Antarktika
Güney Kutbu kıtası; Atlantik, Hint ve Pasifik okyanuslarıyla çevrili; büyük bölümü Güney Kutup Dairesi'nin güneyinde yer almaktadır
Antarktika ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye'nin Antarktika ile ilişkisi ticari değil, bilimsel bir nitelik taşımaktadır. Türkiye, 1996 yılında Antarktika Antlaşması'na taraf olmuş ve kıtadaki bilimsel araştırma faaliyetlerine katılım göstermiştir. 2017 yılında Türk Antarktika Bilim Seferi başlatılmış; bilim insanlarından oluşan heyetler kıtaya çeşitli araştırma gezileri düzenlemiştir. Türkiye, kıtada kalıcı bir araştırma istasyonu kurma hedefini sürdürmekte olup bu doğrultuda somut adımlar atmaya devam etmektedir.
Ekonomik boyutuyla değerlendirildiğinde, Antarktika Türkiye için herhangi bir ticari fırsat sunmamaktadır. Bununla birlikte, Güney Okyanusu'ndaki balıkçılık faaliyetleri ve ilerleyen dönemde gerçekleşebilecek olası kaynak arama çalışmaları, gelecekte uluslararası ilginin odağına girebilecek alanlar arasında yer almaktadır. Antarktika'daki bilimsel varlığını güçlendirmeye çalışan Türkiye, kıtanın uzun vadeli yönetimine ilişkin uluslararası tartışmalarda söz sahibi olma ve çevre koruma ile kaynak yönetimi politikalarının şekillenmesinde aktif rol üstlenme amacını taşımaktadır.
| GSYİH | |
| Sanayi | Sınırlı balıkçılık faaliyetleri Antarktika suları dışında gerçekleştirilmektedir; ticari balıkçılık Güney Okyanusu'nda patagonyalı dişbalığı (Patagonya merlini), Antarktika krill'i ve çeşitli diğer türleri kapsamaktadır |
| Turizm | Gemilerle yapılan ziyaretler de dahil olmak üzere her yıl yaklaşık 50.000 - 70.000 turist kıtayı ziyaret etmekte; bu durum çevre açısından hassasiyet gerektiren bir alan olarak önemli bir tartışma konusu oluşturmaktadır |
| İhracat | |
| İthalat | |
| Doğal Kaynaklar | Demir cevheri, krom, bakır, altın, nikel, platin ve diğer mineraller ile büyük kömür ve hidrokarbon rezervleri mevcuttur; ancak 1991 tarihli Madrid Protokolü, en az 2048 yılına kadar tüm maden kaynaklarının çıkarılmasını yasaklamaktadır |
| Genel Değerlendirme | Herhangi bir ekonomik faaliyet yürütülmemektedir; kıtada ticari faaliyetlere izin verilmemekte, tüm ekonomik destek araştırma programları aracılığıyla kıtada varlık sürdüren devletlerin hükümetlerinden sağlanmaktadır |
Diller
Resmi bir dil yoktur; araştırmacılar arasında İngilizce yaygın olarak kullanılmaktadır
Dinler
Tanımlı bir din yapısı bulunmamaktadır
Milliyet
Yok; kıtada faaliyet gösteren yaklaşık 30 ülkeden araştırmacılar mevcuttur
Etnik Gruplar
Tanımlı bir etnik grup bulunmamaktadır; çeşitli ülkelerden araştırmacılar bulunmaktadır
Geçici Nüfus
| Yaz mevsimi (Ekim-Şubat) | Yaklaşık 5.000 kişi |
| Kış mevsimi (Mart-Eylül) | Yaklaşık 1.000 kişi |
Kalıcı Nüfus
Yok
Nüfus Niteliği
Yalnızca araştırma istasyonlarında görev yapan bilim insanları ve destek personelinden oluşmaktadır; bu kişiler kalıcı sakin değildir
Doğum ve Ölüm Kayıtları
Zaman zaman doğum vakası yaşanmıştır; Arjantin ve Şili, egemenlik iddiaları kapsamında vatandaşlarını kıtada doğurmayı denemiştir
Ülke Adı
| Etimoloji | Ad, Eski Yunancada 'karşı' anlamına gelen 'anti' ile 'kuzey' anlamına gelen 'arktikos' kelimelerinden türeyerek 'kuzeyin karşısı' ya da 'Kuzey Kutbu'nun karşısı' anlamını taşımaktadır |
| Uzun resmi adı | Antarktika |
| Kısa resmi adı | Antarktika |
Hukuk Sistemi
Antarktika Antlaşması Sistemi; antlaşma ülkenin bilimsel araştırma ve barışçıl amaçlarla kullanımını düzenlemekte, egemenlik taleplerini askıya almaktadır
Ulusal Bayram
Yok
Ulusal Sembol
Yok
Hükümet Tipi
Antarktika Antlaşması'na taraf olan ülkelerin ortak yönetimi; egemen bir hükümet bulunmamaktadır
Bağımsızlık
Yok; uluslararası antlaşma hukuku çerçevesinde ortak yönetim altındadır
Egemenlik Talepleri
| Not | ABD ve Rusya herhangi bir egemenlik talebinde bulunmamakta, ancak başkalarının taleplerini de tanımamaktadır; 90°B - 150°B meridyenleri arasındaki sektör üzerinde herhangi bir devlet tarafından talep ileri sürülmemiştir |
| Şili | 53°B - 90°B meridyenleri arasındaki sektör |
| Fransa | 136°D - 142°D meridyenleri arasındaki Adélie Toprağı |
| Norveç | 20°B - 45°D meridyenleri arasındaki Kraliçe Maud Toprağı |
| Arjantin | 25°B - 74°B meridyenleri arasındaki sektör |
| Avustralya | 45°D - 136°D ve 142°D - 160°D meridyenleri arasındaki sektörler |
| Yeni Zelanda | 160°D - 150°B meridyenleri arasındaki Ross Bağımlı Toprağı |
| Birleşik Krallık | 20°B - 80°B meridyenleri arasındaki Britanya Antarktika Toprağı |
Antarktika Antlaşması
| İmza tarihi | 1 Aralık 1959 |
| Temel hükümler | Barışçıl kullanım; askeri üs, tatbikat ve silah testi yasağı; bilimsel araştırma özgürlüğü; egemenlik taleplerinin dondurulması; nükleer patlama ve radyoaktif atık depolaması yasağı |
| Mevcut taraf sayısı | 50'den fazla ülke |
| İlk imzacı ülkeler | Arjantin, Avustralya, Belçika, Şili, Fransa, Japonya, Yeni Zelanda, Norveç, Güney Afrika, Sovyetler Birliği, Birleşik Krallık, ABD |
| Yürürlüğe giriş tarihi | 23 Haziran 1961 |
| Askeri Not | 1959 tarihli Antarktika Antlaşması, kıtayı yalnızca barışçıl amaçlarla kullanılmak üzere tesis etmiştir; antlaşma hükümleri gereği askeri üs ve tahkimat kurulması, askeri tatbikat yapılması ile her türlü silahın denenmesi açıkça yasaklanmıştır. Taraf devletler, yabancı gözlemcilere tam erişim hakkı tanınması koşuluyla araştırma amacıyla askeri personel ve ekipman kullanabilmektedir. Antlaşma, nükleer patlama gerçekleştirilmesini ve kıtada radyoaktif atık depolanmasını da kesinlikle yasaklamaktadır |
| Askeri Durum | Antarktika Antlaşması uyarınca Antarktika'nın askeri amaçlarla kullanımı kesinlikle yasaktır |