Angola
Güney Afrika; Güney Atlantik Okyanusu kıyısında, Namibya ile Kongo Demokratik Cumhuriyeti arasında
Angola ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile Angola arasındaki ticari ilişkiler, son on yılda giderek güçlenen bir ivme kazanmıştır. Türk müteahhitlik firmaları, konut, okul ve altyapı projeleri başta olmak üzere Angola'nın yeniden yapılanma sürecinde etkin bir rol üstlenmiştir. Türk inşaat sektörünün bu yöndeki katkıları, ikili ilişkilerin sağlam bir zemine oturmasına önemli ölçüde katkı sağlamıştır. Türkiye; tekstil, makine ve çeşitli tüketim mallarını Angola'ya ihraç ederken, Angola'dan başta ham petrol olmak üzere doğal kaynaklar ithal etme potansiyeli taşımaktadır.
Angola'nın kapsamlı altyapı yatırım programları ve hızlı nüfus büyümesi, Türk ihracat endüstrileri için önemli fırsatlar barındırmaktadır. İnşaat malzemeleri, çelik ve demir ürünleri, tarım ekipmanları ve gıda işleme teknolojileri bu fırsatların somut örnekleri arasında sayılabilir. Türk iş dünyası, ikili ticaretin büyümesine paralel olarak Angola'daki varlığını sistematik biçimde artırmaktadır. Türkiye'nin Afrika kıtasıyla genel olarak güçlenen ekonomik ilişkileri ve Angola'nın yeniden yapılanma sürecindeki kararlılığı göz önüne alındığında, iki ülke arasındaki ticaret hacminin önümüzdeki yıllarda kayda değer bir genişleme kaydedebileceği öngörülmektedir.
Bütçe
| Gelirler | 18,117 milyar dolar (2019 tahmini) |
| Harcamalar | 13,871 milyar dolar (2019 tahmini) |
İhracat
Değer
| 2024 | 36,924 milyar dolar |
| 2023 | 36,961 milyar dolar |
| 2022 | 50,12 milyar dolar |
İhracat Ortakları
Çin %40, Hindistan %9, BAE %6, İspanya %6, Hollanda %5 (2023)
İhraç Edilen Mallar
Ham petrol, elmas, doğal gaz, gemiler, rafine petrol (2023)
İthalat
Değer
| 2024 | 22,683 milyar dolar |
| 2023 | 23,688 milyar dolar |
| 2022 | 28,564 milyar dolar |
İthalat Ortakları
Çin %19, Portekiz %10, BAE %7, Hindistan %6, ABD %5 (2023)
İthal Edilen Mallar
Rafine petrol, buğday, gemiler, otomobil, kamyonlar (2023)
Sanayiler
Petrol; elmas, demir cevheri, fosfat, feldspat, boksit, uranyum ve altın madenciliği; çimento; temel metal ürünleri; balık işleme; gıda işleme, bira, tütün ürünleri, şeker; tekstil; gemi onarımı
Kamu Borcu
GSYİH'nin %75,3'ü (2016 tahmini)
İşgücü
15,961 milyon (2024 tahmini)
Dış Borç
45,299 milyar dolar (2023 tahmini)
Gini Katsayısı
51,3 (2018 tahmini)
Havale Gelirleri
| 2024 | GSYİH'nin %0'ı |
| 2023 | GSYİH'nin %0'ı |
| 2022 | GSYİH'nin %0'ı |
Tarım Ürünleri
Manyok, muz, mısır, tatlı patates, şeker kamışı, domates, ananas, soğan, patates, narenciye (2023)
İşsizlik Oranı
| 2024 | %14,5 |
| 2023 | %14,6 |
| 2022 | %14,7 |
Cari Hesap Dengesi
| 2024 | 6,31 milyar dolar |
| 2023 | 4,185 milyar dolar |
| 2022 | 11,763 milyar dolar |
Genel Değerlendirme
Orta gelirli, petrole bağımlı bir Afrika ekonomisi; yaygın yoksulluk; yükselen enflasyon ve para birimi değer kaybı; tarımsal üretim yoluyla çeşitlendirme arayışı; kamu kurumlarında yaygın yolsuzluk; Çin ve ABD'den önemli altyapı yatırımları; 2023 yılında OPEC üyeliğinden ayrılmıştır
Kişi Başına GSYİH
| 2024 | 7.300 dolar |
| 2023 | 7.300 dolar |
| 2022 | 7.400 dolar |
GSYİH Büyüme Hızı
| 2024 | %4,4 |
| 2023 | %1,1 |
| 2022 | %3 |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
80,397 milyar dolar (2024 tahmini)
Döviz ve Altın Rezervleri
| 2024 | 14,243 milyar dolar |
| 2023 | 13,942 milyar dolar |
| 2022 | 13,655 milyar dolar |
Sanayi Üretim Büyüme Hızı
%5 (2024 tahmini)
Ortalama Hane Halkı Harcamaları
| Gıda harcamaları | Hane halkı harcamalarının %50'si (2023 tahmini) |
| Alkol ve tütün harcamaları | Hane halkı harcamalarının %1,4'ü (2023 tahmini) |
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Sanayi | %44,2 (2024 tahmini) |
| Hizmetler | %39,3 (2024 tahmini) |
| Tarım | %16,4 (2024 tahmini) |
Yoksulluk Sınırı Altında Nüfus
%32,3 (2018 tahmini)
Genç İşsizlik Oranı (15-24 yaş)
| Erkek | %30,2 (2024 tahmini) |
| Genel | %27,9 (2024 tahmini) |
| Kadın | %25,7 (2024 tahmini) |
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2024 | %28,2 |
| 2023 | %13,6 |
| 2022 | %21,4 |
Kullanım Amacına Göre GSYİH Bileşimi
| Hane halkı tüketimi | %55,3 (2024 tahmini) |
| Mal ve hizmet ihracatı | %37,9 (2024 tahmini) |
| Devlet tüketimi | %6,3 (2024 tahmini) |
| Sabit sermaye yatırımı | %25 (2024 tahmini) |
| Mal ve hizmet ithalatı | %-24,4 (2024 tahmini) |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2024 | 278,239 milyar dolar |
| 2023 | 266,452 milyar dolar |
| 2022 | 263,61 milyar dolar |
Döviz Kuru (Angola Kwanzası / ABD Doları)
| 2024 | 869,846 |
| 2023 | 685,02 |
| 2022 | 460,568 |
| 2021 | 631,442 |
| 2020 | 578,259 |
Diller
| Portekizce (resmi) | %71,2 |
| Kikongo | %8,2 |
| Kimbundu | %7,8 |
| Chokwe | %6,5 |
| Diğer | %3,6 (2014 tahmini) |
| Nhaneca | %3,4 |
| Nganguela | %3,1 |
| Fiote | %2,4 |
| Umbundu | %23 |
| Kwanhama | %2,3 |
| Muhumbi | %2,1 |
| Luvale | %1 |
Dinler
| Roma Katolik | %41,1 |
| Protestan | %38,1 |
| Dini bağı olmayan | %12,3 (2014 tahmini) |
| Diğer | %8,6 |
Milliyet
| İsim | Angolalı(lar) |
| Sıfat | Angolalı |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %4,04 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %68,7'si (2023) |
Medyan Yaş
| Erkek | 15,8 yıl |
| Genel | 16,6 yıl (2025 tahmini) |
| Kadın | 16,8 yıl |
Doğum Oranı
39,75 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
| Ovimbundu | %37 |
| Kimbundu | %25 |
| Diğer | %22 |
| Bakongo | %13 |
| Mestizo (Avrupalı ve yerli Afrika karışımı) | %2 |
| Avrupalı | %1 |
Okuryazarlık
| Erkek | %83,8 (2015 tahmini) |
| Toplam nüfus | %66,2 (2015 tahmini) |
| Kadın | %51,9 (2015 tahmini) |
Toplam Nüfus
| Erkek | 19.115.781 |
| Genel | 38.984.796 (2025 tahmini) |
| Kadın | 19.869.015 |
Yaş Yapısı
| 15-64 yaş | %50,7 (Erkek: 9.076.080 / Kadın: 9.795.035) |
| 0-14 yaş | %46,9 (Erkek: 8.752.419 / Kadın: 8.701.422) |
| 65 yaş ve üzeri | %2,4 (Erkek: 367.559 / Kadın: 509.546) |
Ölüm Oranı
6,73 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,03 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 0,96 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
0,14 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)
Çocuk Evliliği
| 18 yaşına kadar evlenen kız çocukları | %30,3 (2016) |
| 15 yaşına kadar evlenen kız çocukları | %7,9 (2016) |
| 18 yaşına kadar evlenen erkek çocukları | %6 (2016) |
Hekim Yoğunluğu
0,24 hekim/1.000 kişi (2022)
Anne Ölüm Oranı
183 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 60,7 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 46,1 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 50,3 ölüm/1.000 canlı doğum |
Sağlık Harcaması
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %3'ü (2021) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %6,7'si (2022 tahmini) |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %2,5'i (2023 tahmini) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %6,5'i (2025 tahmini) |
İçme Suyu Erişimi
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %57,7'si (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kentsel | Nüfusun %71,7'si (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kırsal | Nüfusun %27,8'i (2022 tahmini) |
| İyileştirilmemiş - toplam | Nüfusun %42,3'ü (2022 tahmini) |
Nüfus Artış Hızı
%3,32 (2025 tahmini)
Büyük Kentsel Alanlar
| Cabinda | 905.000 (2023) |
| Lubango | 959.000 (2023) |
| Malanje | 783.000 (2023) |
| Benguela | 809.000 (2023) |
| Luanda (başkent) | 9,292 milyon (2023) |
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 19,6 (2025 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 90 (2025 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 95,1 (2025 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 5,1 (2025 tahmini) |
Hastane Yatak Yoğunluğu
0,8 yatak/1.000 kişi (2019 tahmini)
Toplam Doğurganlık Hızı
5,45 çocuk/kadın (2025 tahmini)
Sanitasyon Tesislerine Erişim
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %73,5'i (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kentsel | Nüfusun %93,7'si (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kırsal | Nüfusun %30,3'ü (2022 tahmini) |
Obezite Prevalansı (Yetişkin)
%8,2 (2016)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 60,8 yıl |
| Genel | 62,9 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 65,1 yıl |
Annelerin İlk Doğumdaki Ortalama Yaşı
19,4 yıl (2015/16 tahmini)
Anayasa
Önceki anayasalar 1975 ve 1992'de kabul edilmiştir; en son anayasa 21 Ocak 2010'da Ulusal Meclis tarafından kabul edilmiş ve 5 Şubat 2010'da yürürlüğe girmiştir
Başkent
| Adı | Luanda |
| Etimoloji | Portekizliler şehre önce São Paulo da Assunção de Loanda adını vermiş; zamanla bu ad 'Luanda'ya kısalmıştır; ad, yerel halkın Kongo Kralı'na vergi ödeme geleneğine atıfla 'vergi' ya da 'gümrük' anlamına gelen bir Bantu kelimesinden türemiş olabilir |
| Yaz saati | Yaz saati uygulanmaz |
| Saat farkı | UTC+1 (Washington DC'nin 6 saat ilerisinde) |
| Coğrafi koordinatlar | 8 50 G, 13 13 D |
Ülke Adı
| Eski adı | Angola Halk Cumhuriyeti |
| Etimoloji | 15. yüzyılda Portekizli kaşifler, ülkenin adını Ndongo krallarının taşıdığı 'N'gola' unvanından türetmiştir |
| Uzun resmi adı | Angola Cumhuriyeti |
| Yerel uzun adı | Republica de Angola |
| Kısa resmi adı | Angola |
| Yerel kısa adı | Angola |
Ulusal Marş
| Başlık | Angola Avante (İleri Angola) |
| Güfte/Beste | Manuel Rui Alves MONTEIRO / Rui Alberto Vieira Dias MINGAO |
| Kabul Yılı | 1975 |
Hukuk Sistemi
Portekiz medeni hukukuna dayalı medeni hukuk sistemi; yasaların yargısal denetimi yapılmamaktadır
Ulusal Bayram
Bağımsızlık Günü, 11 Kasım (1975)
Ulusal Sembol
Dev siyah sable antilop (Palanca negra gigante)
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | En az bir ebeveynin Angola vatandaşı olması gerekmektedir |
| Çifte vatandaşlık | Tanınmaz |
| Doğumla vatandaşlık | Hayır |
| Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı | 10 yıl |
Hükümet Tipi
Başkanlık cumhuriyeti
Ulusal Renkler
Kırmızı, siyah, sarı
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | İl ve ilçe mahkemeleri |
| En yüksek mahkemeler | Yargıtay (mahkeme başkanı, başkan yardımcısı ve en az 16 yargıçtan oluşur); Anayasa Mahkemesi (11 yargıçtan oluşur) |
Yasama Organı
| Yapı | Tek meclisli |
| Meclis adı | Ulusal Meclis (Assembleia Nacional) |
| Görev süresi | 5 yıl |
| Seçim sistemi | Nispi temsil |
| Koltuk sayısı | 220 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 24 Ağustos 2022 |
| Bir sonraki seçim | Ağustos 2027 |
| Seçim sonuçları | Angola'nın Kurtuluşu İçin Halk Hareketi (MPLA): 124 koltuk; Angola'nın Tam Bağımsızlığı İçin Ulusal Birlik (UNITA): 90 koltuk; Diğer: 6 koltuk |
| Kadın temsilci oranı | %39,1 |
Bağımsızlık
11 Kasım 1975 (Portekiz'den)
Siyasi Partiler
Angola'nın Kurtuluşu İçin Halk Hareketi (MPLA; 1975'ten bu yana iktidar partisi); Angola'nın Tam Bağımsızlığı İçin Ulusal Birlik (UNITA; en büyük muhalefet partisi); Angola'nın Kurtuluşu için Ulusal Cephe (FNLA); Sosyal Yenileme Partisi (PRS); Angola Hümanist Partisi (PHI); Angola'nın Kurtarılması İçin Seçim Koalisyonu (CASA-CE)
İdari Birimler
21 il (provincia): Bengo, Benguela, Bie, Cabinda, Cuando Cubango, Cuanza-Norte, Cuanza-Sul, Cunene, Huambo, Huila, Icolo e Bengo, Luanda, Lunda-Norte, Lunda-Sul, Malanje, Moxico, Moxico Leste, Namibe, Uige, Zaire
Yürütme Organı
| Kabine | Cumhurbaşkanı tarafından atanan Bakanlar Kurulu |
| Seçim süreci | Son yasama seçimini kazanan parti veya koalisyonun adayı cumhurbaşkanı olur; 5 yıllık görev süresi (art arda ya da kesintili olmak üzere ikinci kez seçilebilir) |
| Son seçim tarihi | 24 Ağustos 2022 |
| Bir sonraki seçim | 2027 |
| Seçim sonuçları | Joao Manuel Gonçalves LOURENCO (MPLA), 24 Ağustos 2022 genel seçiminde kazanan parti adayı olarak cumhurbaşkanı seçildi |
| Devlet başkanı ve hükümet başkanı | Cumhurbaşkanı Joao Manuel Gonçalves LOURENCO (26 Eylül 2017'den itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
18 yaş ve üzeri; evrensel
UNESCO Dünya Mirası
1 alan (kültürel): Mbanza-Kongo
ABD'deki Diplomatik Temsil
| Büyükelçi | Agostinho de Carvalho dos Santos VAN-DÚNEM (30 Haziran 2023'ten itibaren) |
| Büyükelçilik adresi | 2108 16th Street NW, Washington, DC 20009 |
ABD'nin Angola'daki Diplomatik Temsili
| Maslahatgüzar | Shannon Nagy CAZEAU (2 Ekim 2025'ten itibaren) |
| Büyükelçilik | Rua Houari Boumedienne, #32, Luanda |
Askeri Not
Angola Silahlı Kuvvetleri, 1991 yılında Angola Hükümeti ile UNITA arasında imzalanan Bicesse Antlaşmaları çerçevesinde kurulmuştur; mevcut kuvvetler ülkenin dış savunmasından sorumlu olmakla birlikte sınır güvenliği gibi bazı iç güvenlik görevlerini de üstlenmektedir; çok uluslu tatbikatlara ve bölgesel barış koruma operasyonlarına katılım sağlamakta olup 2023 yılında Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ne birkaç yüz kişilik bir kuvvet konuşlandırmıştır; son yıllarda deniz güvenliği ve açık deniz kaynaklarının korunması askeri öncelikler arasına girmiştir (2025)
Askeri Harcamalar
| 2024 | GSYİH'nin %1'i (2024 tahmini) |
| 2023 | GSYİH'nin %1,2'si |
| 2022 | GSYİH'nin %1,2'si |
| 2021 | GSYİH'nin %1,4'ü |
| 2020 | GSYİH'nin %1,5'i |
Askeri Personel Gücü
Yaklaşık 100.000 aktif görevde silahlı kuvvetler personeli (2025)
Askeri Ekipman ve Tedarik
Angola ordusu silah ve teçhizatının büyük çoğunluğu Rus veya Sovyet dönemi menşelidir; daha küçük miktarlarda Çin, Brezilya, İsrail, İtalya, Güney Afrika ve BAE kaynaklı teçhizat da mevcuttur (2025)
Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri
Angola Silahlı Kuvvetleri (Forças Armadas Angolanas, FAA): Kara Kuvvetleri, Deniz Kuvvetleri (Marinha de Guerra Angola, MGA), Angola Ulusal Hava Kuvvetleri (Força Aérea Nacional Angolana, FANA); İçişleri Bakanlığı bünyesinde: Ulusal Polis, Sınır Muhafızları (2025)
Askerlik Hizmeti Yaşı ve Yükümlülüğü
Erkekler için 20-45 yaş arasında zorunlu; 18-45 yaş arasında gönüllü askerlik; kadınlar için 20-45 yaş arasında gönüllü askerlik; zorunlu askerlik süresi 24 aydır; Deniz Kuvvetleri tamamen gönüllülerden oluşmaktadır (2025)
