Belize

Orta Amerika; Karayip Denizi kıyısında, Guatemala ile Meksika arasında

Başkent: Belmopan

Nüfus: 421.960 (2025 tahmini)

Dil: İngilizce

Para: BZD - Belize Doları

Saat: 02:49

Belize'de Müşteri Bul

Türkiye ile Ticaret Ekonomi Halk ve Toplum Hükümet Askeri ve Güvenlik

Belize ve Türkiye Arasındaki Ticaret

Belize, 420.000'i aşkın nüfusu ve 3,5 milyar dolarlık resmi GSYİH'siyle Orta Amerika'nın küçük ölçekli ekonomilerinden biridir. Ülke ekonomisi turizm, şeker üretimi, narenciye ihracatı ve deniz ürünlerine dayanmaktadır. Belize, 2021 yılında gerçekleştirdiği yenilikçi mavi tahvil yapılandırmasıyla dikkat çekmiş; bu mekanizma aracılığıyla kamu borcunu azaltırken deniz koruma alanlarını genişletmiştir. Ülke, yüksek suç oranları, işsizlik ve uyuşturucu kaçakçılığıyla bağlantılı güvenlik sorunlarıyla mücadele etmeye devam etmektedir.

Türkiye ile Belize arasındaki doğrudan ticaret ilişkileri son derece sınırlı düzeyde kalmaktadır. 2023 yılı ihracat verilerine göre başlıca ortaklar ABD, Birleşik Krallık, İspanya, Guatemala ve Portekiz'dir; Türkiye bu tabloda yer almamaktadır. İthalatta ise ABD, Çin, Guatemala, Meksika ve Kosta Rika öne çıkmaktadır. Belize'nin küçük ekonomisi ve ithal mallara yönelik sınırlı talebi, Türkiye ile güçlü bir ticari ilişki geliştirilmesinin önünde yapısal bir engel oluşturmaktadır. Türk malları, zaman zaman ABD veya diğer aracı ülkeler üzerinden Belize pazarına dolaylı olarak ulaşabilmektedir; ancak bu, kayıt altına alınmış ikili ticaret anlamına gelmemektedir. Belize ile herhangi bir anlamlı ikili ticaret ilişkisi oluşturulabilmesi için mevcut koşullar yeterli olmaktan uzaktır.

GSYİH

3,516 milyar dolar (2024 tahmini)

İşgücü

190.000 (2024 tahmini)

Sanayi Büyüme

%4,8 (2024 tahmini)

Yoksulluk

Bilgi Yok

Belize Ekonomi Verileri

Bütçe

Gelirler	554,405 milyon dolar (2017 tahmini)
Harcamalar	506,316 milyon dolar (2017 tahmini)

İhracat

Değer

2024	1,64 milyar dolar
2023	1,536 milyar dolar
2022	1,369 milyar dolar

İhracat Ortakları

ABD %22, Birleşik Krallık %14, İspanya %9, Guatemala %7, Portekiz %5 (2023)

İhraç Edilen Mallar

Ham şeker, muz, balık, kabuklu deniz ürünleri, rafine petrol (2023)

İthalat

Değer

2024	1,724 milyar dolar
2023	1,573 milyar dolar
2022	1,574 milyar dolar

İthalat Ortakları

ABD %37, Çin %17, Guatemala %10, Meksika %8, Kosta Rika %6 (2023)

İthal Edilen Mallar

Rafine petrol, ortopedik cihazlar, gemiler, hazır giyim, tütün (2023)

Sanayiler

Hazır giyim üretimi, gıda işleme, turizm, inşaat, petrol

Kamu Borcu

GSYİH'nin %99'u (2017 tahmini)

İşgücü

190.000 (2024 tahmini)

Dış Borç

1,235 milyar dolar (2023 tahmini)

Gini Katsayısı

39,9 (2018 tahmini)

Havale Gelirleri

2024	GSYİH'nin %4,4'ü
2023	GSYİH'nin %4,9'u
2022	GSYİH'nin %5'i

Tarım Ürünleri

Şeker kamışı, mısır, muz, sorgum, soya fasulyesi, tavuk, pirinç, portakal, meyveler, muz (2023)

İşsizlik Oranı

2024	%7
2023	%8,3
2022	%8,8

Cari Hesap Dengesi

2024	-51,762 milyon dolar
2023	-19,761 milyon dolar
2022	-235,566 milyon dolar

Genel Değerlendirme

Turizm ve tarıma dayalı ekonomi; pandemi sonrası güçlü toparlanma; kamu borcunu önemli ölçüde düşüren ve deniz koruma alanlarını genişleten yenilikçi ekolojik tahvil yeniden yapılandırması; merkez bankasının ABD doları cinsinden hazine bonosu ihracı; sınır ötesi yüksek hareketlilik

Kişi Başına GSYİH

2024	13.300 dolar
2023	12.500 dolar
2022	12.600 dolar

GSYİH Büyüme Hızı

2024	%8,2
2023	%1,1
2022	%9,7

GSYİH (Resmi Döviz Kuru)

3,516 milyar dolar (2024 tahmini)

Döviz ve Altın Rezervleri

2024	498,087 milyon dolar
2023	473,729 milyon dolar
2022	482,146 milyon dolar

Sanayi Üretim Büyüme Hızı

%4,8 (2024 tahmini)

Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi

Hizmetler	%62,4 (2023 tahmini)
Sanayi	%14,3 (2023 tahmini)
Tarım	%8,1 (2023 tahmini)

Genç İşsizlik Oranı (15-24 yaş)

Kadın	%25,6 (2024 tahmini)
Genel	%16,3 (2024 tahmini)
Erkek	%10,6 (2024 tahmini)

Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)

2024	%3,3
2023	%4,4
2022	%6,3

Kullanım Amacına Göre GSYİH Bileşimi

Hane halkı tüketimi	%62,9 (2023 tahmini)
Mal ve hizmet ihracatı	%55,3 (2023 tahmini)
Sabit sermaye yatırımı	%20,6 (2023 tahmini)
Devlet tüketimi	%15,7 (2023 tahmini)
Mal ve hizmet ithalatı	%-51,2 (2023 tahmini)

Döviz Kuru (Belize Doları / ABD Doları)

2024	2
2023	2
2022	2
2021	2
2020	2

Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH

2024	5,538 milyar dolar
2023	5,12 milyar dolar
2022	5,062 milyar dolar

Belize Halk ve Toplum Verileri

Diller

İngilizce (resmi)	%62,9
İspanyolca	%56,6
Creolce	%44,6
Maya dilleri	%10,5
Almanca	%3,2
Garifunaca	%2,9
Diğer	%1,8
Bilinmiyor	%0,5 (2010 tahmini)

Dinler

Roma Katolik	%40,1
Protestan	%31,5 (Pentekostal %8,4; Yedinci Gün Adventist %5,4; Anglikan %4,7; Mennonit %3,7; Baptis %3,6; Metodist %2,9; Nazaren %2,8)
Dini bağı olmayan	%15,5 (2010 tahmini)
Diğer (Baha'i, Budist, Hindu, İsa Mesih Kilisesi, Müslüman, Rastafarian, Kurtuluş Ordusu dahil)	%10,5
Yehova Şahidi	%1,7
Belirtilmemiş	%0,6

Milliyet

İsim	Belizeli(ler)
Sıfat	Belizeli

Kentleşme

Kentleşme hızı	Yıllık %2,3 değişim (2020-25 tahmini)
Kentsel nüfus oranı	Toplam nüfusun %46,6'sı (2023)

Medyan Yaş

Erkek	26,4 yıl
Genel	27,2 yıl (2025 tahmini)
Kadın	27,2 yıl

Doğum Oranı

17,44 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)

Etnik Gruplar

Mestizo	%52,9
Creole	%25,9
Maya	%11,3
Garifuna	%6,1
Doğu Hintli	%3,9
Mennonit	%3,6
Beyaz	%1,2
Diğer	%1,2
Bilinmiyor	%0,3 (2010 tahmini)
Asyalı	%1

Okuryazarlık

Erkek	%87,9 (2022 tahmini)
Kadın	%87,9 (2022 tahmini)
Toplam nüfus	%87,9 (2022 tahmini)

Toplam Nüfus

Erkek	208.844
Genel	421.960 (2025 tahmini)
Kadın	213.116

Yaş Yapısı

15-64 yaş	%66,7 (Erkek: 135.903 / Kadın: 141.503)
0-14 yaş	%27,7 (Erkek: 58.529 / Kadın: 56.811)
65 yaş ve üzeri	%5,5 (Erkek: 11.463 / Kadın: 11.580)

Ölüm Oranı

4,87 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)

Cinsiyet Oranı

Doğumda	1,05 erkek/kadın
Toplam nüfus	0,98 erkek/kadın (2024 tahmini)

Net Göç Hızı

2,17 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)

Çocuk Evliliği

18 yaşına kadar evlenen kız çocukları	%33,5 (2016)
18 yaşına kadar evlenen erkek çocukları	%22,2 (2016)
15 yaşına kadar evlenen kız çocukları	%6,3 (2016)

Hekim Yoğunluğu

1,09 hekim/1.000 kişi (2018)

Anne Ölüm Oranı

67 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)

Bebek Ölüm Oranı

Erkek	12,4 ölüm/1.000 canlı doğum
Genel	11,3 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini)
Kadın	10,1 ölüm/1.000 canlı doğum

Sağlık Harcaması

GSYİH'nin yüzdesi	GSYİH'nin %5'i (2021)
Ulusal bütçenin yüzdesi	Ulusal bütçenin %11,5'i (2022 tahmini)

Tütün Kullanımı

Erkek	%14,8 (2025 tahmini)
Genel	%8,3 (2025 tahmini)
Kadın	%1,8 (2025 tahmini)

Eğitim Harcamaları

GSYİH'nin yüzdesi	GSYİH'nin %4,6'sı (2024 tahmini)
Ulusal bütçenin yüzdesi	Ulusal bütçenin %18,9'u (2024 tahmini)

İçme Suyu Erişimi

İyileştirilmiş - toplam	Nüfusun %98,4'ü (2022 tahmini)
İyileştirilmiş - kentsel	Nüfusun %98,9'u (2022 tahmini)
İyileştirilmiş - kırsal	Nüfusun %98'i (2022 tahmini)

Nüfus Artış Hızı

%1,47 (2025 tahmini)

Büyük Kentsel Alanlar

23.000 - BELMOPAN (başkent) (2018)

Bağımlılık Oranları

Potansiyel destek oranı	11,6 (2025 tahmini)
Genç bağımlılık oranı	40,8 (2025 tahmini)
Toplam bağımlılık oranı	49,4 (2025 tahmini)
Yaşlı bağımlılık oranı	8,6 (2025 tahmini)

Hastane Yatak Yoğunluğu

1 yatak/1.000 kişi (2018 tahmini)

Toplam Doğurganlık Hızı

2,02 çocuk/kadın (2025 tahmini)

Sanitasyon Tesislerine Erişim

İyileştirilmiş - toplam	Nüfusun %97,3'ü (2022 tahmini)
İyileştirilmiş - kentsel	Nüfusun %99,1'i (2022 tahmini)
İyileştirilmiş - kırsal	Nüfusun %95,7'si (2022 tahmini)

Obezite Prevalansı (Yetişkin)

%24,1 (2016)

Doğumda Beklenen Yaşam Süresi

Erkek	72,6 yıl
Genel	74,3 yıl (2024 tahmini)
Kadın	76,1 yıl

5 Yaş Altı Yetersiz Beslenen Çocuk Oranı

%4,6 (2015/16)

Okul Yaşam Beklentisi (İlkokuldan Yükseköğretime)

Erkek	12 yıl (2023 tahmini)
Genel	12 yıl (2023 tahmini)
Kadın	12 yıl (2023 tahmini)

Belize Hükümet Verileri

Anayasa

Önceki anayasalar 1954 ve 1963'te (bağımsızlık öncesi) yürürlüğe girmiştir; en son anayasa 21 Eylül 1981'de imzalanmış ve aynı tarihte yürürlüğe girmiştir

Başkent

Adı	Belmopan
Etimoloji	Ad, ülkenin en uzun nehri olan 'Belize' ile Belize Nehri'ne dökülen nehirlerden biri olan 'Mopan'ın birleşiminden oluşmaktadır
Saat farkı	UTC-6 (Washington DC'nin 1 saat gerisinde)
Coğrafi koordinatlar	17 15 K, 88 46 B

Ülke Adı

Eski adı	İngiliz Hondurası
Etimoloji	Geleneksel olarak 1638'de bölgeye yerleşen İskoç kaşif Peter Wallace'ın soyadının İspanyolca telaffuzundan türediğine inanılmaktadır; alternatif olarak Belize Nehri'nden kaynaklanıyor olabilir; nehrin adı muhtemelen Maya dilindeki 'belix' (çamurlu su) kelimesinden gelmektedir
Uzun resmi adı	Yok
Kısa resmi adı	Belize

Ulusal Marş

Not	Britanya Milletler Topluluğu üyesi olarak resmi marş
Başlık	God Save the King (Tanrı Kralı Korusun)

Hukuk Sistemi

İngiliz ortak hukuku

Ulusal Bayram

Saint George's Caye Savaşı Günü (Ulusal Gün), 10 Eylül (1798); Bağımsızlık Günü, 21 Eylül (1981)

Ulusal Sembol

Baird tapiri, gagalı tukan, siyah orkide

Vatandaşlık

Soydan vatandaşlık	Evet
Çifte vatandaşlık	Tanınır
Doğumla vatandaşlık	Evet
Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı	5 yıl

Hükümet Tipi

Anayasal monarşi altında parlamenter demokrasi (Ulusal Meclis); Britanya Milletler Topluluğu krallığı

Ulusal Renkler

Kırmızı, mavi

Yargı Organı

Alt mahkemeler	Sulh Mahkemeleri; Aile Mahkemesi
En yüksek mahkeme	Yüksek Yargı Mahkemesi (mahkeme başkanı ve 3 yargıçtan oluşan İstinaf Mahkemesi ile baş yargıç ve 10 yargıçtan oluşan Yüksek Mahkeme'den oluşur); nihai temyiz mercii Karayip Adalet Mahkemesi'dir

Yasama Organı

Yapı

İki meclisli

Alt Meclis

Adı	Temsilciler Meclisi (House of Representatives)
Görev süresi	5 yıl
Seçim sistemi	Çoğunluk sistemi
Koltuk sayısı	32 (tamamı doğrudan seçimle)
Son seçim tarihi	12 Mart 2025
Bir sonraki seçim	Mart 2030
Seçim sonuçları	Birleşik Halk Partisi (PUP): 26 koltuk; Birleşik Demokrat Parti (UDP): 5 koltuk
Kadın temsilci oranı	%12,5

Meclis adı

Ulusal Meclis (National Assembly)

Üst Meclis

Adı	Senato
Görev süresi	5 yıl
Koltuk sayısı	13 (tamamı atama yoluyla)
Son atama tarihi	9 Mayıs 2025
Bir sonraki atama	Mayıs 2030
Kadın temsilci oranı	%35,7

Bağımsızlık

21 Eylül 1981 (Birleşik Krallık'tan)

Siyasi Partiler

Belize Halk Cephesi (BPF); Belize İlerleme Partisi (BPP); Birleşik Halk Partisi (PUP); Birleşik Demokrat Parti (UDP); Halk Tarafından İlhamlanan Vizyon (VIP)

İdari Birimler

6 ilçe: Belize, Cayo, Corozal, Orange Walk, Stann Creek, Toledo

Yürütme Organı

Kabine	Genel vali, başbakanın tavsiyesi üzerine Ulusal Meclis üyeleri arasından Kabine'yi atar
Seçim süreci	Monarşi kalıtsaldır; genel vali monark tarafından atanır; yasama seçimlerinin ardından çoğunluk partisi veya koalisyonunun lideri genellikle genel vali tarafından başbakan olarak atanır
Devlet başkanı	Kral III. CHARLES (8 Eylül 2022'den itibaren); Genel Vali Froyla TZALAM tarafından temsil edilmektedir (27 Mayıs 2021'den itibaren)
Hükümet başkanı	Başbakan John BRICEÑO (12 Kasım 2020'den itibaren)

Oy Kullanma Hakkı

18 yaş ve üzeri; evrensel

UNESCO Dünya Mirası

1 alan (doğal): Belize Bariyer Resifi Rezerv Sistemi

ABD'deki Diplomatik Temsil

Büyükelçi	Lynn Raymond YOUNG (7 Temmuz 2021'den itibaren)
Büyükelçilik adresi	2535 Massachusetts Avenue NW, Washington, DC 20008-2826

ABD'nin Belize'deki Diplomatik Temsili

Maslahatgüzar	Katharine BEAMER (23 Ağustos 2025'ten itibaren)
Büyükelçilik	4 Floral Park Road, Belmopan, Cayo

Belize Askeri ve Güvenlik Verileri

Askeri Not

Belize Savunma Kuvvetleri (BDF) dış güvenlikten sorumludur; aynı zamanda sivil yetkililere sınırlı destek sağlamaktadır; kara ve kıyı şeridi alanlarında sınırlı tutuklama yetkisine sahipken Sahil Güvenlik, kıyı ve deniz bölgelerinde tutuklama yetkisine ve yetki alanına sahiptir; BDF, kökleri 1817'de kurulan Prens Regent Kraliyet Honduras Milis'ine dayanmaktadır; 1978'de lağvedilen Polis Özel Kuvveti ve Belize Gönüllü Muhafızları'ndan oluşturulmuştur; İngiliz Kara Kuvvetleri, bağımsızlıktan bu yana Belize'de varlığını sürdürmekte olup küçük bir eğitim destek birimi konuşlandırılmıştır (2025)

Askeri Harcamalar

2024	GSYİH'nin %1'i (2024 tahmini)
2023	GSYİH'nin %0,9'u
2022	GSYİH'nin %1,1'i
2021	GSYİH'nin %1,3'ü
2020	GSYİH'nin %1,5'i

Askeri Personel Gücü

Yaklaşık 1.500 BDF personeli (2025)

Askeri Ekipman ve Tedarik

Ordunun küçük envanteri ağırlıklı olarak Birleşik Krallık ve ABD menşeli teçhizattan oluşmaktadır (2025)

Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri

Belize Savunma Kuvvetleri (BDF): Kara Kuvvetleri, Hava Kolu; Belize Sahil Güvenliği (BCG) (2025)

Askerlik Hizmeti Yaşı ve Yükümlülüğü

Gönüllü askerlik için 18-23 yaş; gönüllülerin yetersiz kaldığı durumlarda zorunlu askerliğe başvurulmasına izin veren yasal düzenlemeler mevcuttur, ancak zorunlu askerlik hiçbir zaman uygulanmamıştır; başlangıç hizmet yükümlülüğü 12 yıldır (2025)

Diğer Ülkeler