Gabon
Orta Afrika; Atlantik Okyanusu kıyısında Ekvator'da, Kongo Cumhuriyeti ile Ekvatoryal Gine arasında
Gabon ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile Gabon arasındaki ticaret ilişkileri oldukça sınırlı kalmaktadır. 2023 yılı dış ticaret verilerinde Türkiye Gabon'un başlıca ticaret ortakları arasında yer almamaktadır. Türkiye inşaat malzemeleri, tekstil ve makine ihraç edebilecek konumdayken Gabon'dan orman ürünleri ve tarım ürünleri ithal edebilir. Türk inşaat şirketlerinin Orta Afrika'daki yatırım faaliyetleri göz önüne alındığında ikili ticaret ve yatırım ilişkisinin gelişme potansiyeli taşıdığı değerlendirilmektedir. Mevcut ticaret hacminin 100 milyon dolar altında olduğu tahmin edilmektedir.
Bütçe
| Gelirler | 2,939 milyar dolar (2021 tahmini) |
| Harcamalar | 3,226 milyar dolar (2021 tahmini) |
İhracat
Değer
| 2024 | 13,622 milyar dolar |
| 2023 | 12,869 milyar dolar |
| 2022 | 13,814 milyar dolar |
İhracat Ortakları
Çin %26, Endonezya %8, İspanya %7, İsrail %6, Kongo Cumhuriyeti %5 (2023)
İhraç Edilen Mallar
Ham petrol, gemiler, mangan cevheri, rafine petrol, kereste (2023)
İthalat
Değer
| 2024 | 6,094 milyar dolar |
| 2023 | 5,38 milyar dolar |
| 2022 | 5,005 milyar dolar |
İthalat Ortakları
Fransa %14, Çin %13, Güney Kore %13, ABD %7, Hindistan %4 (2023)
İthal Edilen Mallar
Gemiler, rafine petrol, demir borular, otomobiller, ambalajlı ilaç (2023)
Sanayiler
Petrol çıkarma ve rafineri; mangan, altın; kimyasallar, gemi onarımı, gıda ve içecekler, tekstil, kereste ve kontrplak, çimento
Dış Borç
6,442 milyar dolar (2023 tahmini)
İş Gücü
824.400 (2024 tahmini)
Gini Katsayısı
38 (2017 tahmini)
Havale Gelirleri
| 2023 | GSYİH'nin %0,1'i |
| 2022 | GSYİH'nin %0,1'i |
| 2021 | GSYİH'nin %0,1'i |
Tarım Ürünleri
Palm yağı meyvesi, plantain, manyok, şeker kamışı, yam, taro, sebzeler, mısır, yer fıstığı, av eti (2023)
İşsizlik Oranı
| 2024 | %20,1 |
| 2023 | %20,3 |
| 2022 | %20,4 |
Genel Değerlendirme
Doğal kaynak zengini, üst-orta gelirli Orta Afrika ekonomisi; petrol ve mineral ihracatına önemli bağımlılık; yüksek kentleşme oranı; yüksek yoksulluk ve işsizlik düzeyleri; 2023 askeri darbenin ardından kurumsal ve kalkınma reformu sürecinde belirsizlik
Kişi Başına GSYİH
| 2024 | 18.900 dolar |
| 2023 | 18.700 dolar |
| 2022 | 18.700 dolar |
GSYİH Büyüme Hızı
| 2024 | %3,4 |
| 2023 | %2,4 |
| 2022 | %3 |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
20,867 milyar dolar (2024 tahmini)
Döviz Rezervleri ve Altın
| 2023 | 1,447 milyar dolar |
| 2022 | 1,415 milyar dolar |
| 2021 | 1,304 milyar dolar |
Sanayi Üretim Büyüme Hızı
%2,8 (2024 tahmini)
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Sanayi | %50,9 (2024 tahmini) |
| Hizmetler | %37,5 (2024 tahmini) |
| Tarım | %6,2 (2024 tahmini) |
Yoksulluk Sınırı Altındaki Nüfus
%33,4 (2017 tahmini)
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2024 | %1,2 |
| 2023 | %3,6 |
| 2022 | %4,2 |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2024 | 48,045 milyar dolar |
| 2023 | 46,472 milyar dolar |
| 2022 | 45,363 milyar dolar |
Döviz Kuru (Orta Afrika CFA Frangı XAF / ABD Doları)
| 2024 | 606,345 |
| 2023 | 606,57 |
| 2022 | 623,76 |
| 2021 | 554,531 |
| 2020 | 575,586 |
Diller
Fransızca (resmi), Fang, Myene, Nzebi, Bapounou/Eschira, Bandjabi
Dinler
| Protestan | %46,4 (Revival Kilisesi %37; diğer Protestan %9,4) |
| Roma Katolik | %29,8 |
| Müslüman | %10,8 |
| Geleneksel/Animist | %1,1 |
| Diğer | %0,9 |
| Dini bağı olmayan | %7 (2019-21 tahmini) |
| Diğer Hristiyan | %4 |
Milliyet
| İsim | Gabonlu(lar) (tekil ve çoğul) |
| Sıfat | Gabon |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %2,27 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %91'i (2023) |
Medyan Yaş
| Erkek | 22,5 yıl |
| Genel | 22,3 yıl (2025 tahmini) |
| Kadın | 21,5 yıl |
Doğum Oranı
25,51 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
| Fang | %23,5 |
| Shira-Punu'Vii | %20,6 |
| Yabancı | %16,2 (2021 tahmini) |
| Diğer | %12,6 |
| Nzabi-Duma | %11,2 |
| Mbede-Teke | %5,6 |
| Myene | %4,4 |
| Kota-Kele | %4,3 |
| Okande-Tsogho | %1,6 |
Okuryazarlık
| Erkek | %90,8 (2021 tahmini) |
| Toplam nüfus | %88,9 (2021 tahmini) |
| Kadın | %87,1 (2021 tahmini) |
Toplam Nüfus
| Erkek | 1.299.085 |
| Genel | 2.513.738 (2025 tahmini) |
| Kadın | 1.214.653 |
Yaş Yapısı
| 15-64 yaş | %61,1 (Erkek: 787.480 / Kadın: 711.913) |
| 0-14 yaş | %34,6 (Erkek: 429.133 / Kadın: 421.120) |
| 65 yaş ve üzeri | %4,3 (Erkek: 53.410 / Kadın: 52.049) (2024 tahmini) |
Ölüm Oranı
5,44 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,03 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 1,07 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
3,42 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)
Hekim Yoğunluğu
0,52 hekim/1.000 kişi (2022)
Anne Ölüm Oranı
233 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 29,7 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 26 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 24 ölüm/1.000 canlı doğum |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %2,3'ü (2023 tahmini) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %13,6'sı (2023 tahmini) |
İçme Suyu Erişimi
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %86,9'u (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kentsel | Nüfusun %90,2'si (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kırsal | Nüfusun %54,9'u (2022 tahmini) |
Nüfus Artış Hızı
%2,35 (2025 tahmini)
Sağlık Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %2,7'si (2021) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %9,6'sı (2022 tahmini) |
Büyük Kentsel Alanlar
870.000 - LİBREVİLLE (başkent) (2023)
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 13,9 (2025 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 55,8 (2025 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 63 (2025 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 7,2 (2025 tahmini) |
Yetişkin Obezite Oranı
%15 (2016)
Toplam Doğurganlık Hızı
3,16 çocuk/kadın (2025 tahmini)
Sanitasyon Tesislerine Erişim
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %78,9'u (2022 tahmini) |
Evli Kadın Oranı (15-49 yaş)
%48,5 (2020 tahmini)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 68,6 yıl |
| Genel | 70,4 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 72,1 yıl |
İlk Doğumda Annenin Ortalama Yaşı
19,6 yıl (2012 tahmini)
5 Yaş Altı Yetersiz Beslenen Çocuklar
%5,4 (2020 tahmini)
Anayasa
Kasım 2024 referandumuyla onaylanmıştır
Başkent
| Adı | Libreville |
| Etimoloji | Şehir 1849'da azat edilmiş köleler tarafından kurulmuştur; ad Fransızcada 'özgür şehir' anlamına gelmektedir |
| Saat farkı | UTC+1 (Washington DC'nin 6 saat ilerisinde) |
| Coğrafi koordinatlar | 0 23 K, 9 27 D |
Ülke Adı
| Etimoloji | Portekizce gabão (pelerin) sözcüğünden gelmekte; erken dönem kaşifler muhtemelen Komo Nehri halicininin şeklini tanımlamak için bu sözcüğü kullanmıştır |
| Uzun resmi adı | Gabon Cumhuriyeti |
| Yerel uzun adı | République Gabonaise |
| Kısa resmi adı | Gabon |
Ulusal Marş
| Başlık | La Concorde (Uyum) |
| Söz/Müzik | Georges Aleka DAMAS |
| Kabul tarihi | 1960 |
Hukuk Sistemi
Fransız medeni hukuku ve örf-adet hukukunun karma sistemi
Ulusal Bayram
Bağımsızlık Günü, 17 Ağustos (1960)
Ulusal Sembol
Siyah panter
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | En az bir ebeveynin Gabon vatandaşı olması gerekmektedir |
| Çifte vatandaşlık | Tanınmaz |
| Doğumla vatandaşlık | Hayır |
| Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı | 10 yıl |
Hükümet Tipi
Başkanlık cumhuriyeti
Ulusal Renkler
Yeşil, sarı, mavi
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | İstinaf mahkemeleri; ilçe mahkemeleri; askeri mahkemeler |
| En yüksek mahkemeler | Yüksek Mahkeme (Cour de Cassation), İdare Yüksek Mahkemesi (Conseil d'État), Sayıştay (Cour des Comptes), Anayasa Mahkemesi (Cour Constitutionnelle) ve kalıcı olmayan Devlet Güvenlik Mahkemesi |
Yasama Organı
Yapı
İki meclisli
Alt Meclis
| Adı | Ulusal Meclis (Assemblée nationale) |
| Görev süresi | 5 yıl |
| Seçim sistemi | Çoğunluk sistemi |
| Koltuk sayısı | 145 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 6 Ekim 2023 |
| Bir sonraki seçim | Kasım 2030 |
| Kadın temsilci oranı | %21,6 |
Meclis adı
Parlamento
Üst Meclis
| Adı | Senato |
| Görev süresi | 5 yıl |
| Koltuk sayısı | 70 (tamamı dolaylı seçimle) |
| Son seçim tarihi | 27 Eylül - 11 Ekim 2025 |
| Bir sonraki seçim | Kasım 2025 |
| Kadın temsilci oranı | %20,3 |
Bağımsızlık
17 Ağustos 1960 (Fransa'dan)
Siyasi Partiler
PDG (Gabon Demokratik Partisi); RV (Cumhuriyetçi Değerlerin Restorasyonu); LD (Demokratlar)
İdari Birimler
9 il: Estuaire, Haut-Ogooue, Moyen-Ogooue, Ngounie, Nyanga, Ogooue-Ivindo, Ogooue-Lolo, Ogooue-Maritime, Woleu-Ntem
Yürütme Organı
| Not | Ağustos 2023'te askeri darbe ile yönetime el koyan OLIGUI geçiş cumhurbaşkanı olarak görev yapmıştır |
| Seçim süreci | Cumhurbaşkanı çoğunluk oyuyla 7 yıllık görev süresi için doğrudan seçilir (görev süresi sınırı yok) |
| Son seçim tarihi | 12 Nisan 2025 |
| Seçim sonuçları | 2025: OLIGUI Nguema seçildi; oy oranı %90,35 |
| Devlet ve hükümet başkanı | Cumhurbaşkanı Brice OLIGUI Nguema (3 Mayıs 2025'ten itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
18 yaş ve üzeri; evrensel
UNESCO Dünya Mirası
2 alan (1 doğal, 1 karma): Lopé-Okanda Ekosistemi ve Kalıntı Kültürel Peyzajı (k+d); Ivindo Ulusal Parkı (d)
Askeri Not
Gabon ordusu küçük ve hafif silahlı bir kuvvettir; hem dış hem de iç güvenlikten sorumludur; sınır ve deniz alanını güvence altına almak başlıca savunma öncelikleridir. Ağustos 2023'te Cumhuriyet Muhafızları subayları hükümete el koyarak cumhurbaşkanını tutukladı (2025)
Askeri Harcamalar
| 2024 | GSYİH'nin %1,5'i |
| 2023 | GSYİH'nin %1,3'ü |
| 2022 | GSYİH'nin %1,3'ü |
| 2021 | GSYİH'nin %1,7'si |
| 2020 | GSYİH'nin %1,8'i |
Askeri Personel Gücü
Cumhuriyet Muhafızları ve Jandarma dahil yaklaşık 7.000 aktif personel (2025)
Askeri Ekipman ve Tedarik
Brezilya, Çin, Fransa, Almanya, Rusya/eski Sovyetler, Güney Afrika ve İspanya'dan temin edilmiş eski ve sınırlı miktarda modern silahların karışımı (2025)
Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri
Gabon Silahlı Kuvvetleri (FAG / FNDS): Ordu, Deniz Kuvvetleri, Hava Kuvvetleri, Hafif Havacılık, İtfaiye; Gabon Ulusal Jandarmesi (GENA); Cumhuriyet Muhafızları (GR); Askeri Sağlık Hizmetleri; Askeri Mühendislik (2025)
Askerlik Hizmeti Yaşı ve Yükümlülüğü
18-24 yaş gönüllü askerlik; zorunlu askerlik bulunmamaktadır (2025)
