Güney Afrika
Güney Afrika; Afrika kıtasının güney ucunda
Güney Afrika ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile Güney Afrika arasındaki ticaret, iki ülkenin ekonomik büyüklüklerine kıyasla görece sınırlı olmakla birlikte gelişen bir trend sergilemektedir. İkili ticaret hacminin 500 milyon ile 1 milyar dolar bandında olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye Güney Afrika'ya makine ve ekipman, taşıt araçları, tekstil ve hazır giyim, demir-çelik ürünleri ve plastikler ihraç ederken Güney Afrika'dan krom cevheri, manganez, platin grubu metaller, elma ve narenciye, şarap ile oto parçaları almaktadır. İki ülke arasında 2000 yılında imzalanan Tercihli Ticaret Anlaşması çerçevesinde ilişkiler gelişmeye devam etmektedir. Her iki ülke de Afrika kıtasına yatırım konusunda stratejik çıkarları paylaşmakta; bu durum ikili ekonomik ortaklık için yeni fırsatlar yaratmaktadır.
Döviz
Güney Afrika Randı (ZAR) / ABD Doları
İhracat
| İhracat Ortakları | Çin %18, ABD %7, Japonya ~%6, Almanya ~%6, Hindistan ~%5 (tahmin) |
| İhraç Edilen Mallar | Altın, elmas, platin, demir cevheri, kömür, meyve, şarap, otomotiv bileşenleri |
İthalat
| İthalat Ortakları | Çin ~%20, Almanya ~%10, ABD ~%8, Hindistan ~%6, Suudi Arabistan ~%4 (tahmin) |
| İthal Edilen Mallar | Makine, petrol ve petrol ürünleri, kimyasallar, elektronik, tıbbi ekipman |
Sanayiler
Madencilik (platin, altın, krom), otomotiv montajı, metalürji, makine, tekstil, demir ve çelik, kimyasallar, gübre, gıda işleme
Doğal Kaynaklar
Altın, krom, antimon, kömür, demir cevheri, mangan, nikel, fosfatlar, kalay, nadir toprak elementleri, uranyum, elmas, platin, bakır, vanadyum, tuz, doğalgaz
Tarım Ürünleri
Şeker kamışı, mısır, elma, buğday, portakal, şeftali, pamuk, tütün, sığır eti, süt
Genel Değerlendirme
Üst orta gelirli, güney Afrika'nın en büyük ekonomisi; Ulusal Birlik Hükümeti yavaş büyüme, mali açıklar ve yapısal zorluklarla karşı karşıya; yüksek gelir eşitsizliği, işsizlik ve yoksulluk; elektrik üretimi, ulaştırma ve lojistik reformları; kritik minerallerin önde gelen üreticisi ve ihracatçısı
Kişi Başına GSYİH
| 2024 | 13.600 dolar |
| 2023 | 13.700 dolar |
| 2022 | 13.800 dolar |
GSYİH Büyüme Hızı
| 2024 | %0,6 |
| 2023 | %0,7 |
| 2022 | %1,9 |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
400,261 milyar dolar (2024 tahmini)
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Hizmetler | %62,7 (2024 tahmini) |
| Sanayi | %24,4 (2024 tahmini) |
| Tarım | %2,9 (2024 tahmini) |
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2024 | %4,4 |
| 2023 | %6,1 |
| 2022 | %7 |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2024 | 870,42 milyar dolar |
| 2023 | 865,402 milyar dolar |
| 2022 | 859,399 milyar dolar |
Diller
IsiZulu/Zuluca (resmi) %25,3; IsiXhosa/Xhosa (resmi) %14,8; Afrikaans (resmi) %12,2; Sepedi/Pedi (resmi) %10,1; Setswana/Tsvana (resmi) %9,1; İngilizce (resmi) %8,1; Sesotho/Sotho (resmi) %7,9; Xitsonga/Tsonga (resmi) %3,6; siSwati/Svati (resmi) %2,8; Tshivenda/Venda (resmi) %2,5; IsiNdebele/Ndebele (resmi) %1,6; Diğer (Güney Afrika işaret dili dahil) %2 (2018 tahmini)
Dinler
| Hristiyan | %86 |
| Atalardan kalma, kabile, animist veya diğer geleneksel Afrika dinleri | %5,4 |
| Özellikle hiçbir şey | %5,2 (2015 tahmini) |
| Müslüman | %1,9 |
| Diğer | %1,5 |
Milliyet
| İsim | Güney Afrikalı(lar) |
| Sıfat | Güney Afrika |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %1,72 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %68,8'i (2023) |
Medyan Yaş
| Erkek | 30,1 yıl |
| Genel | 30,7 yıl (2025 tahmini) |
| Kadın | 30,6 yıl |
Doğum Oranı
17,21 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
Siyah Afrikalı %80,9; Renkli (Colored) %8,8; Beyaz %7,8; Hintli/Asyalı %2,6 (2021 tahmini)
Okuryazarlık
| Erkek | %91,5 (2024 tahmini) |
| Toplam nüfus | %91,2 (2024 tahmini) |
| Kadın | %90,8 (2024 tahmini) |
Toplam Nüfus
| Erkek | 29.989.969 |
| Genel | 61.089.926 (2025 tahmini) |
| Kadın | 31.099.957 |
Yaş Yapısı
| 15-64 yaş | %65,3 (Erkek: 19.524.873 / Kadın: 19.947.839) |
| 0-14 yaş | %27,2 (Erkek: 8.227.690 / Kadın: 8.194.392) |
| 65 yaş ve üzeri | %7,5 (Erkek: 1.911.825 / Kadın: 2.636.028) (2024 tahmini) |
Ölüm Oranı
6,56 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,02 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 0,96 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
-0,07 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)
Hekim Yoğunluğu
0,79 hekim/1.000 kişi (2022)
Anne Ölüm Oranı
118 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 23,9 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 19,7 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 20 ölüm/1.000 canlı doğum |
Tütün Kullanımı
| Erkek | %35,3 (2025 tahmini) |
| Genel | %20,1 (2025 tahmini) |
| Kadın | %6 (2025 tahmini) |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %6'sı (2024 tahmini) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %19,1'i (2025 tahmini) |
İçme Suyu Erişimi
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %94,5'i (2022 tahmini) |
Nüfus Artış Hızı
%1,06 (2025 tahmini)
Sağlık Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %8,3'ü (2021) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %16,9'u (2022 tahmini) |
Okul Yaşam Beklentisi
14 yıl (2022 tahmini)
Büyük Kentsel Alanlar
10,316 milyon - Johannesburg; 4,890 milyon - Cape Town (yasama başkenti); 3,228 milyon - Durban; 2,818 milyon - PERTORİA (idari başkent); 1,296 milyon - Port Elizabeth; 934.000 - West Rand (2023)
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 8,4 (2025 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 41,1 (2025 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 53 (2025 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 11,8 (2025 tahmini) |
Yetişkin Obezite Oranı
%28,3 (2016)
Toplam Doğurganlık Hızı
2,23 çocuk/kadın (2025 tahmini)
Sanitasyon Tesislerine Erişim
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %91,4'ü (2022 tahmini) |
Evli Kadın Oranı (15-49 yaş)
%33,6 (2020 tahmini)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 70,3 yıl |
| Genel | 71,9 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 73,5 yıl |
5 Yaş Altı Çocuklarda Düşük Kilolu Oranı
%4,9 (2017 tahmini)
Anayasa
8 Mayıs 1996'da hazırlanmış, Anayasa Mahkemesi tarafından 4 Aralık 1996'da onaylanmış, 4 Şubat 1997'de yürürlüğe girmiştir
Ülke Adı
| Eski adı | Güney Afrika Birliği |
| Etimoloji | Ülkenin kıta üzerindeki konumunu tanımlayan kendi kendini açıklayan bir addır |
| Kısaltma | RSA |
| Uzun resmi adı | Güney Afrika Cumhuriyeti |
| Kısa resmi adı | Güney Afrika |
Başkentler
| Yargı | Bloemfontein |
| Yasama | Cape Town |
| İdari | Pretoria (25 42 G, 28 13 D) |
| Saat farkı | UTC+2 (Washington DC'nin 7 saat ilerisinde) |
Ulusal Marş
| Başlık | Güney Afrika Ulusal Marşı |
| Söz/Müzik | Enoch SONTONGA ve Cornelius Jacob LANGENHOVEN / Enoch SONTONGA ve Marthinus LOURENS de Villiers |
| Kabul tarihi | 1997; apartheid döneminin siyah ve beyaz topluluk marşlarını birleştiren karma bir eserdir |
Hukuk Sistemi
Roma-Hollanda medeni hukuku, İngiliz ortak hukuku ve örf-adet hukukunun karma sistemi
Ulusal Bayram
Özgürlük Günü, 27 Nisan (1994)
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | En az bir ebeveynin Güney Afrika vatandaşı olması gerekmektedir |
| Çifte vatandaşlık | Evet, ancak hükümetin önceden izni gerekmektedir |
| Doğumla vatandaşlık | Hayır |
| Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı | 5 yıl |
Hükümet Tipi
Parlamenter cumhuriyet
Ulusal Renkler
Kırmızı, yeşil, mavi, sarı, siyah, beyaz
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | Yüksek Mahkemeler; Sulh Mahkemeleri; iş mahkemeleri; arazi talep mahkemeleri |
| En yüksek mahkemeler | Temyiz Yüksek Mahkemesi (mahkeme başkanı, başkan yardımcısı ve 21 yargıç); Anayasa Mahkemesi (baş ve baş yardımcısı dahil 11 yargıç) |
Yasama Organı
Yapı
İki meclisli
Alt Meclis
| Adı | Ulusal Meclis (National Assembly) |
| Görev süresi | 5 yıl |
| Seçim sistemi | Orantılı temsil |
| Koltuk sayısı | 400 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 15 Haziran 2024 |
| Bir sonraki seçim | Mayıs 2029 |
| Kadın temsilci oranı | %44,7 |
Üst Meclis
| Adı | Ulusal İller Konseyi (National Council of Provinces) |
| Görev süresi | 5 yıl |
| Koltuk sayısı | 90 (tamamı atama ile) |
| Son seçim tarihi | 29 Mayıs 2024 |
| Kadın temsilci oranı | %44,4 |
Bağımsızlık
31 Mayıs 1910 (Güney Afrika Birliği); 31 Mayıs 1961 (cumhuriyet ilan edildi); 27 Nisan 1994 (çoğunluk yönetimi)
Siyasi Partiler
ANC; DA; EFF; IFP; FF+; ACDP; AIC; COPE; PAC; UDM ve diğerleri
İdari Birimler
9 il: Eastern Cape, Free State, Gauteng, KwaZulu-Natal, Limpopo, Mpumalanga, Northern Cape, North West, Western Cape
Ulusal Semboller
Springbok (bir tür Afrika ceylanı), kral protea çiçeği
Yürütme Organı
| Seçim süreci | Cumhurbaşkanı Ulusal Meclis tarafından dolaylı olarak 5 yıllık dönem için seçilmektedir |
| Son seçim tarihi | 29 Mayıs 2024 |
| Bir sonraki seçim | Mayıs 2029 |
| Seçim sonuçları | 2024: Matamela Cyril RAMAPHOSA (ANC) Ulusal Meclis tarafından tek aday olarak seçildi |
| Devlet ve hükümet başkanı | Cumhurbaşkanı Matamela Cyril RAMAPHOSA (19 Haziran 2024'ten itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
18 yaş ve üzeri; evrensel
UNESCO Dünya Mirası
12 alan (7 kültürel, 4 doğal, 1 karma): Güney Afrika Hominid Fosil Alanları (k); iSimangaliso Sulak Alan Parkı (d); Robben Adası (k); Maloti-Drakensberg Parkı (k+d); Mapungubwe Kültürel Peyzajı (k); Cape Floral Bölgesi Koruma Alanları (d); Vredefort Krateri (d); Richtersveld (k); Khomani (k); Barberton Makhonjwa Dağları (d); İnsan Hakları, Kurtuluş ve Uzlaşma: Nelson Mandela Miras Alanları (k); Modern İnsan Davranışının Ortaya Çıkışı: Güney Afrika Pleistosen İşgal Alanları (k)
Askeri Not
Güney Afrika, Afrika'nın en köklü ve en yetenekli savunma kuvvetlerinden birine sahip olmakla birlikte yetersiz finansman ve teçhizat sorunları yaşamaktadır. Ülke, BRICS üyesi ve bölgesel barış operasyonlarında aktif bir oyuncudur. Türkiye ile Güney Afrika arasındaki askeri ilişkiler sınırlıdır; ancak her iki ülke de çok taraflı platformlarda işbirliği yapmaktadır (2025)
Askeri Harcamalar
| Not | GSYİH'nin yaklaşık %0,7-0,8'i — bütçe kısıtlamaları nedeniyle düşük düzeyde |
Askeri Personel Gücü
Yaklaşık 75.000-80.000 aktif personel (2025)
Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri
Güney Afrika Ulusal Savunma Kuvvetleri (SANDF): Güney Afrika Kara Kuvvetleri, Güney Afrika Deniz Kuvvetleri, Güney Afrika Hava Kuvvetleri, Güney Afrika Sağlık Hizmetleri; Güney Afrika Polis Servisi (SAPS) Polis Bakanlığı'na bağlıdır (2025)
Askerlik Hizmeti Yaşı ve Yükümlülüğü
18-26 yaş; gönüllü askerlik (2025)
