Sri Lanka
Güney Asya; Hindistan'ın güneyinde, Hint Okyanusu'ndaki ada
Sri Lanka ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile Sri Lanka arasındaki ticaret ve yatırım ilişkileri sınırlı olmakla birlikte belirli bir potansiyele sahiptir. İkili ticaret hacminin 200-400 milyon dolar bandında olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye Sri Lanka'ya makine ve ekipman, tekstil hammaddeleri, demir-çelik ürünleri ve hazır giyim ihraç ederken Sri Lanka'dan çay, baharat, doğal lastik, tekstil ve turizm hizmetleri almaktadır. Türk inşaat ve altyapı şirketleri, Sri Lanka'nın ekonomik toparlanma döneminde değerlendirilecek yatırım fırsatları aramaktadır. İki ülke arasında düzenli uçuş bağlantısı bulunmakta; bu durum hem turizm hem de ticaret ilişkilerini desteklemektedir.
Döviz
Sri Lanka Rupisi (LKR) / ABD Doları
İhracat
| İhracat Ortakları | ABD ~%26, İngiltere ~%8, Almanya ~%6, Hindistan ~%6, İtalya ~%5 (tahmin) |
| İhraç Edilen Mallar | Giyim ve tekstil, çay, mücevher ve kuyumculuk, lastik ürünleri, hindistancevizi ürünleri |
İthalat
| İthalat Ortakları | Hindistan ~%24, Çin ~%21, BAE ~%7, Singapur ~%7, Malezya ~%5 (tahmin) |
| İthal Edilen Mallar | Ham petrol ve rafine ürünler, tekstil ve kumaş, makine ve ulaşım ekipmanı, tahıl ve süt |
Sanayiler
Kauçuk, çay, hindistancevizi, tütün ve diğer tarım ürünlerinin işlenmesi; turizm; giyim ve tekstil; madencilik
İş Gücü
8,499 milyon (2024 tahmini)
Tarım Ürünleri
Pirinç, hindistancevizi, çay, şeker kamışı, muz, süt, lif bitkileri, manyok, tavuk, kabak (2023)
İşsizlik Oranı
| 2024 | %5 |
| 2023 | %6 |
| 2022 | %4,6 |
Genel Değerlendirme
2022'deki egemen borç temerrüdü ve şiddetli ekonomik kriz sonrası toparlanma sürecindeki orta gelirli Güney Asya adası ekonomisi; 2022-23'te ciddi daralma, artan yoksulluk ve yüksek enflasyon; IMF ile iki yıllık borç rahatlama programı; çeşitlendirilmemiş ekonomi ve katı iş kanunlarından kaynaklanan yapısal zorluklar; turizm gelirleri ve havale gelirlerine yüksek bağımlılık
Kişi Başına GSYİH
| 2024 | 13.800 dolar |
| 2023 | 13.000 dolar |
| 2022 | 13.200 dolar |
GSYİH Büyüme Hızı
| 2024 | %5 — kriz sonrası toparlanma |
| 2023 | %-2,3 |
| 2022 | %-7,3 — ciddi kriz dönemi |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
98,963 milyar dolar (2024 tahmini)
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Hizmetler | %57,5 (2024 tahmini) |
| Sanayi | %25,5 (2024 tahmini) |
| Tarım | %8,3 (2024 tahmini) |
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2024 | %-0,4 — deflasyon |
| 2023 | %16,5 |
| 2022 | %49,7 — kriz zirvesi |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2024 | 301,407 milyar dolar |
| 2023 | 287,031 milyar dolar |
| 2022 | 293,878 milyar dolar |
Diller
Sinhalaca (resmi) %87; Tamilce (resmi) %28,5; İngilizce %23,8 (2012 tahmini)
Dinler
| Budist (resmi) | %70,2 |
| Hindu | %12,6 |
| Müslüman | %9,7 |
| Roma Katolik | %6,1 |
| Diğer Hristiyan | %1,3 |
| Diğer | %0,05 (2012 tahmini) |
Milliyet
| İsim | Sri Lankalı(lar) |
| Sıfat | Sri Lanka |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %1,22 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %19,2'si (2023) — Asya'nın en düşük kentleşme oranlarından biri |
Medyan Yaş
| Erkek | 32,2 yıl |
| Genel | 34,2 yıl (2025 tahmini) |
| Kadın | 35,8 yıl |
Doğum Oranı
14,38 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
Sinhala %74,9; Sri Lanka Tamilce %11,2; Sri Lanka Moorları %9,2; Hintli Tamil %4,2; Diğer %0,5 (2012 tahmini)
Okuryazarlık
| Erkek | %93,4 (2023 tahmini) |
| Toplam nüfus | %92,7 (2023 tahmini) |
| Kadın | %92 (2023 tahmini) |
Toplam Nüfus
| Erkek | 10.668.528 |
| Genel | 22.050.561 (2025 tahmini) |
| Kadın | 11.382.033 |
Yaş Yapısı
| 0-14 yaş | %22,6 (Erkek: 2.537.918 / Kadın: 2.423.615) |
| 65 yaş ve üzeri | %12,4 (Erkek: 1.149.256 / Kadın: 1.580.053) (2024 tahmini) |
| 15-64 yaş | %65 (Erkek: 6.954.869 / Kadın: 7.336.897) |
Ölüm Oranı
7,65 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,05 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 0,94 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
-4,5 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini) — yüksek beyin göçü sorunu
Hekim Yoğunluğu
1,14 hekim/1.000 kişi (2023)
Anne Ölüm Oranı
18 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 7,5 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 6,8 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 6,1 ölüm/1.000 canlı doğum |
Tütün Kullanımı
| Erkek | %36,3 (2025 tahmini) |
| Genel | %18,2 (2025 tahmini) |
| Kadın | %2 (2025 tahmini) |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %1,8'i (2023 tahmini) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %7,2'si (2024 tahmini) |
İçme Suyu Erişimi
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %89,3'ü (2022 tahmini) |
Nüfus Artış Hızı
%0,22 (2025 tahmini)
Sağlık Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %4,1'i (2021) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %9,5'i (2022 tahmini) |
Okul Yaşam Beklentisi
| Erkek | 12 yıl |
| Genel | 13 yıl (2023 tahmini) |
| Kadın | 14 yıl |
Büyük Kentsel Alanlar
633.000 - KOLOMBO (ticari başkent) (2023); 103.000 - Sri Jayewardenepura Kotte (yasama başkenti) (2018)
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 5,1 (2025 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 34,2 (2025 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 53,9 (2025 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 19,7 (2025 tahmini) |
Yetişkin Obezite Oranı
%5,2 (2016)
Toplam Doğurganlık Hızı
2,12 çocuk/kadın (2025 tahmini)
Hastane Yatağı Yoğunluğu
4 yatak/1.000 kişi (2020 tahmini)
Sanitasyon Tesislerine Erişim
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %99'u (2022 tahmini) |
Evli Kadın Oranı (15-49 yaş)
%66,3 (2016 tahmini)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 73,7 yıl |
| Genel | 76,8 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 79,9 yıl |
İlk Doğumda Annenin Ortalama Yaşı
25,6 yıl (2016 tahmini)
5 Yaş Altı Çocuklarda Düşük Kilolu Oranı
%17,1 (2024 tahmini) — dikkat çekici yüksek seviye
Anayasa
16 Ağustos 1978'de kabul edilmiş, 31 Ağustos 1978'de onaylanmıştır
Ülke Adı
| Etimoloji | Ad, Sanskritçe shri (mutluluk veya kutsallık) ve lanka (ada) sözcüklerinden oluşmaktadır; eski adı Serendib, Sanskritçe simhaladvipa'nın Arapçaya dönüşmüş hali olup 'aslanların yeri adası' anlamına gelmektedir; eski Seylan adı ise Sanskritçe simha, yani 'aslan' sözcüğünden türemiştir |
| Eski adları | Serendib; Seylan (Ceylon) |
| Uzun resmi adı | Sri Lanka Demokratik Sosyalist Cumhuriyeti |
| Kısa resmi adı | Sri Lanka |
Başkentler
| Ticari | Kolombo (6 55 K, 79 50 D) |
| Yasama | Sri Jayewardenepura Kotte |
| Saat farkı | UTC+5,5 (Washington DC'nin 10,5 saat ilerisinde) |
Ulusal Marş
| Başlık | Sri Lanka Matha (Ana Sri Lanka) |
| Söz/Müzik | Ananda SAMARKONE (Sinhalaca); M. NALLATHAMBY (Tamilce) / Ananda SAMARKONE |
| Kabul tarihi | 1951 |
Hukuk Sistemi
Roma-Hollanda medeni hukuku, İngiliz ortak hukuku, Jaffna Tamil örf-adet hukuku ve Müslüman kişisel hukukunun karma sistemi
Ulusal Bayram
Bağımsızlık Günü (Ulusal Gün), 4 Şubat (1948)
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | En az bir ebeveynin Sri Lanka vatandaşı olması gerekmektedir |
| Çifte vatandaşlık | Hayır; hükümetin Sri Lanka'nın yararına gördüğü durumlar hariç |
| Doğumla vatandaşlık | Hayır |
| Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı | 7 yıl |
Hükümet Tipi
Başkanlık cumhuriyeti
Ulusal Renkler
Bordo, sarı
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | Temyiz Mahkemesi; Yüksek Mahkemeler; Sulh Mahkemeleri; belediye ve birinci derece mahkemeler |
| En yüksek mahkeme | Sri Lanka Cumhuriyeti Yüksek Mahkemesi (baş yargıç ve 9 yargıç; mevzuatı inceleme konusunda münhasır yetki sahibidir) |
Yasama Organı
| Yapı | Tek meclisli |
| Meclis adı | Parlamento |
| Görev süresi | 5 yıl |
| Seçim sistemi | Orantılı temsil |
| Koltuk sayısı | 225 (196 doğrudan seçimle; 29 dolaylı seçimle) |
| Son seçim tarihi | 14 Kasım 2024 |
| Bir sonraki seçim | Kasım 2029 |
| Seçim sonuçları | NPP (Jathika Jana Balawegaya): 159; SJB: 40; Diğer: 26 |
| Kadın temsilci oranı | %9,8 — son derece düşük |
Bağımsızlık
4 Şubat 1948 (İngiltere'den)
Siyasi Partiler
NPP/JJB; SJB; SLFP; SLPP/SLPFA; UNP; ITAK/TNA; SLMC ve diğerleri
İdari Birimler
9 il: Central, Eastern, North Central, Northern, North Western, Sabaragamuwa, Southern, Uva, Western
Ulusal Semboller
Aslan, nilüfer
Yürütme Organı
| Seçim süreci | Cumhurbaşkanı tercihli çoğunluk halk oyuyla doğrudan 5 yıllık dönem için seçilmektedir |
| Son seçim tarihi | 21 Eylül 2024 |
| Bir sonraki seçim | 2029 |
| Seçim sonuçları | 2024: Anura Kumara DİSSANAYAKE (JVP) yeniden dağılım sonrası %55,9; Sajith PREMADASA (SJB) %44,1 |
| Devlet ve hükümet başkanı | Cumhurbaşkanı Anura Kumara DİSSANAYAKE (23 Eylül 2024'ten itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
18 yaş ve üzeri; evrensel
UNESCO Dünya Mirası
8 alan (6 kültürel, 2 doğal): Polonnaruwa Antik Şehri (k); Sigiriya Antik Şehri (k); Anuradhapura Kutsal Şehri (k); Galle Eski Şehri ve Surları (k); Kandy Kutsal Şehri (k); Sinharaja Orman Rezervi (d); Rangiri Dambulla Mağara Tapınağı (k); Sri Lanka Orta Dağlık Bölgesi (d)
Askeri Not
Sri Lanka, 2009'da LTTE'ye karşı kazandığı zaferle 26 yıllık iç savaşı sona erdirdi; o tarihten bu yana görece istikrarını korumaktadır. Türkiye ile Sri Lanka arasındaki askeri ilişkiler sınırlıdır; ancak her iki ülke de insani yardım ve kalkınma alanlarında temas kurmaktadır (2025)
Askeri Harcamalar
| Not | GSYİH'nin yaklaşık %1,6-2'si; ekonomik kriz sonrası kısıtlamalar sürmektedir |
Askeri Personel Gücü
Yaklaşık 250.000-280.000 aktif personel (2025)
Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri
Sri Lanka Silahlı Kuvvetleri: Kara Kuvvetleri, Deniz Kuvvetleri, Hava Kuvvetleri; Ulusal Polis Güvenlik Bakanlığı'na bağlıdır (2025)
Askerlik Hizmeti Yaşı ve Yükümlülüğü
18-22 yaş; gönüllü askerlik (2025)
