Kıbrıs
Orta Doğu; Akdeniz'de Türkiye'nin güneyindeki ada; not: Kıbrıs kendini Avrupa'nın parçası olarak nitelendirmektedir; jeopolitik açıdan Avrupa ve/veya Orta Doğu kapsamında değerlendirilebilir
Kıbrıs ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Kıbrıs, 53.300 dolarlık yüksek kişi başına GSYİH ile finans, turizm, gemi tescil hizmetleri ve bölgesel iş merkezi olma özelliklerini ön plana çıkarmaktadır. Ülke, denizcilik ve gemi yönetimi hizmetlerinde önemli bir küresel merkez konumundadır. Türkiye, kuzey Kıbrıs'taki altyapı ve ekonomiyi desteklemekte; öte yandan Kıbrıs Cumhuriyeti yetkililerine göre bu müdahale yasadışı kabul edilmektedir. AB üyeliği, Kıbrıs'ın Türkiye ile olan tüm ilişkilerini AB çerçevesi içinde değerlendirmesini zorunlu kılmaktadır. Kıbrıs sorununun çözüme kavuşturulamamış olması her iki ülkenin de ekonomik işbirliği için müzakere yürütebileceği potansiyel alanları kısıtlamaya devam etmektedir.
Bütçe
| Gelirler | 14,39 milyar dolar (2023 tahmini) |
| Harcamalar | 13,733 milyar dolar (2023 tahmini) |
İhracat
Değer
| 2024 | 35,12 milyar dolar |
| 2023 | 32,922 milyar dolar |
| 2022 | 32,563 milyar dolar |
İhracat Ortakları
Libya %14, Yunanistan %11, Lübnan %8, Bermuda %7, Marshall Adaları %5 (2023)
İhraç Edilen Mallar
Gemiler, rafine petrol, ambalajlı ilaç, peynir, kokulu karışımlar (2023)
İthalat
Değer
| 2024 | 33,802 milyar dolar |
| 2023 | 32,556 milyar dolar |
| 2022 | 31,486 milyar dolar |
İthalat Ortakları
Yunanistan %20, Birleşik Krallık %10, İtalya %7, Türkiye %6, İspanya %6 (2023)
İthal Edilen Mallar
Rafine petrol, gemiler, otomobil, ambalajlı ilaç, kömür katranı yağı (2023)
Sanayiler
Turizm, gıda ve içecek işleme, çimento ve alçıtaşı, gemi onarım ve yenileme, tekstil, hafif kimyasallar, metal ürünler, ahşap, kağıt, taş ve kil ürünleri
Döviz Kuru
Euro (EUR); AB üyesi olarak Euro kullanmaktadır
İş Gücü
772.300 (2024 tahmini)
Gini Katsayısı
31,5 (2022 tahmini)
Havale Gelirleri
| 2023 | GSYİH'nin %1,8'i |
| 2022 | GSYİH'nin %1,7'si |
| 2021 | GSYİH'nin %2,1'i |
Tarım Ürünleri
Süt, patates, koyun sütü, domuz eti, keçi sütü, buğday, tavuk, zeytin, üzüm, arpa (2023)
İşsizlik Oranı
| 2024 | %5,7 |
| 2023 | %6,1 |
| 2022 | %6,9 |
Cari Hesap Dengesi
| 2024 | -3,05 milyar dolar |
| 2023 | -3,831 milyar dolar |
| 2022 | -2,178 milyar dolar |
Genel Değerlendirme
Hizmet tabanlı, yüksek gelirli AB ada ekonomisi; yoğun turizm; ulusal bankacılık sisteminin toparlanması ile COVID-19 ticaret kısıtlamaları arasındaki dönemde sürdürülen büyüme; yüksek yaşam standardı; bilinen bir finans merkezi olan borsası, AB ve AET üyesi ülkeler arasında yatırım köprüsü işlevi görmektedir
Kişi Başına GSYİH
| 2024 | 53.300 dolar |
| 2023 | 52.200 dolar |
| 2022 | 51.600 dolar |
GSYİH Büyüme Hızı
| 2024 | %3,4 |
| 2023 | %2,8 |
| 2022 | %7,2 |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
36,333 milyar dolar (2024 tahmini)
Döviz Rezervleri ve Altın
| 2024 | 2,088 milyar dolar |
| 2023 | 1,789 milyar dolar |
| 2022 | 1,671 milyar dolar |
Sanayi Üretim Büyüme Hızı
%4,6 (2024 tahmini)
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Hizmetler | %76,9 (2024 tahmini) |
| Sanayi | %10,3 (2024 tahmini) |
| Tarım | %1,2 (2024 tahmini) |
Genç İşsizlik Oranı (15-24 yaş)
| Erkek | %17,4 (2024 tahmini) |
| Genel | %15,6 (2024 tahmini) |
| Kadın | %13,7 (2024 tahmini) |
Yoksulluk Sınırı Altındaki Nüfus
%13,9 (2021 tahmini)
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2024 | %1,8 |
| 2023 | %3,5 |
| 2022 | %8,4 |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2024 | 50,055 milyar dolar |
| 2023 | 48,386 milyar dolar |
| 2022 | 47,085 milyar dolar |
Diller
Rumca (resmi) %80,9; Türkçe (resmi) %0,2; İngilizce %4,1; Rumence %2,9; Rusça %2,5; Bulgarca %2,2; Arapça %1,2; Filipince %1,1; diğer %4,3 (2011 tahmini)
Dinler
| Doğu Ortodoks Hristiyanlığı | %89,1 |
| Roma Katolik | %2,9 |
| Müslüman | %1,8 |
| Diğer (Maruni Katolik, Ermeni Apostolik, Hindu dahil) | %1,4 |
| Bilinmeyen | %1,1 |
| Yok/Ateist | %0,6 (2011 tahmini) |
| Protestan/Anglikan | %2 |
| Budist | %1 |
Milliyet
| İsim | Kıbrıslı(lar) |
| Sıfat | Kıbrıslı |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %0,76 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %67'si (2023) |
Medyan Yaş
| Erkek | 38,2 yıl |
| Genel | 39,9 yıl (2025 tahmini) |
| Kadın | 41 yıl |
Nüfus Notu
Kıbrıs'a ait demografik veriler, aksi belirtilmedikçe hem hükümetin kontrolündeki hem de Kıbrıslı Türkler tarafından yönetilen bölgeleri kapsamaktadır
Doğum Oranı
9,95 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
| Rum | %98,8 |
| Belirtilmemiş | %0,2 (2011 tahmini) |
| Diğer | %1 (Maruni, Ermeni, Kıbrıslı Türk dahil) |
Toplam Nüfus
| Erkek | 681.128 |
| Genel | 1.332.293 (2025 tahmini) |
| Kadın | 651.165 |
Yaş Yapısı
| 0-14 yaş | %15,6 (Erkek: 105.533 / Kadın: 100.099) |
| 65 yaş ve üzeri | %14,4 (Erkek: 83.094 / Kadın: 107.579) (2024 tahmini) |
| 15-64 yaş | %70 (Erkek: 486.569 / Kadın: 437.651) |
Ölüm Oranı
7,11 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,05 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 1,05 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
6,04 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)
Hekim Yoğunluğu
3,56 hekim/1.000 kişi (2022)
Anne Ölüm Oranı
14 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 9,7 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 7,9 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 6,4 ölüm/1.000 canlı doğum |
Tütün Kullanımı
| Erkek | %44,1 (2025 tahmini) |
| Genel | %33,1 (2025 tahmini) |
| Kadın | %22,2 (2025 tahmini) |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %4,7'si (2022 tahmini) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %12,5'i (2022 tahmini) |
İçme Suyu Erişimi
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %99,8'i (2022 tahmini) |
Nüfus Artış Hızı
%0,89 (2025 tahmini)
Sağlık Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %9,4'ü (2021) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %18,3'ü (2022 tahmini) |
Okul Yaşam Beklentisi
| Erkek | 16 yıl |
| Genel | 16 yıl (2022 tahmini) |
| Kadın | 17 yıl |
Büyük Kentsel Alanlar
269.000 - NİKOSİA/LEFKOŞA (başkent) (2018)
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 4,7 (2025 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 22,3 (2025 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 43,6 (2025 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 21,4 (2025 tahmini) |
Yetişkin Obezite Oranı
%21,8 (2016)
Toplam Doğurganlık Hızı
1,49 çocuk/kadın (2025 tahmini)
Hastane Yatağı Yoğunluğu
2,2 yatak/1.000 kişi (2019 tahmini)
Sanitasyon Tesislerine Erişim
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %99,4'ü (2022 tahmini) |
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 77,4 yıl |
| Genel | 80,2 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 83,1 yıl |
İlk Doğumda Annenin Ortalama Yaşı
30 yıl (2020 tahmini)
Anayasa
16 Ağustos 1960'ta onaylanmıştır
Başkent
| Adı | Lefkoşa (Nikosia / Lefkosia / Lefkoşa) |
| Etimoloji | Nike, Zafer Tanrıçası'nın adından gelebilir; şehrin Rumca adı Lefkosia ve Türkçe adı Lefkoşa 'Beyaz Şehir' anlamına gelmektedir |
| Saat farkı | UTC+2 (Washington DC'nin 7 saat ilerisinde) |
| Coğrafi koordinatlar | 35 10 K, 33 22 D |
| Yaz saati uygulaması | +1 saat; Mart'ın son Pazar günü başlar, Ekim'in son Pazar günü sona erer |
Ülke Adı
| Etimoloji | Adanın Rumca adı Kupros; büyük olasılıkla Sümerce'de 'bakır' veya 'bronz' anlamına gelen kabar'dan türemiştir; adada antik dönemde bakır madenleri işletilmiştir |
| Uzun resmi adı | Kıbrıs Cumhuriyeti |
| Yerel uzun adı | Kypriaki Dimokratia (Rumca) / Kıbrıs Cumhuriyeti (Türkçe) |
| Kısa resmi adı | Kıbrıs |
Ulusal Marş
| Başlık | Ymnos eis tin Eleftherian (Özgürlük Marşı) |
| Söz/Müzik | Dionysios SOLOMOS / Nikolaos MANTZAROS |
| Kabul tarihi | 1966; Kıbrıs Yunan ulusal marşını kullanmakta; Kıbrıslı Türk toplumu Türkiye'nin ulusal marşını kullanmaktadır |
Hukuk Sistemi
İngiliz ortak hukuku ve medeni hukukun karma sistemi; AB hukuku üstünlük taşımaktadır
Ulusal Bayram
Bağımsızlık Günü, 1 Ekim (1960)
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | En az bir ebeveynin Kıbrıs vatandaşı olması gerekmektedir |
| Çifte vatandaşlık | Tanınır |
| Doğumla vatandaşlık | Hayır |
| Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı | 7 yıl |
Hükümet Tipi
Kıbrıs Cumhuriyeti — başkanlık cumhuriyeti; kendi kendini ilan eden 'Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti' (KKTC) — güçlendirilmiş cumhurbaşkanlığı yetkisine sahip parlamenter cumhuriyet
Ulusal Renkler
Mavi, beyaz
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | İlçe mahkemeleri; ağır ceza mahkemeleri; İdare Mahkemesi; aile, sanayi, askeri ve kira kontrolü konularında özel mahkemeler |
| En yüksek mahkeme | Kıbrıs Yüksek Mahkemesi (mahkeme başkanı dahil 13 yargıçtan oluşur) |
Yasama Organı
| Yapı | Tek meclisli |
| Meclis adı | Temsilciler Meclisi (Vouli Antiprosopon) |
| Görev süresi | 5 yıl |
| Seçim sistemi | Orantılı temsil |
| Koltuk sayısı | 80 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 30 Mayıs 2021 |
| Bir sonraki seçim | Mayıs 2026 |
| Seçim sonuçları | DİSY: 17; AKEL: 15; DİKO: 9; ELAM: 4; EDEK: 4; DİPA: 4; KOP: 3 |
| Kadın temsilci oranı | %14,3 |
Bağımsızlık
16 Ağustos 1960 (Birleşik Krallık'tan)
Siyasi Partiler
Kıbrıs Cumhuriyeti kontrolündeki alan: DİPA; DİKO; DİSY; Ekologlar Hareketi; EDEK; ELAM; AKEL; Dayanışma Hareketi. Kıbrıslı Türkler tarafından yönetilen alan: TDP; TKP-YG; KSP; DP; NDP; UBP; YKP; HP; YDP; CTP; BKP
İdari Birimler
6 ilçe: Ammochostos (Gazimağusa), Keryneia (Girne), Larnaka (Larnaca), Lefkosia (Lefkoşa), Lemesos (Limasol), Pafos (Baf)
Ulusal Semboller
Kıbrıs muflon'u (yaban koyunu), beyaz güvercin
Yürütme Organı
| Seçim süreci | Cumhurbaşkanı doğrudan mutlak çoğunlukla, gerekirse 2 turda 5 yıllık görev süresi için seçilir (arka arkaya 2 dönemle sınırlı) |
| Son seçim tarihi | 5 Şubat 2023 (birinci tur); 12 Şubat 2023 (ikinci tur) |
| Bir sonraki seçim | 2028 |
| Seçim sonuçları | 2023: CHRİSTODOULİDİS ikinci turda seçildi; ikinci turda CHRİSTODOULİDİS %52, MAVROGİANNİS %48 |
| Devlet ve hükümet başkanı | Cumhurbaşkanı Nikos CHRİSTODOULİDİS (28 Şubat 2023'ten itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
18 yaş ve üzeri; evrensel
UNESCO Dünya Mirası
3 alan (tamamı kültürel): Pafos; Trodos Bölgesindeki Boyalı Kiliseler; Choirokoitia
Askeri Not
1964'te kurulan Ulusal Muhafızlar (EF), Kıbrıs'ın toprak bütünlüğünü ve egemenliğini korumaktan sorumludur; birincil odak noktası 1974'te Kıbrıs'ı işgal eden ve kuzey Kıbrıs'ta askeri varlığını sürdüren Türkiye'dir. Kuvvetlerin büyük bölümü Rum Kıbrıslıları Kıbrıslı Türklerden ayıran 'Yeşil Hat'ta konuşlandırılmıştır. Yunanistan birincil güvenlik ortağıdır ve Kıbrıs'ta askeri varlık sürdürmektedir. BM Kıbrıs Barış Gücü (UNFICYP) 1964'ten bu yana adada görev yapmaktadır; personel sayısı yaklaşık 1.100'dür (2025)
Askeri Harcamalar
| 2024 | GSYİH'nin %1,7'si |
| 2023 | GSYİH'nin %1,8'i |
| 2022 | GSYİH'nin %1,8'i |
| 2021 | GSYİH'nin %1,8'i |
| 2020 | GSYİH'nin %1,8'i |
Askeri Personel Gücü
Yaklaşık 12.000-15.000 aktif Kıbrıs Ulusal Muhafız personeli (2025)
Askeri Ekipman ve Tedarik
Ulusal Muhafızlar Brezilya, İsrail, Rusya ve çeşitli Avrupa ülkeleri ile ABD'den temin edilmiş karma silah envanterine sahiptir (2025)
Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri
Kıbrıs Ulusal Muhafızları (EF): Ordu, Deniz Kuvvetleri, Hava Kuvvetleri (2025)
Askerlik Hizmeti Yaşı ve Yükümlülüğü
18 yaşına ulaşan tüm Kıbrıslı erkekler için 14 aylık zorunlu askerlik; kadınlar 18 yaşından itibaren 6 aylık gönüllü askerlik yapabilir; hem erkekler hem de kadınlar 42 yaşına kadar sözleşmeli asker olarak görev yapabilir (2025)
