Fildişi Sahilleri
Batı Afrika; Kuzey Atlantik Okyanusu kıyısında, Gana ile Liberya arasında
Fildişi Sahilleri ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile Fildişi Sahili arasındaki ticaret ilişkileri sınırlı düzeyde kalmakla birlikte görece istikrarlı bir seyir izlemektedir. 2023 yılı dış ticaret verilerinde Türkiye ülkenin önde gelen ticaret ortakları arasında yer almamaktadır. Bununla birlikte Türkiye, Fildişi Sahili'nden kakao, kaju ve tarım ürünleri ithal ederken makine, tekstil ve inşaat malzemeleri ihraç etmektedir. Türk inşaat ve altyapı firmaları ülkenin hızla büyüyen inşaat sektöründe fırsatlar değerlendirmektedir. İki ülke arasındaki ticaret hacminin yaklaşık 100-300 milyon dolar bandında olduğu tahmin edilmektedir.
Bütçe
| Gelirler | 12,351 milyar dolar (2023 tahmini) |
| Harcamalar | 16,03 milyar dolar (2023 tahmini) |
İhracat
Değer
| 2022 | 17,211 milyar dolar |
| 2021 | 16,23 milyar dolar |
İhracat Ortakları
İsviçre %17, Hollanda %9, Mali %7, ABD %5, Malezya %4 (2023)
İhraç Edilen Mallar
Altın, kakao taneleri, kauçuk, rafine petrol, hindistan cevizi/Brezilya fıstığı/kaju (2023)
İthalat
Değer
| 2022 | 19,948 milyar dolar |
| 2021 | 16,191 milyar dolar |
İthalat Ortakları
Çin %16, Nijerya %12, Fransa %6, Hindistan %5, ABD %4 (2023)
İthal Edilen Mallar
Ham petrol, gemiler, rafine petrol, balık, pirinç (2023)
Sanayiler
Gıda maddeleri, içecekler; ahşap ürünleri, petrol rafinerisi, altın madenciliği, kamyon-otobüs montajı, tekstil, gübre, inşaat malzemeleri, elektrik
Dış Borç
26,576 milyar dolar (2023 tahmini)
İş Gücü
12,595 milyon (2024 tahmini)
Gini Katsayısı
35,3 (2021 tahmini)
Havale Gelirleri
| 2023 | GSYİH'nin %1,3'ü |
| 2022 | GSYİH'nin %1,5'i |
| 2021 | GSYİH'nin %0,6'sı |
Tarım Ürünleri
Yam, manyok, palm yağı meyvesi, kakao, şeker kamışı, plantain, pirinç, kauçuk, mısır, kaju (2023)
İşsizlik Oranı
| 2024 | %2,3 |
| 2023 | %2,3 |
| 2022 | %2,4 |
Genel Değerlendirme
Batı Afrika'nın en etkili, istikrarlı ve hızla gelişen ekonomilerinden biri; kentte azalan, kırsal alanda artan yoksulluk; güçlü inşaat sektörü ve giderek çeşitlenen ekonomik portföy; artmakla birlikte yönetilebilir düzeyde kamu borcu; tarımda büyük işgücü tabanı
Kişi Başına GSYİH
| 2024 | 6.700 dolar |
| 2023 | 6.500 dolar |
| 2022 | 6.300 dolar |
GSYİH Büyüme Hızı
| 2024 | %6 |
| 2023 | %6,5 |
| 2022 | %6,4 |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
86,538 milyar dolar (2024 tahmini)
Sanayi Üretim Büyüme Hızı
%2,8 (2024 tahmini)
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Hizmetler | %53,9 (2024 tahmini) |
| Sanayi | %22,1 (2024 tahmini) |
| Tarım | %17,9 (2024 tahmini) |
Yoksulluk Sınırı Altındaki Nüfus
%37,5 (2021 tahmini)
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2024 | %3,5 |
| 2023 | %4,4 |
| 2022 | %5,3 |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2024 | 215,018 milyar dolar |
| 2023 | 202,943 milyar dolar |
| 2022 | 190,645 milyar dolar |
Döviz Kuru (Batı Afrika CFA Frangı / ABD Doları)
| 2024 | 606,345 |
| 2023 | 606,57 |
| 2022 | 623,76 |
| 2021 | 554,531 |
| 2020 | 575,586 |
Diller
Fransızca (resmi); 60 yerel lehçe, en yaygın konuşulan Dioula
Dinler
| Müslüman | %42,9 |
| Dini bağı olmayan | %19,1 (2014 tahmini) |
| Katolik | %17,2 |
| Evanjelik | %11,8 |
| Animist | %3,6 |
| Diğer Hristiyan | %3,2 |
| Metodist | %1,7 |
| Diğer din | %0,5 |
Milliyet
| İsim | Fildişili(ler) (Ivoirian) |
| Sıfat | Fildişili (Ivoirian) |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %3,38 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %53,1'i (2023) |
Medyan Yaş
| Erkek | 21,2 yıl |
| Genel | 20 yıl (2025 tahmini) |
| Kadın | 21,2 yıl |
Doğum Oranı
29,87 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
| Kru | %9,1 |
| Güney Mande | %8,6 |
| Akan | %38 |
| Kuzey Mande | %22 |
| Voltaique veya Gur | %22 |
| Diğer | %0,3 (2021 tahmini) |
Okuryazarlık
| Erkek | %60,2 (2021 tahmini) |
| Kadın | %40,3 (2021 tahmini) |
| Toplam nüfus | %50 (2021 tahmini) |
Toplam Nüfus
| Erkek | 15.992.906 |
| Genel | 31.855.971 (2025 tahmini) |
| Kadın | 15.863.065 |
Yaş Yapısı
| 15-64 yaş | %60,9 (Erkek: 9.200.957 / Kadın: 9.060.748) |
| 0-14 yaş | %36,1 (Erkek: 5.437.108 / Kadın: 5.390.782) |
| 65 yaş ve üzeri | %3 (Erkek: 401.967 / Kadın: 490.196) (2024 tahmini) |
Ölüm Oranı
6,93 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,03 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 1,01 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
0,39 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)
Hekim Yoğunluğu
0,17 hekim/1.000 kişi (2023)
Anne Ölüm Oranı
359 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 59,5 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 52,3 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 45,2 ölüm/1.000 canlı doğum |
Tütün Kullanımı
| Erkek | %14,9 (2025 tahmini) |
| Genel | %7,8 (2025 tahmini) |
| Kadın | %0,6 (2025 tahmini) |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %3,4'ü (2023 tahmini) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %17,6'sı (2024 tahmini) |
İçme Suyu Erişimi
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %72,9'u (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kentsel | Nüfusun %86,2'si (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kırsal | Nüfusun %58'i (2022 tahmini) |
Nüfus Artış Hızı
%2,33 (2025 tahmini)
Sağlık Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %3,1'i (2021) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %6,2'si (2022 tahmini) |
Çocuk Yaşta Evlilik
| 18 yaşına kadar evlenen kadın | %25,8 (2021) |
| 15 yaşına kadar evlenen kadın | %7,4 (2021) |
| 18 yaşına kadar evlenen erkek | %1,9 (2021) |
Okul Yaşam Beklentisi
| Erkek | 11 yıl |
| Genel | 11 yıl (2023 tahmini) |
| Kadın | 11 yıl |
Büyük Kentsel Alanlar
231.000 - YAMOUSSOUKRO (başkent) (2018); 5,686 milyon - ABİDJAN (hükümet merkezi) (2023)
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 21,2 (2025 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 67,5 (2025 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 72,2 (2025 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 4,7 (2025 tahmini) |
Yetişkin Obezite Oranı
%10,3 (2016)
Toplam Doğurganlık Hızı
3,85 çocuk/kadın (2025 tahmini)
Sanitasyon Tesislerine Erişim
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %64,2'si (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kentsel | Nüfusun %84,6'sı (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kırsal | Nüfusun %41,5'i (2022 tahmini) |
Evli Kadın Oranı (15-49 yaş)
%62,7 (2021 tahmini)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 60,9 yıl |
| Genel | 63,2 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 65,4 yıl |
İlk Doğumda Annenin Ortalama Yaşı
19,6 yıl (2011/12 tahmini)
5 Yaş Altı Yetersiz Beslenen Çocuklar
%13,6 (2021 tahmini)
Anayasa
24 Eylül 2016'da taslak hazırlanmış, 11 Ekim 2016'da Ulusal Meclis tarafından onaylanmış, 30 Ekim 2016'da referandumla kabul edilmiş, 8 Kasım 2016'da yürürlüğe girmiştir
Başkent
| Etimoloji | Yamoussoukro, 20. yüzyılın başında hüküm süren Kraliçe YAMOUSSOU'dan adını almaktadır; Abidjan adı muhtemelen Ebrie dilinde 'yaprak kesmekten döndüm' anlamına gelen bir yanlış anlaşılmadan kaynaklanmaktadır |
| Saat farkı | UTC 0 (Washington DC'nin 5 saat ilerisinde) |
| Yasama başkenti | Yamoussoukro |
| İdari/ekonomik merkez | Abidjan (ABD Büyükelçiliği Abidjan'dadır) |
| Coğrafi koordinatlar (Yamoussoukro) | 6 49 K, 5 16 B |
Ülke Adı
| Eski adı | Ivory Coast (Fildişi Kıyısı) |
| Etimoloji | Fransızca'da 'Fildişi Kıyısı' anlamına gelmekte olup 15-17. yüzyıllardaki bölgede yapılan fildişi ticaretine atıfta bulunmaktadır; ülkenin isteğiyle 1986'dan itibaren uluslararası alanda Fransızca adı kullanılmaktadır |
| Uzun resmi adı | Fildişi Sahili Cumhuriyeti (République de Côte d'Ivoire) |
| Kısa resmi adı | Fildişi Sahili (Côte d'Ivoire) |
Ulusal Marş
| Başlık | L'Abidjanaise (Abidjan Şarkısı) |
| Söz/Müzik | Mathieu EKRA, Joachim BONY ve Pierre Marie COTY / Pierre Marie COTY ve Pierre Michel PANGO |
| Kabul tarihi | 1960 |
Hukuk Sistemi
Fransız medeni kanununa dayalı medeni hukuk sistemi; Yüksek Mahkeme Anayasa Dairesi mevzuatı inceler
Ulusal Bayram
Bağımsızlık Günü, 7 Ağustos (1960)
Ulusal Sembol
Fil
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | En az bir ebeveynin Fildişi Sahili vatandaşı olması gerekmektedir |
| Çifte vatandaşlık | Tanınmaz |
| Doğumla vatandaşlık | Hayır |
| Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı | 5 yıl |
Hükümet Tipi
Başkanlık cumhuriyeti
Ulusal Renkler
Turuncu, beyaz, yeşil
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | İstinaf Mahkemeleri (medeni, ceza ve sosyal daireler); ilk derece mahkemeleri; sulh mahkemeleri |
| En yüksek mahkeme | Yüksek Mahkeme (Yargısal, Denetim, Anayasa ve İdare Daireleri olmak üzere mahkeme başkanı, 3 başkan yardımcısı ve 9 yargıç/savcıdan oluşur) |
Yasama Organı
Yapı
İki meclisli
Alt Meclis
| Adı | Ulusal Meclis (Assemblée nationale) |
| Görev süresi | 5 yıl |
| Seçim sistemi | Çoğunluk sistemi |
| Koltuk sayısı | 255 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 6 Mart - 12 Haziran 2021 |
| Bir sonraki seçim | Aralık 2025 |
| Seçim sonuçları | RHDP: 139; PDCI-RDA-EDS: 49; PDCI-RDA: 23; Bağımsızlar: 26; Diğer: 18 |
| Kadın temsilci oranı | %13,4 |
Meclis adı
Parlamento (Parlement)
Üst Meclis
| Adı | Senato (Sénat) |
| Görev süresi | 5 yıl |
| Koltuk sayısı | 99 (66 dolaylı seçimle, 33 atama ile) |
| Son seçim tarihi | 16 Eylül 2023 |
| Bir sonraki seçim | Eylül 2028 |
| Kadın temsilci oranı | %24,5 |
Bağımsızlık
7 Ağustos 1960 (Fransa'dan)
Siyasi Partiler
PPA-CI; PDCI; FPI; LIDER; MFA; COJEP; RHDP; RDR; EDS; UDPCI; UPCI
İdari Birimler
12 bölge ve 2 özerk bölge: Abidjan, Bas-Sassandra, Comoé, Denguélé, Gôh-Djiboua, Lacs, Lagunes, Montagnes, Sassandra-Marahoué, Savanes, Vallée du Bandama, Woroba, Yamoussoukro, Zanzan
Yürütme Organı
| Seçim süreci | Cumhurbaşkanı doğrudan mutlak çoğunlukla, gerekirse 2 turda tek yenilenebilir 5 yıllık görev süresi için seçilir |
| Devlet başkanı | Cumhurbaşkanı Alassane Dramane OUATTARA (25 Ekim 2025'ten itibaren) |
| Son seçim tarihi | Ekim 2025 (bir sonraki Ekim 2030) |
| Seçim sonuçları | 2025: OUATTARA yeniden seçildi; oy oranı %91,2. 2020: OUATTARA yeniden seçildi; oy oranı %94,3 |
| Hükümet başkanı (Başbakan) | Robert BREUGRE MAMBE (17 Ekim 2023'ten itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
18 yaş ve üzeri; evrensel
UNESCO Dünya Mirası
5 alan (2 kültürel, 3 doğal): Comoé Ulusal Parkı (d); Tarihi Grand-Bassam (k); Mont Nimba Katı Doğa Rezervi (d); Sudan tarzı Camiler (k); Taï Ulusal Parkı (d)
Askeri Not
FACI dış savunmanın yanı sıra iç güvenlikte de önemli bir role sahiptir; ülkenin geçirgen sınırları ve Burkina Faso ile Mali'de faaliyet gösteren AQIM bağlantılı İslamcı militanların oluşturduğu tehdit başlıca odak alanlarıdır; 2016 ve 2020'deki saldırıların ardından sınır güvenliği güçlendirilmiş, Fransa ile yakın güvenlik işbirliği sürdürülmektedir (2025)
Askeri Harcamalar
| 2024 | GSYİH'nin %0,8'i |
| 2023 | GSYİH'nin %0,9'u |
| 2022 | GSYİH'nin %0,9'u |
| 2021 | GSYİH'nin %1,1'i |
| 2020 | GSYİH'nin %1,1'i |
Askeri Personel Gücü
Jandarma dahil yaklaşık 25.000-30.000 aktif FACI personeli (2025)
Askeri Ekipman ve Tedarik
Ağırlıklı olarak eski veya ikinci el, genellikle Fransız veya Sovyet dönemi silah sistemleri; son yıllarda Bulgaristan, Çin, Fransa, İsrail, Güney Afrika ve ABD'den az miktarda yeni ekipman alınmıştır (2025)
Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri
Fildişi Sahili Silahlı Kuvvetleri (FACI/FRCI): Ordu, Ulusal Deniz Kuvvetleri, Hava Kuvvetleri, Özel Kuvvetler; Ulusal Jandarma; Güvenlik ve Sivil Koruma Bakanlığı: Ulusal Polis (2025)
Yurt Dışı Askeri Konuşlanmalar
180 asker Orta Afrika Cumhuriyeti'nde (MINUSCA) (2025)
Askerlik Hizmeti Yaşı ve Yükümlülüğü
Erkek ve kadınlar için 18-26 (sağlık personeli için 35'e kadar) yaş gönüllü askerlik; zorunlu askerlik hukuken mevcut ancak uygulandığı bildirilmemektedir (2025)
