Kuzey Makedonya
Güneydoğu Avrupa; Yunanistan'ın kuzeyinde
Kuzey Makedonya ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile Kuzey Makedonya arasındaki ticaret ve ilişkiler, bölgedeki en güçlü ikili ilişkilerden biri olarak değerlendirilmektedir. İkili ticaret hacminin 400-600 milyon dolar bandında olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye Kuzey Makedonya'ya tekstil ve hammadde, makine ve ekipman, demir-çelik ürünleri, gıda ürünleri ihraç ederken Kuzey Makedonya'dan tekstil yarı mamulleri ve gıda ürünleri almaktadır. Ülkedeki Türk azınlık (yaklaşık %3,9) ve Müslüman Arnavut nüfusla (yaklaşık %24,3) kültürel ve dini bağlar, iki ülke arasındaki ilişkileri beslemektedir. Türk inşaat şirketleri ülkede çeşitli altyapı projeleri üstlenmiştir.
Döviz
Makedonyalı Denarı (MKD) / ABD Doları
İhracat
| İhracat Ortakları | Almanya ~40%, Sırbistan ~5%, Kosova ~5%, Yunanistan ~4%, Belçika ~4% (tahmin) |
| İhraç Edilen Mallar | Demir ve çelik ürünleri, tekstil ve giyim, gıda ürünleri, ilaç |
İthalat
| İthalat Ortakları | Almanya ~15%, BK ~12%, Yunanistan ~9%, Sırbistan ~8%, Türkiye ~7% (tahmin) |
| İthal Edilen Mallar | Makine ve ekipman, petrol ürünleri, otomobiller, kimyasallar, tekstil |
Sanayiler
Gıda işleme, içecek, tekstil, kimyasallar, demir, çelik, çimento, enerji, ilaç, otomotiv parçaları
İş Gücü
779.200 (2024 tahmini)
Tarım Ürünleri
Biber, süt, buğday, patates, üzüm, arpa, lahana, mısır, karpuz, domates (2023)
İşsizlik Oranı
| 2024 | %13,5 |
| 2023 | %13,2 |
| 2022 | %14,5 |
Genel Değerlendirme
Üst-orta gelirli Avrupa ekonomisi; büyüme özel tüketim, kamu altyapı yatırımları ve ücret artışıyla desteklenmektedir; AB üyelik sürecinde ilerleme durdu; yüksek emeklilik, ücret ve faiz ödemeleri nedeniyle artan kamu borcu; göç, düşük üretkenlik artışı ve yönetişim konularında yapısal zorluklar
Kişi Başına GSYİH
| 2024 | 24.500 dolar |
| 2023 | 23.300 dolar |
| 2022 | 22.800 dolar |
GSYİH Büyüme Hızı
| 2024 | %2,8 |
| 2023 | %2,1 |
| 2022 | %2,8 |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
16,685 milyar dolar (2024 tahmini)
Sanayi Üretim Büyüme Hızı
%1,8 (2024 tahmini)
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Hizmetler | %59,2 (2024 tahmini) |
| Sanayi | %22,7 (2024 tahmini) |
| Tarım | %6 (2024 tahmini) |
Genç İşsizlik Oranı (15-24 yaş)
| Genel | %30,3 (2024 tahmini) |
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2024 | %3,5 |
| 2023 | %9,4 |
| 2022 | %14,2 |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2024 | 43,844 milyar dolar |
| 2023 | 42,668 milyar dolar |
| 2022 | 41,801 milyar dolar |
Diller
Makedonca (resmi) %61,4; Arnavutça (resmi) %24,3; Türkçe %3,4; Romanca %1,7; Diğer (Aromanca ve Boşnakça dahil) %2; Belirtilmemiş %7,2 (2021 tahmini)
Dinler
| Ortodoks | %46,1 |
| İslam | %32,2 |
| Hristiyan | %13,2 |
| Diğer | %7,2 |
| Diğer (ateist, Katolik, Protestan) | <%1 (2021 tahmini) |
Milliyet
| İsim | Makedonyalı(lar) |
| Sıfat | Makedonya |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %0,61 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %59,5'i (2023) |
Medyan Yaş
| Erkek | 39,4 yıl |
| Genel | 40,9 yıl (2025 tahmini) |
| Kadın | 41,6 yıl |
Doğum Oranı
10,07 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
Makedonyalı %58,4; Arnavut %24,3; Türk %3,9; Roman %2,5; Sırp %1,3; Diğer %2,3; Etnik kimlik verisi mevcut değil %7,2 (2021 tahmini)
Okuryazarlık
| Kadın | %97,8 (2018 tahmini) |
Toplam Nüfus
| Erkek | 1.065.634 |
| Genel | 2.137.556 (2025 tahmini) |
| Kadın | 1.071.922 |
Yaş Yapısı
| 15-64 yaş | %68,4 (Erkek: 740.649 / Kadın: 719.627) |
| 65 yaş ve üzeri | %15,6 (Erkek: 147.655 / Kadın: 186.323) (2024 tahmini) |
| 0-14 yaş | %16 (Erkek: 176.423 / Kadın: 164.945) |
Ölüm Oranı
9,62 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,07 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 0,99 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
0,38 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)
Hekim Yoğunluğu
2,94 hekim/1.000 kişi (2022)
Anne Ölüm Oranı
3 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 7,9 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 6,8 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 6 ölüm/1.000 canlı doğum |
İçme Suyu Erişimi
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %97,8'i (2022 tahmini) |
Nüfus Artış Hızı
%0,08 (2025 tahmini)
Sağlık Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %8,5'i (2021) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %12,4'ü (2022 tahmini) |
Okul Yaşam Beklentisi
| Erkek | 14 yıl |
| Genel | 15 yıl (2022 tahmini) |
| Kadın | 15 yıl |
Büyük Kentsel Alanlar
611.000 - ÜSKÜP (başkent) (2023)
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 4,2 (2025 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 23,3 (2025 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 46,9 (2025 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 23,6 (2025 tahmini) |
Yetişkin Obezite Oranı
%22,4 (2016)
Toplam Doğurganlık Hızı
1,53 çocuk/kadın (2025 tahmini)
Hastane Yatağı Yoğunluğu
4,2 yatak/1.000 kişi (2020 tahmini)
Sanitasyon Tesislerine Erişim
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %99,4'ü (2022 tahmini) |
Evli Kadın Oranı (15-49 yaş)
%66,1 (2021 tahmini)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 75,3 yıl |
| Genel | 77,3 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 79,6 yıl |
İlk Doğumda Annenin Ortalama Yaşı
26,9 yıl (2020 tahmini)
5 Yaş Altı Yetersiz Beslenen Çocuklar
%0,9 (2019 tahmini)
Anayasa
17 Kasım 1991'de kabul edilmiş, 20 Kasım 1991'de yürürlüğe girmiştir
Başkent
| Adı | Üsküp (Skopje) |
| Etimoloji | İliryalı veya Makedonyalı kökenlidir; anlamı belirsizdir; Roma dönemindeki adı Scupi'den türemektedir |
| Yaz saati | +1 saat; Mart'ın son Pazarı - Ekim'in son Pazarı |
| Saat farkı | UTC+1 (Washington DC'nin 6 saat ilerisinde) |
| Coğrafi koordinatlar | 42 00 K, 21 26 D |
Ülke Adı
| Eski adı | Demokratik Federal Makedonya, Makedonya Halk Cumhuriyeti, Makedonya Sosyalist Cumhuriyeti, Makedonya Cumhuriyeti |
| Etimoloji | MÖ 7 ila 2. yüzyıllar arasındaki antik Makedon Krallığı'ndan gelmektedir; adın kökeni belirsizdir; Yunan mitolojisinde Zeus'un oğlu Makedon'a, Yunanca makednos (kuyruk) veya İliryaca maketia (sığır) sözcüklerine atıfta bulunabilir |
| Uzun resmi adı | Kuzey Makedonya Cumhuriyeti |
| Yerel uzun adı | Republika Severna Makedonija |
| Kısa resmi adı | Kuzey Makedonya |
Ulusal Marş
| Başlık | Denes nad Makedonija (Bugün Makedonya'nın Üzerinde) |
| Söz/Müzik | Vlado MALESKİ / Todor SKALOVSKİ |
| Kabul tarihi | 1943'te yazılmış, 1991'de kabul edilmiştir |
Hukuk Sistemi
Medeni hukuk sistemi; yasama işlemlerinin yargısal denetimi
Ulusal Bayram
Bağımsızlık Günü, 8 Eylül (1991)
Ulusal Sembol
Sekiz ışınlı güneş
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | En az bir ebeveynin Kuzey Makedonya vatandaşı olması gerekmektedir |
| Çifte vatandaşlık | Tanınmaz |
| Doğumla vatandaşlık | Hayır |
| Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı | 8 yıl |
Hükümet Tipi
Parlamenter cumhuriyet
Ulusal Renkler
Kırmızı, sarı
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | İstinaf Mahkemeleri; Temel Mahkemeler |
| En yüksek mahkemeler | Yüksek Mahkeme (22 yargıç); Anayasa Mahkemesi (9 yargıç) |
Yasama Organı
| Yapı | Tek meclisli |
| Meclis adı | Cumhuriyet Meclisi (Sobranie) |
| Görev süresi | 4 yıl |
| Seçim sistemi | Karma sistem |
| Koltuk sayısı | 123 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 8 Mayıs 2024 |
| Bir sonraki seçim | Mayıs 2028 |
| Seçim sonuçları | VMRO-DPMNE koalisyonu: 58; Demokratik Entegrasyon Birliği (DUI) koalisyonu: 18; SDSM koalisyonu: 18; VLEN koalisyonu: 14; ZNAM: 6; Sol (Levica): 6 |
| Kadın temsilci oranı | %39,2 |
Bağımsızlık
8 Eylül 1991 (Yugoslavya'dan bağımsızlığı onaylayan referandum)
Siyasi Partiler
AfA/ASH; Alternatif; BESA; GROM; DS; LD; PDSH; DPSM; DOM; BDI; PDE; VMRO-DPMNE; VMRO-NP; LDP; NSDP; SDSM; SPM; SSM; Sol (Levica); LP; TDP; THP ve diğerleri
İdari Birimler
80 belediye ve 1 şehir (Üsküp)
Yürütme Organı
| Seçim süreci | Cumhurbaşkanı değiştirilmiş 2 turlu sistemle doğrudan seçilmektedir; 5 yıllık dönem için seçilir (ikinci dönem için de seçilebilir) |
| Devlet başkanı | Cumhurbaşkanı Gordana SİLJANOVSKA-DAVKOVA (12 Mayıs 2024'ten itibaren) |
| Son seçim tarihi | 24 Nisan - 8 Mayıs 2024 |
| Bir sonraki seçim | 2029 |
| Seçim sonuçları | 2024: Gordana SİLJANOVSKA-DAVKOVA (VMRO-DPMNE) ikinci turda %69 oranıyla seçildi; 2024: Hristijan MİCKOSKİ başbakan seçildi; Meclis oyu: 77'ye karşı 22 |
| Hükümet başkanı (Başbakan) | Hristijan MİCKOSKİ (23 Haziran 2024'ten itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
18 yaş ve üzeri; evrensel
UNESCO Dünya Mirası
2 alan (her ikisi de doğal): Ohrid Bölgesi'nin Doğal ve Kültürel Mirası; Karpatlar'ın Antik ve İlkel Kayın Ormanları
Askeri Not
Kuzey Makedonya 2020'de NATO'ya katılmıştır. Türkiye ile Kuzey Makedonya arasındaki ilişkiler, NATO ittifakı çerçevesinde güçlüdür. Ülkedeki Türk ve Müslüman azınlık (nüfusun yaklaşık %35-40'ı), Türkiye ile güçlü kültürel ve siyasi bağların sürmesini sağlamaktadır. Türkiye, Kuzey Makedonya'nın AB ve NATO üyelik süreçlerini desteklemiştir (2025)
Askeri Harcamalar
| Not | GSYİH'nin yaklaşık %1,5-2'si; NATO üyeliği taahhütleri doğrultusunda savunma harcamaları artış eğilimindedir |
Askeri Personel Gücü
Yaklaşık 8.000 aktif personel (2025)
Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri
Kuzey Makedonya Silahlı Kuvvetleri (Macedonian Army): Kara Kuvvetleri, Hava Kuvvetleri; Kuzey Makedonya Polisi İçişleri Bakanlığı'na bağlıdır (2025)
Askerlik Hizmeti Yaşı ve Yükümlülüğü
18 yaş ve üzeri; gönüllü askerlik; zorunlu askerlik 2007'de kaldırılmıştır (2025)
