Umman
Orta Doğu; Yemen ile BAE arasında Arabistan Denizi, Umman Körfezi ve Basra Körfezi kıyısında
Umman ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile Umman arasındaki ticaret sürekli büyüme eğilimi sergilemektedir. İkili ticaret hacminin 500 milyon - 1,5 milyar dolar bandında olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye Umman'a makine ve ekipman, hazır giyim ve tekstil, gıda ürünleri, demir-çelik ürünleri ve kimyasallar ihraç ederken Umman'dan ham petrol ve rafine petrol ürünleri almaktadır. Her iki ülke de İİT üyesidir ve siyasi ilişkiler istikrarlı bir seyir izlemektedir.
İhracat
Değer
| 2023 | 64,749 milyar dolar |
| 2022 | 69,483 milyar dolar |
| 2021 | 46,572 milyar dolar |
İhracat Ortakları
Çin %43, Hindistan %6, Suudi Arabistan %5, BAE %5, Güney Afrika %4 (2023)
İhraç Edilen Mallar
Ham petrol, rafine petrol, doğal gaz, yarı mamul demir, gübreler (2023)
İthalat
Değer
| 2023 | 47,412 milyar dolar |
| 2022 | 46,682 milyar dolar |
| 2021 | 37,216 milyar dolar |
İthalat Ortakları
BAE %25, Suudi Arabistan %12, Hindistan %8, Çin %7, Katar %5 (2023)
İthal Edilen Mallar
Rafine petrol, otomobiller, ham petrol, demir cevheri, demir borular (2023)
Sanayiler
Ham petrol üretimi ve rafinerisi, doğal ve sıvılaştırılmış doğal gaz üretimi; inşaat, çimento, bakır, çelik, kimyasallar, fiber optik kablo
İş Gücü
2,696 milyon (2024 tahmini)
Tarım Ürünleri
Sebzeler, hurma, süt, domates, sorgum, biber, keçi sütü, salatalık, kavun, lahana (2023)
İşsizlik Oranı
| 2024 | %3,2 |
| 2023 | %3,2 |
| 2022 | %3,3 |
Cari Hesap Dengesi
| 2023 | 2,638 milyar dolar |
| 2022 | 4,362 milyar dolar |
| 2021 | -4,836 milyar dolar |
Genel Değerlendirme
Yüksek gelirli, petrol temelli ekonomi; büyük refah sistemi; artan kamu borcu; vatandaşlık temelli işgücü büyüme politikası; ABD serbest ticaret anlaşması; çeşitlendirme portföyü; yüksek kadın işgücüne katılım oranı
Kişi Başına GSYİH
| 2024 | 36.700 dolar |
| 2023 | 37.700 dolar |
| 2022 | 39.800 dolar |
GSYİH Büyüme Hızı
| 2024 | %1,7 |
| 2023 | %1,2 |
| 2022 | %8 |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
106,943 milyar dolar (2024 tahmini)
Döviz Rezervleri ve Altın
| 2024 | 18,287 milyar dolar |
| 2023 | 17,455 milyar dolar |
| 2022 | 17,606 milyar dolar |
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Sanayi | %54,2 (2024 tahmini) |
| Hizmetler | %46,5 (2024 tahmini) |
| Tarım | %2,6 (2024 tahmini) |
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2023 | %1 |
| 2022 | %2,5 |
| 2021 | %1,7 |
Döviz Kuru (Umman Riyali / ABD Doları)
| 2024 | 0,384 |
| 2023 | 0,384 |
| 2022 | 0,384 |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2024 | 193,591 milyar dolar |
| 2023 | 190,403 milyar dolar |
| 2022 | 188,169 milyar dolar |
Diller
Arapça (resmi), İngilizce, Beluçça, Svahilice, Urduca, Hintçe lehçeleri
Dinler
| Müslüman | %85,9 |
| Hristiyan | %6,4 |
| Hindu | %5,7 |
| Diğer ve dini bağı olmayan | %2 (2020 tahmini) |
Milliyet
| İsim | Ummanlı(lar) |
| Sıfat | Umman |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %2,32 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %88,4'ü (2023) |
Medyan Yaş
| Erkek | 28,1 yıl |
| Genel | 27,5 yıl (2025 tahmini) |
| Kadın | 26,3 yıl |
Doğum Oranı
20,65 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
Arap, Beluç, Güney Asyalı (Hintli, Pakistanlı, Sri Lankalı, Bangladeşli), Afrikalı
Okuryazarlık
| Erkek | %98,6 (2022 tahmini) |
| Toplam nüfus | %97,3 (2022 tahmini) |
| Kadın | %94,9 (2022 tahmini) |
Toplam Nüfus
| Erkek | 2.130.080 |
| Genel | 3.969.824 (2025 tahmini) |
| Kadın | 1.839.744 |
Yaş Yapısı
| 15-64 yaş | %66,2 (Erkek: 1.428.141 / Kadın: 1.155.438) |
| 0-14 yaş | %29,8 (Erkek: 594.909 / Kadın: 566.682) |
| 65 yaş ve üzeri | %4 (Erkek: 73.076 / Kadın: 83.746) (2024 tahmini) |
Ölüm Oranı
3,17 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,05 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 1,16 erkek/kadın (2024 tahmini) — yabancı erkek işçi fazlası nedeniyle |
Net Göç Hızı
-0,49 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)
Hekim Yoğunluğu
1,99 hekim/1.000 kişi (2022)
Anne Ölüm Oranı
13 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 15,1 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 13,6 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 12,6 ölüm/1.000 canlı doğum |
Tütün Kullanımı
| Erkek | %17,9 (2025 tahmini) |
| Genel | %11,6 (2025 tahmini) |
| Kadın | %0,4 (2025 tahmini) |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %4,3'ü (2022 tahmini) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %14,2'si (2022 tahmini) |
İçme Suyu Erişimi
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %92,4'ü (2022 tahmini) |
Nüfus Artış Hızı
%1,7 (2025 tahmini)
Sağlık Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %4,4'ü (2021) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %8,3'ü (2022 tahmini) |
Okul Yaşam Beklentisi
| Genel | 13 yıl (2021 tahmini) |
| Kadın | 14 yıl |
Büyük Kentsel Alanlar
1,650 milyon - MASKAT (başkent) (2023)
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 16,2 (2025 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 44,6 (2025 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 50,8 (2025 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 6,2 (2025 tahmini) |
Yetişkin Obezite Oranı
%27 (2016)
Toplam Doğurganlık Hızı
2,61 çocuk/kadın (2025 tahmini)
Hastane Yatağı Yoğunluğu
1,2 yatak/1.000 kişi (2020 tahmini)
Sanitasyon Tesislerine Erişim
Nüfusun %100'ü (2022 tahmini)
Evli Kadın Oranı (15-49 yaş)
%55,8 (2020 tahmini)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 75,5 yıl |
| Genel | 77,4 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 79,4 yıl |
5 Yaş Altı Yetersiz Beslenen Çocuklar
%11,2 (2017 tahmini)
Anayasa
6 Kasım 1996'da kraliyet kararnamesiyle ilan edilmiştir (Umman Sultanlığı Temel Kanunu anayasa işlevi görmektedir); 2011'de değiştirilmiştir
Başkent
| Adı | Maskat |
| Etimoloji | Arapça Masqat sözcüğünden türemiş; 'gizlenmiş' anlamına geldiği ve şehri ülkenin geri kalanından izole eden sıradağlara atıfta bulunduğu söylenmektedir |
| Saat farkı | UTC+4 (Washington DC'nin 9 saat ilerisinde) |
| Coğrafi koordinatlar | 23 37 K, 58 35 D |
Ülke Adı
| Eski adı | Maskat ve Umman Sultanlığı |
| Etimoloji | Adın kökeni belirsizdir; MS 1. yüzyılda Plinius the Elder tarafından 'Omana' ve 2. yüzyılda Ptolemaios tarafından 'Omanon' olarak anılmıştır; Oman bin İbrahim el-Halil'in adından geldiği söylenmektedir |
| Uzun resmi adı | Umman Sultanlığı |
| Yerel uzun adı | Saltanat Uman |
| Kısa resmi adı | Umman |
Ulusal Marş
| Başlık | Nashid as-Salaam as-Sultani (Sultan'ın Marşı) |
| Söz/Müzik | Rashid bin Uzayyiz al KHUSAİDİ / James Frederick MİLLS, düzenleme Bernard EBBINGHAUS |
| Kabul tarihi | 1932 |
Hukuk Sistemi
Anglo-Sakson hukuku ve İslam hukukunun karma sistemi
Ulusal Bayram
Ulusal Gün, 18 Kasım
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | Babanın Umman vatandaşı olması gerekmektedir |
| Çifte vatandaşlık | Tanınmaz |
| Doğumla vatandaşlık | Hayır |
Hükümet Tipi
Mutlak monarşi
Ulusal Renkler
Kırmızı, beyaz, yeşil
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | İstinaf Mahkemeleri; İdare Mahkemesi; İlk Derece Mahkemeleri; şeriat mahkemeleri; sulh hâkimleri mahkemeleri; askeri mahkemeler |
| En yüksek mahkeme | Yüksek Mahkeme (5 yargıç) |
Yasama Organı
Yapı
İki meclisli
Alt Meclis
| Adı | Şura Konseyi (Majles A'Shura) |
| Görev süresi | 4 yıl |
| Koltuk sayısı | 90 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 1 Kasım 2023 |
| Bir sonraki seçim | Ekim 2027 |
| Kadın temsilci oranı | %0 |
Meclis adı
Majles
Üst Meclis
| Adı | Devlet Konseyi (Majles Addawla) |
| Görev süresi | 4 yıl |
| Koltuk sayısı | 87 (tamamı atama ile) |
| Son seçim tarihi | 29 Ekim 2023 |
| Kadın temsilci oranı | %20,9 |
Bağımsızlık
1650 (Portekizlilerin sürülmesi)
İdari Birimler
11 il (muhafaza)
Ulusal Semboller
Khanjar hançeri üstünde çapraz iki kılıç
Yürütme Organı
| Notlar | Organize siyasi partiler Umman'da yasaktır; sadakatler kabilevi bağlılıklar etrafında şekillenmektedir |
| Devlet ve hükümet başkanı (Sultan) | Sultan ve Başbakan HAYTHAMبن Tariq Al Said (11 Ocak 2020'den itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
21 yaş ve üzeri; evrensel
UNESCO Dünya Mirası
5 alan (tamamı kültürel): Bahla Kalesi; Bat Arkeolojik Alanları; Frank Diyarı; Umman'ın Aflaj Sulama Sistemleri; Antik Qalhat
Askeri Not
Umman, bölgede önemli bir dengeleyici güç işlevi görmekte; İran ve Batı arasında arabulucu rol üstlenmektedir. Türkiye ile Umman arasındaki askeri ilişkiler sınırlı olmakla birlikte savunma teknolojisi ve insansız hava araçları alanında potansiyel iş birliği alanları mevcuttur (2025)
Askeri Harcamalar
| Not | GSYİH'nin yaklaşık %5-6'sı; bölgesel tehditlere karşı görece yüksek savunma harcamaları |
Askeri Personel Gücü
Yaklaşık 40.000-45.000 aktif SAF personeli (2025)
Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri
Sultan Silahlı Kuvvetleri (SAF): Umman Kraliyet Ordusu, Umman Kraliyet Deniz Kuvvetleri, Umman Kraliyet Hava Kuvvetleri; Umman Polisi ve Gümrük Teşkilatı İçişleri Bakanlığı'na bağlıdır (2025)
Askerlik Hizmeti Yaşı ve Yükümlülüğü
18-30 yaş; gönüllü askerlik (2025)
