Litvanya
Doğu Avrupa; Letonya ile Rusya arasında Baltık Denizi kıyısı, Belarus'un batısında
Litvanya ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile Litvanya arasındaki ticaret görece sınırlı olmakla birlikte tutarlı bir büyüme eğilimi sergilemektedir. İkili ticaret hacminin 300-600 milyon dolar bandında olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye Litvanya'ya tekstil ve hazır giyim, makine, demir-çelik ürünleri ve tüketim malları ihraç ederken Litvanya'dan mobilya, gıda ürünleri ve kimyasallar almaktadır. Her iki ülke de NATO üyesi olup savunma diyaloğu sürmektedir.
Litvanya Yaklaşan Fuarlar
Döviz
Euro (EUR) / ABD Doları
Bütçe
| Gelirler | 28,011 milyar dolar (2023 tahmini) |
| Harcamalar | 28,68 milyar dolar (2023 tahmini) |
İhracat
Değer
| 2024 | 62,896 milyar dolar |
| 2023 | 61,02 milyar dolar |
| 2022 | 61,448 milyar dolar |
İhracat Ortakları
Letonya %11, Polonya %8, Almanya %7, Hollanda %6, Rusya %6 (2023)
İhraç Edilen Mallar
Rafine petrol, mobilya, plastik ürünler, buğday, otomobiller (2023)
İthalat
Değer
| 2024 | 58,491 milyar dolar |
| 2023 | 57,899 milyar dolar |
| 2022 | 62,916 milyar dolar |
İthalat Ortakları
Almanya %13, Polonya %13, Letonya %8, ABD %7, Norveç %5 (2023)
İthal Edilen Mallar
Ham petrol, otomobiller, doğal gaz, paket ilaçlar, plastik ürünler (2023)
Sanayiler
Metal kesme takım tezgahları, elektrik motorları, televizyonlar, buzdolabı ve dondurucular, petrol rafinerisi, gemi yapımı (küçük gemiler), mobilya, tekstil, gıda işleme, gübre, tarım makineleri, optik ekipman, lazerler, elektronik bileşenler, bilgisayarlar, amber mücevher, bilgi teknolojileri, video oyun geliştirme, uygulama/yazılım geliştirme, biyoteknoloji
Kamu Borcu
GSYİH'nin %36,9'u (2023 tahmini)
İş Gücü
1,548 milyon (2024 tahmini)
Gini Katsayısı
36,6 (2022 tahmini)
Havale Gelirleri
| 2024 | GSYİH'nin %1,2'si |
| 2023 | GSYİH'nin %1,2'si |
| 2022 | GSYİH'nin %1'i |
Tarım Ürünleri
Buğday, süt, şeker pancarı, kolza tohumu, arpa, patates, tritikale, yulaf, fasulye, bezelye (2023)
İşsizlik Oranı
| 2024 | %7,6 |
| 2023 | %6,9 |
| 2022 | %6 |
Cari Hesap Dengesi
| 2024 | 2,101 milyar dolar |
| 2023 | 878,388 milyon dolar |
| 2022 | -4,322 milyar dolar |
Genel Değerlendirme
Yüksek gelirli AB ve euro bölgesi üyesi; en büyük Baltık ekonomisi; özel tüketim ve AB fonu destekli yatırımlarla desteklenen toparlanma; emeklilik reformu, yaşlanan işgücü ve yüksek enerji ithalat maliyeti gibi yapısal sorunlar
Kişi Başına GSYİH
| 2024 | 47.200 dolar |
| 2023 | 46.200 dolar |
| 2022 | 46.700 dolar |
GSYİH Büyüme Hızı
| 2024 | %2,8 |
| 2023 | %0,3 |
| 2022 | %2,5 |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
84,869 milyar dolar (2024 tahmini)
Döviz Rezervleri ve Altın
| 2024 | 7,406 milyar dolar |
| 2023 | 6,168 milyar dolar |
| 2022 | 5,365 milyar dolar |
Sanayi Üretim Büyüme Hızı
%3,2 (2024 tahmini)
Döviz Kuru (EUR / ABD Doları)
| 2024 | 0,924 |
| 2023 | 0,925 |
| 2022 | 0,95 |
| 2021 | 0,845 |
| 2020 | 0,876 |
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Hizmetler | %63,6 (2024 tahmini) |
| Sanayi | %23,4 (2024 tahmini) |
| Tarım | %2,6 (2024 tahmini) |
Yoksulluk Sınırı Altındaki Nüfus
%20,9 (2021 tahmini)
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2024 | %0,7 |
| 2023 | %9,1 |
| 2022 | %19,7 |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2024 | 136,227 milyar dolar |
| 2023 | 132,552 milyar dolar |
| 2022 | 132,099 milyar dolar |
Diller
Litvanca (resmi) %85,3; Rusça %6,8; Lehçe %5,1; Diğer %1,1; İki ana dil %1,7 (2021 tahmini)
Dinler
| Roma Katolik | %74,2 |
| Belirtilmemiş | %13,7 (2021 tahmini) |
| Dini bağı olmayan | %6,1 |
| Rus Ortodoks | %3,7 |
| Diğer (Sünni Müslüman, Yahudi, Rum Katolik ve Karait dahil) | %0,9 |
| Eski İnançlı | %0,6 |
| Evanjelik Lutherci | %0,6 |
| Evanjelik Reform | %0,2 |
Milliyet
| İsim | Litvanyal(lar) |
| Sıfat | Litvanya |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %-0,12 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %68,7'si (2023) |
Medyan Yaş
| Erkek | 40,9 yıl |
| Genel | 44 yıl (2025 tahmini) |
| Kadın | 49,2 yıl |
Doğum Oranı
7,01 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
| Litvanyal | %84,6 |
| Polonyalı | %6,5 |
| Belirtilmemiş | %1,8 (2021 tahmini) |
| Diğer | %1,1 |
| Rus | %5 |
| Belaruslu | %1 |
Toplam Nüfus
| Erkek | 1.334.600 |
| Genel | 2.815.687 (2025 tahmini) |
| Kadın | 1.481.087 |
Yaş Yapısı
| 15-64 yaş | %62,6 (Erkek: 808.435 / Kadın: 837.908) |
| 65 yaş ve üzeri | %22,2 (Erkek: 201.405 / Kadın: 380.898) (2024 tahmini) |
| 0-14 yaş | %15,2 (Erkek: 205.154 / Kadın: 194.386) |
Ölüm Oranı
14,1 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,06 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 0,86 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
0 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)
Hekim Yoğunluğu
6,1 hekim/1.000 kişi (2023)
Anne Ölüm Oranı
8 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 4 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 2,5 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 3,1 ölüm/1.000 canlı doğum |
Tütün Kullanımı
| Genel | %26,6 (2025 tahmini) |
| Kadın | %16,7 (2025 tahmini) |
| Erkek | %38 (2025 tahmini) |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %4,3'ü (2022 tahmini) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %11,8'i (2022 tahmini) |
İçme Suyu Erişimi
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %98'i (2022 tahmini) |
Nüfus Artış Hızı
%-0,71 (2025 tahmini)
Sağlık Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %7,5'i (2022) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %13'ü (2022 tahmini) |
Okul Yaşam Beklentisi
| Erkek | 16 yıl |
| Genel | 17 yıl (2022 tahmini) |
| Kadın | 17 yıl |
Büyük Kentsel Alanlar
541.000 - VİLNİUS (başkent) (2023)
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 3 (2025 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 23,3 (2025 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 56,5 (2025 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 33,3 (2025 tahmini) |
Yetişkin Obezite Oranı
%26,3 (2016)
Toplam Doğurganlık Hızı
1,22 çocuk/kadın (2025 tahmini)
Hastane Yatağı Yoğunluğu
6 yatak/1.000 kişi (2020 tahmini)
Sanitasyon Tesislerine Erişim
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %96,7'si (2022 tahmini) |
Evli Kadın Oranı (15-49 yaş)
%51,8 (2024 tahmini)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 70,8 yıl |
| Genel | 76,1 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 81,7 yıl |
İlk Doğumda Annenin Ortalama Yaşı
28,2 yıl (2020 tahmini)
5 Yaş Altı Yetersiz Beslenen Çocuklar
%1,1 (2021 tahmini)
Anayasa
Referandumla 25 Ekim 1992'de kabul edilmiş, 2 Kasım 1992'de yürürlüğe girmiştir
Başkent
| Adı | Vilnius |
| Etimoloji | Vilnia Nehri'nden adını almaktadır; nehir adının Litvanca vilnis ('dalga') sözcüğünden geldiği söylenmektedir |
| Yaz saati | +1 saat; Mart'ın son Pazarı - Ekim'in son Pazarı |
| Saat farkı | UTC+2 (Washington DC'nin 7 saat ilerisinde) |
| Coğrafi koordinatlar | 54 41 K, 25 19 D |
Ülke Adı
| Eski adı | Litvanya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti (SSCB işgali döneminde) |
| Etimoloji | Adın anlamı belirsizdir; yerel kelimeler olan lietava ('küçük nehir') veya lietus ('yağmur' ya da 'yağmur ülkesi') ya da Latince litus ('kıyı') sözcüğünden türemiş olabilir |
| Uzun resmi adı | Litvanya Cumhuriyeti |
| Yerel uzun adı | Lietuvos Respublika |
| Kısa resmi adı | Litvanya |
Ulusal Marş
| Başlık | Tautiska giesme (Ulusal Şarkı) |
| Söz/Müzik | Vincas KUDIRKA |
| Kabul tarihi | 1918; 1990'da yeniden benimsendi; 1898'de Litvanya Rusya'nın parçasıyken yazılmıştır |
Hukuk Sistemi
Medeni hukuk sistemi; yasama işlemleri Anayasa Mahkemesi'ne itiraz edilebilir
Ulusal Bayram
Bağımsızlık Günü, 16 Şubat (1918)
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | En az bir ebeveynin Litvanya vatandaşı olması gerekmektedir |
| Çifte vatandaşlık | Tanınmaz |
| Doğumla vatandaşlık | Hayır |
| Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı | 10 yıl |
Hükümet Tipi
Yarı başkanlık cumhuriyeti
Ulusal Renkler
Sarı, yeşil, kırmızı
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | İstinaf Mahkemesi; ilçe ve yerel mahkemeler |
| En yüksek mahkemeler | Yüksek Mahkeme (37 yargıçtan oluşur); Anayasa Mahkemesi (9 yargıçtan oluşur) |
Yasama Organı
| Yapı | Tek meclisli |
| Meclis adı | Parlamento (Seimas) |
| Görev süresi | 4 yıl |
| Seçim sistemi | Karma sistem |
| Koltuk sayısı | 141 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 13 Ekim - 27 Ekim 2024 |
| Bir sonraki seçim | Ekim 2028 |
| Seçim sonuçları | LSDP: 52; TS-LKD: 28; PPNA: 20; DSVL: 14; LS: 12; LVŽS: 8; Diğer: 7 |
| Kadın temsilci oranı | %28,4 |
Bağımsızlık
16 Şubat 1918 (Sovyet Rusya'dan ve Almanya'dan); 11 Mart 1990 (Sovyetler Birliği'nden ilan); 6 Eylül 1991 (tanındı)
Siyasi Partiler
TS-LKD; Nemunas'ın Şafağı (PPNA); LLRA-KŠS; LVŽS; LRLS; NS; LSDP; DSVL ve diğerleri
İdari Birimler
60 belediye
Ulusal Semboller
Vytis adıyla bilinen atlı şövalye, beyaz leylek
Yürütme Organı
| Seçim süreci | Cumhurbaşkanı gerekirse 2 turlu mutlak çoğunluk oylamasıyla doğrudan halk oyuyla 5 yıllık dönem için seçilmektedir |
| Devlet başkanı | Cumhurbaşkanı Gitanas NAUSEDA (12 Temmuz 2019'dan itibaren) |
| Son seçim tarihi | 26 Mayıs 2024 |
| Bir sonraki seçim | 2029 |
| Seçim sonuçları | 2024: Gitanas NAUSEDA ikinci turda seçildi; oy oranı: %75,6 - %24,4 |
| Hükümet başkanı (Başbakan) | Inga RUGINIENE (25 Eylül 2025'ten itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
18 yaş ve üzeri; evrensel
UNESCO Dünya Mirası
5 alan (tamamı kültürel): Vilnius Tarihi Merkezi; Kuron Kıyı Şeridi; Kernavė Arkeolojik Alanı; Struve Coğrafi Yayı; Modern Kaunas: İyimserlik Mimarisi, 1919-1939
Askeri Not
Litvanya NATO üyesidir ve Rusya'nın Ukrayna saldırısının ardından savunma harcamalarını hızla artırmıştır. Türkiye ile Litvanya NATO bünyesinde müttefiktir; savunma diyaloğu ve ortak tatbikatlar sürdürülmektedir. Litvanya'nın ihracat listesinde Türkiye görünmemekle birlikte Türkiye Litvanya ile görece sınırlı ama büyüyen bir ticaret ilişkisini sürdürmektedir (2025)
Askeri Harcamalar
| Not | GSYİH'nin yaklaşık %3-4'ü; NATO taahhüdünü karşılamak ve Ukrayna savaşı sonrası savunma kapasitesini artırmak için harcamalar önemli ölçüde yükseltilmektedir |
Askeri Personel Gücü
Yaklaşık 18.000 aktif personel (2025)
Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri
Litvanya Silahlı Kuvvetleri: Kara Kuvvetleri, Hava Kuvvetleri, Deniz Kuvvetleri, Özel Operasyonlar Kuvveti, Ulusal Savunma Gönüllü Kuvvetleri; İçişleri Bakanlığı: Devlet Sınır Muhafızları, Devlet Polisi (2025)
Askerlik Hizmeti Yaşı ve Yükümlülüğü
18-26 yaş; erkekler için 9 aylık zorunlu askerlik hizmeti 2015'te yeniden uygulamaya konulmuştur (2025)
