Lintenştayn
Orta Avrupa; Avusturya ile İsviçre arasında
Lintenştayn ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile Lihtenştayn arasındaki ticaret son derece sınırlıdır. Ülkenin İsviçre ile gümrük ve para birliği içinde olması, doğrudan ikili ticaret verilerini takip etmeyi güçleştirmektedir. Lihtenştayn dilinde nüfusun %1,3'ünün Türkçe konuştuğunun kaydedilmesi, bölgedeki Türk diasporasının varlığına işaret etmektedir. İkili ticaret hacminin ihmal edilebilir düzeyde kaldığı tahmin edilmektedir.
Döviz
İsviçre Frangı (CHF) / ABD Doları
İhracat
Değer
| 2015 | 3,217 milyar dolar |
| 2014 | 3,774 milyar dolar |
İhraç Edilen Mallar
Küçük özel makineler, ses ve video konnektörleri, motorlu taşıt parçaları, diş ürünleri, donanım
İthalat
| İthal Edilen Mallar | Tarım ürünleri, hammaddeler, enerji ürünleri, makine, metal mallar, tekstil, gıda maddeleri, motorlu taşıtlar |
Sanayiler
Elektronik, metal imalatı, diş ürünleri, seramik, ilaç, gıda ürünleri, hassas aletler, turizm, optik aletler
Tarım Ürünleri
Buğday, arpa, mısır, patates; hayvancılık, süt ürünleri
Genel Değerlendirme
Yüksek gelirli Avrupa ekonomisi; Schengen Alanı üyesi; kilit Avrupa finans merkezi; İsviçre ekonomisiyle entegre ve İsviçre frangı kullanan; dünyada kişi başına GSYİH en yüksek ülkeler arasında; ihracat için ABD ve Euro Bölgesi pazarlarına bağımlı
Kişi Başına GSYİH
| 2024 | 210.600 dolar |
| 2023 | 201.200 dolar |
| 2022 | 187.700 dolar |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
8,395 milyar dolar (2024 tahmini)
Döviz Kuru (CHF / ABD Doları)
| 2024 | 0,88 |
| 2023 | 0,898 |
| 2022 | 0,955 |
| 2021 | 0,914 |
| 2020 | 0,939 |
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Hizmetler | %55,6 (2022 tahmini) |
| Sanayi | %40,6 (2022 tahmini) |
| Tarım | %0,2 (2022 tahmini) |
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2022 | %2,8 |
| 2021 | %0,6 |
| 2020 | %-0,7 |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2024 | 7,172 milyar dolar |
| 2023 | 7,031 milyar dolar |
| 2022 | 6,885 milyar dolar |
Diller
Almanca %91,5 (resmi; ana lehçe Alemancadır), İtalyanca %1,5, Türkçe %1,3, Portekizce %1,1, Diğer %4,6 (2015 tahmini)
Dinler
| Roma Katolik (resmi) | %73,4 |
| Protestan Reform | %6,3 |
| Müslüman | %5,9 |
| Belirtilmemiş | %3,3 (2015 tahmini) |
| Hristiyan Ortodoks | %1,3 |
| Lutherci | %1,2 |
| Diğer | %0,8 |
| Diğer Protestan | %0,7 |
| Dini bağı olmayan | %7 |
| Diğer Hristiyan | %0,3 |
Milliyet
| İsim | Lihtenştaynlı(lar) |
| Sıfat | Lihtenştayn |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %1,15 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %14,6'sı (2023) |
Medyan Yaş
| Erkek | 42,4 yıl |
| Genel | 44,4 yıl (2025 tahmini) |
| Kadın | 46,1 yıl |
Doğum Oranı
10,31 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
| Lihtenştaynlı | %65,6 |
| Diğer | %11,4 (2021 tahmini) |
| İsviçreli | %9,6 |
| Avusturyalı | %5,8 |
| Alman | %4,5 |
| İtalyan | %3,1 |
Toplam Nüfus
| Erkek | 20.215 |
| Genel | 40.547 (2025 tahmini) |
| Kadın | 20.332 |
Yaş Yapısı
| 15-64 yaş | %63,9 (Erkek: 12.814 / Kadın: 12.921) |
| 65 yaş ve üzeri | %20,8 (Erkek: 3.846 / Kadın: 4.547) (2024 tahmini) |
| 0-14 yaş | %15,3 (Erkek: 3.412 / Kadın: 2.732) |
Ölüm Oranı
8,24 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,26 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 0,99 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
4,71 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)
Hekim Yoğunluğu
1,3 hekim/1.000 kişi (2022)
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 4,3 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 3,8 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 3,5 ölüm/1.000 canlı doğum |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %2,6'sı (2011 tahmini) |
İçme Suyu Erişimi
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %100'ü (2022 tahmini) |
Nüfus Artış Hızı
%0,68 (2025 tahmini)
Okul Yaşam Beklentisi
| Erkek | 16 yıl |
| Genel | 15 yıl (2021 tahmini) |
| Kadın | 14 yıl |
Büyük Kentsel Alanlar
5.000 - VADUZ (başkent) (2018)
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 3 (2025 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 23,9 (2025 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 57,6 (2025 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 33,6 (2025 tahmini) |
Toplam Doğurganlık Hızı
1,69 çocuk/kadın (2025 tahmini)
Sanitasyon Tesislerine Erişim
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %100'ü (2022 tahmini) |
Evli Kadın Oranı (15-49 yaş)
%64,7 (2020 tahmini)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 80,7 yıl |
| Genel | 83 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 85,8 yıl |
İlk Doğumda Annenin Ortalama Yaşı
31,3 yıl (2017)
Anayasa
Önceki anayasa 1862; en son 5 Ekim 1921'de kabul edilmiştir
Başkent
| Adı | Vaduz |
| Etimoloji | Latince vallis (vadi) ve Eski Almanca dutsch (Alman) sözcüklerinin birleşiminden Valdutsch ('Alman vadisi') oluşmuş olabilir; zamanla Vaduz'a dönüşmüştür |
| Yaz saati | +1 saat; Mart'ın son Pazarı - Ekim'in son Pazarı |
| Saat farkı | UTC+1 (Washington DC'nin 6 saat ilerisinde) |
| Coğrafi koordinatlar | 47 08 K, 9 31 D |
Ülke Adı
| Etimoloji | 1719'de Schellenburg ve Vaduz ilçelerini satın alıp birleştiren Liechtenstein ailesi adından gelmektedir; aile adı Avusturya'daki aynı adlı şatolarından alınmış olup Almancada 'ışık taşı' anlamına gelmektedir |
| Uzun resmi adı | Lihtenştayn Prensliği |
| Yerel uzun adı | Fuerstentum Liechtenstein |
| Kısa resmi adı | Lihtenştayn |
Ulusal Marş
| Başlık | Oben am jungen Rhein (Genç Ren'in Yukarısında) |
| Söz/Müzik | Jakob Joseph JAUCH / Josef FROMMELT |
| Kabul tarihi | 1850, 1963'te revize edilmiştir; Birleşik Krallık marşıyla aynı melodiyi kullanmaktadır |
Hukuk Sistemi
İsviçre, Avusturya ve Alman hukukundan etkilenmiş medeni hukuk sistemi
Ulusal Bayram
Ulusal Gün, 15 Ağustos (1940)
Ulusal Sembol
Prenslik şapkası (taç)
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | Babanın Lihtenştayn vatandaşı olması gerekmektedir; evlilik dışı doğumlarda annenin vatandaş olması gerekmektedir |
| Çifte vatandaşlık | Tanınmaz |
| Doğumla vatandaşlık | Hayır |
| Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı | 5 yıl |
Hükümet Tipi
Anayasal monarşi
Ulusal Renkler
Mavi, kırmızı
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | İstinaf Mahkemesi; Bölge Mahkemesi; İdare Mahkemesi; Tribunal Mahkemesi; ilçe mahkemeleri |
| En yüksek mahkemeler | Yüksek Mahkeme veya Fürstlicher Oberster Gerichtshof (5 yargıç ve 5 yedekten oluşur); Anayasa Mahkemesi veya Staatsgerichtshof (5 yargıç ve 5 alterniften oluşur) |
Yasama Organı
| Yapı | Tek meclisli |
| Meclis adı | Diyete (Landtag) |
| Görev süresi | 4 yıl |
| Seçim sistemi | Orantılı temsil |
| Koltuk sayısı | 25 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 9 Şubat 2025 |
| Bir sonraki seçim | Şubat 2029 |
| Seçim sonuçları | VU: 10; FBP: 7; DpL: 6; FL: 2 |
| Kadın temsilci oranı | %32 |
Bağımsızlık
23 Ocak 1719 (Lihtenştayn Prensliği kuruldu); 12 Temmuz 1806 (Kutsal Roma İmparatorluğu'ndan bağımsızlık); 24 Ağustos 1866 (Alman Konfederasyonu'ndan bağımsızlık)
Siyasi Partiler
DpL (Lihtenştayn için Demokratlar); VU (Vatanseverler Birliği); FBP (İlerici Vatandaşlar Partisi); FL (Özgür Liste); DU (Bağımsızlar)
İdari Birimler
11 komün: Balzers, Eschen, Gamprin, Mauren, Planken, Ruggell, Schaan, Schellenberg, Triesen, Triesenberg, Vaduz
Yürütme Organı
| Seçim süreci | Monarşi kalıtsaldır; yasama seçimlerinin ardından prens genellikle parlamentoda çoğunluk partisinin liderini başbakan olarak atar |
| Devlet başkanı (Prens) | Prens HANS-ADAM II (13 Kasım 1989'dan itibaren; yürütme yetkilerini 26 Ağustos 1984'te devraldı) |
| Hükümet başkanı (Başbakan) | Brigitte HAAS (10 Nisan 2025'ten itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
18 yaş ve üzeri; evrensel
| Askeri Not | Lihtenştayn düzenli bir orduya sahip değildir; iç güvenlik görevi Ulusal Polis tarafından yürütülmektedir. Küçük, tarafsız ve zengin bir devlet olarak Türkiye ile ikili askeri ilişkileri mevcut değildir (2025) |
| Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri | Düzenli askeri kuvvet bulunmamaktadır; Lihtenştayn Prensliği Ulusal Polisi (Landespolizei des Fürstentums Liechtenstein) |
