Ürdün
Orta Doğu; Suudi Arabistan'ın kuzeybatısında, İsrail (batıda) ile Irak arasında
Ürdün ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile Ürdün arasındaki ilişkiler hem diplomatik hem de ekonomik açıdan köklü bir nitelik taşımaktadır. İkili ticaret hacminin 1,5-2 milyar dolar bandında olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye Ürdün'e makine, tekstil, inşaat malzemeleri, gıda ürünleri ve otomobiller ihraç ederken Ürdün'den fosfat, gübre ve tarım ürünleri ithal etmektedir. Türk inşaat şirketleri Ürdün'de altyapı projelerinde aktif rol üstlenmektedir. Her iki ülke de karmaşık bölgesel dinamikler içinde dengeli dış politika izleyen NATO müttefiki/ortağı konumundadır; bu durum ikili ilişkilerin temelini güçlendirmektedir.
Bütçe
| Gelirler | 13,779 milyar dolar (2023 tahmini) |
| Harcamalar | 17,159 milyar dolar (2023 tahmini) |
İhracat
Değer
| 2023 | 22,186 milyar dolar |
| 2022 | 20,743 milyar dolar |
| 2021 | 13,87 milyar dolar |
İhracat Ortakları
ABD %21, Hindistan %13, Suudi Arabistan %11, Çin %7, Irak %6 (2023)
İhraç Edilen Mallar
Gübreler, hazır giyim, fosfatlar, mücevherler, fosforik asit (2023)
İthalat
Değer
| 2023 | 28,922 milyar dolar |
| 2022 | 30,019 milyar dolar |
| 2021 | 23,321 milyar dolar |
İthalat Ortakları
Çin %17, Suudi Arabistan %14, BAE %8, Hindistan %6, ABD %5 (2023)
İthal Edilen Mallar
Otomobiller, rafine petrol, altın, ham petrol, mücevher (2023)
Sanayiler
Turizm, bilgi teknolojileri, giyim, gübre, potas, fosfat madenciliği, ilaç, petrol rafinerisi, çimento, inorganik kimyasallar, hafif imalat
Kamu Borcu
GSYİH'nin %102,8'i (2023 tahmini)
Dış Borç
21,058 milyar dolar (2023 tahmini)
İş Gücü
3,08 milyon (2024 tahmini)
Havale Gelirleri
| 2023 | GSYİH'nin %8,8'i |
| 2022 | GSYİH'nin %10,1'i |
| 2021 | GSYİH'nin %11'i |
Tarım Ürünleri
Domates, süt, tavuk, patates, zeytin, salatalık, soğan, biber, şeftali/nektarin, koyun sütü (2023)
İşsizlik Oranı
| 2024 | %18 |
| 2023 | %18 |
| 2022 | %18,2 |
Cari Hesap Dengesi
| 2023 | -1,91 milyar dolar |
| 2022 | -3,815 milyar dolar |
| 2021 | -3,718 milyar dolar |
Genel Değerlendirme
Üst-orta gelirli Orta Doğu ekonomisi; yüksek borç ve işsizlik özellikle gençler ve kadınlar arasında; ticaret daralması ve turizm gelirlerini azaltan küresel gelişmeler; büyüyen imalat ve tarım sektörleri; ABD dış yardımının önemli bir alıcısı; doğal kaynak yoksunu ve ithalata bağımlı
Kişi Başına GSYİH
| 2024 | 9.500 dolar |
| 2023 | 9.400 dolar |
| 2022 | 9.300 dolar |
GSYİH Büyüme Hızı
| 2024 | %2,5 |
| 2023 | %2,9 |
| 2022 | %2,6 |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
53,352 milyar dolar (2024 tahmini)
Döviz Rezervleri ve Altın
| 2024 | 21,939 milyar dolar |
| 2023 | 19,069 milyar dolar |
| 2022 | 18,198 milyar dolar |
Sanayi Üretim Büyüme Hızı
%3,7 (2024 tahmini)
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Hizmetler | %60,4 (2024 tahmini) |
| Sanayi | %25,1 (2024 tahmini) |
| Tarım | %5,1 (2024 tahmini) |
Yoksulluk Sınırı Altındaki Nüfus
%15,7 (2018 tahmini)
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2024 | %1,6 |
| 2023 | %2,1 |
| 2022 | %4,2 |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2024 | 109,986 milyar dolar |
| 2023 | 107,315 milyar dolar |
| 2022 | 104,307 milyar dolar |
Döviz Kuru (Ürdün Dinarı / ABD Doları)
| 2024 | 0,71 |
| 2023 | 0,71 |
| 2022 | 0,71 |
| 2021 | 0,71 |
| 2020 | 0,71 |
Diller
Arapça (resmi), İngilizce (üst ve orta sınıflar arasında yaygın olarak anlaşılmaktadır)
Dinler
| Müslüman (resmi; ağırlıklı olarak Sünni) | %97,1 |
| Hristiyan | %2,1 (çoğunluğu Rum Ortodoks; ayrıca Rum ve Roma Katolikleri, Süryani Ortodoks, Kıpti Ortodoks, Ermeni Ortodoks ve Protestan mezhepleri) |
| Budist | %0,4 |
| Hindu | %0,1 |
| Yahudi, Halk dini ve diğerleri | <%0,1 (2020 tahmini) |
Milliyet
| İsim | Ürdünlü(ler) |
| Sıfat | Ürdün |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %0,98 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %92'si (2023) |
Medyan Yaş
| Erkek | 25,5 yıl |
| Genel | 25,4 yıl (2025 tahmini) |
| Kadın | 24,4 yıl |
Doğum Oranı
21,9 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
| Ürdünlü | %69,3 |
| Suriyeli | %13,3 |
| Filistinli | %6,7 |
| Mısırlı | %6,7 |
| Diğer | %2,6 (2015 tahmini) |
| Iraklı | %1,4 |
Okuryazarlık
| Erkek | %97,5 (2023 tahmini) |
| Toplam nüfus | %94,8 (2023 tahmini) |
| Kadın | %92,3 (2023 tahmini) |
Toplam Nüfus
| Erkek | 5.908.853 |
| Genel | 11.312.507 (2025 tahmini) |
| Kadın | 5.403.654 |
Yaş Yapısı
| 15-64 yaş | %64,9 (Erkek: 3.844.575 / Kadın: 3.409.164) |
| 0-14 yaş | %30,9 (Erkek: 1.771.840 / Kadın: 1.678.178) |
| 65 yaş ve üzeri | %4,2 (Erkek: 228.564 / Kadın: 241.703) (2024 tahmini) |
Ölüm Oranı
3,5 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,06 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 1,1 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
-1,59 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)
Hekim Yoğunluğu
2,85 hekim/1.000 kişi (2022)
Anne Ölüm Oranı
31 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 14,3 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 12,9 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 12,1 ölüm/1.000 canlı doğum |
Tütün Kullanımı
| Erkek | %58,6 (2025 tahmini) |
| Genel | %37,1 (2025 tahmini) |
| Kadın | %13,9 (2025 tahmini) |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %3,5'i (2023 tahmini) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %11,7'si (2024 tahmini) |
İçme Suyu Erişimi
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %99'u (2022 tahmini) |
Nüfus Artış Hızı
%1,68 (2025 tahmini)
Sağlık Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %7,3'ü (2021) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %7,6'sı (2022 tahmini) |
Okul Yaşam Beklentisi
| Erkek | 13 yıl |
| Genel | 13 yıl (2023 tahmini) |
| Kadın | 14 yıl |
Büyük Kentsel Alanlar
2,232 milyon - AMMAN (başkent) (2023)
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 14,9 (2025 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 46,6 (2025 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 53,3 (2025 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 6,7 (2025 tahmini) |
Yetişkin Obezite Oranı
%35,5 (2016)
Toplam Doğurganlık Hızı
2,83 çocuk/kadın (2025 tahmini)
Hastane Yatağı Yoğunluğu
1,4 yatak/1.000 kişi (2021 tahmini)
Sanitasyon Tesislerine Erişim
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %98,8'i (2022 tahmini) |
Evli Kadın Oranı (15-49 yaş)
%56 (2018 tahmini)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 75 yıl |
| Genel | 76,5 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 78,1 yıl |
İlk Doğumda Annenin Ortalama Yaşı
24,6 yıl (2017/18 tahmini)
5 Yaş Altı Yetersiz Beslenen Çocuklar
%2,5 (2023 tahmini)
Anayasa
28 Kasım 1947'de başlangıçta kabul edilmiş, 1 Ocak 1952'de gözden geçirilmiş ve onaylanmıştır
Başkent
| Adı | Amman |
| Etimoloji | MÖ 13. yüzyılda Ammonitler, birincil şehirleri Rabbath Ammon'a 'başkent' anlamına gelen rabbath adını vermiştir; zaman içinde ad kısalarak Ammon'a ve ardından Amman'a dönüşmüştür |
| Saat farkı | UTC+3 (Washington DC'nin 8 saat ilerisinde) |
| Coğrafi koordinatlar | 31 57 K, 35 56 D |
Ülke Adı
| Eski adı | Transürdün |
| Etimoloji | Ürdün Nehri'nden adını almaktadır; nehrin adının kökeni belirsiz olmakla birlikte yerel bir 'nehir' sözcüğünden gelebilir |
| Uzun resmi adı | Haşimi Ürdün Krallığı |
| Kısa resmi adı | Ürdün |
| Yerel kısa adı | Al Urdun |
Ulusal Marş
| Başlık | As-salam al-malaki al-urdoni (Ürdün Kraliyet Selamı/Yaşasın Ürdün Kralı) |
| Söz/Müzik | Abdul-Mone'm al-RİFAİ' / Abdul-Qader al-TANEER |
| Kabul tarihi | 1946; marşın kısa versiyonu en sık kullanılan biçimidir |
Hukuk Sistemi
Osmanlı İmparatorluğu'nun Fransız hukukuna dayalı kanunlarından, İngiliz ortak hukukundan ve İslam hukukundan türetilen karma sistem
Ulusal Bayram
Bağımsızlık Günü, 25 Mayıs (1946)
Ulusal Sembol
Kartal
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | Babanın Ürdün vatandaşı olması gerekmektedir |
| Çifte vatandaşlık | Tanınır |
| Doğumla vatandaşlık | Hayır |
| Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı | 15 yıl |
Hükümet Tipi
Parlamenter anayasal monarşi
Ulusal Renkler
Siyah, beyaz, yeşil, kırmızı
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | İstinaf mahkemeleri; Büyük Suçlar Mahkemesi; dini mahkemeler; askeri mahkemeler; gençlik mahkemeleri; Tapu Uzlaştırma Mahkemeleri; Gelir Vergisi Mahkemesi; Yüksek İdare Mahkemesi; Gümrük Mahkemesi; özel mahkemeler |
| En yüksek mahkemeler | Temyiz Mahkemesi veya Yüksek Mahkeme (başyargıç dahil 15 üyeden oluşur); Anayasa Mahkemesi (9 üyeden oluşur) |
Yasama Organı
Yapı
İki meclisli
Alt Meclis
| Adı | Temsilciler Meclisi (Majlis Al-Nuwaab) |
| Görev süresi | 4 yıl |
| Seçim sistemi | Karma sistem |
| Koltuk sayısı | 138 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 10 Eylül 2024 |
| Bir sonraki seçim | Eylül 2028 |
| Kadın temsilci oranı | %19,6 |
Meclis adı
Ulusal Meclis (Majlis Al-Umma)
Üst Meclis
| Adı | Senato (Majlis Al-Aayan) |
| Görev süresi | 4 yıl |
| Koltuk sayısı | 69 (tamamı atama ile) |
| Son seçim tarihi | 24 Ekim 2024 |
| Bir sonraki seçim | Ekim 2028 |
| Kadın temsilci oranı | %14,5 |
Bağımsızlık
25 Mayıs 1946 (İngiliz yönetimindeki Milletler Cemiyeti mandası altından)
Siyasi Partiler
Azem; Kutsal Toprak Partisi; İnşaat ve İşçi Koalisyonu; Irade Partisi; Büyüme Partisi; İslami Eylem Cephesi (IAF); Ürdün el-Ensar Partisi; Ürdün el-Ghad Partisi; JASB Partisi; Ürdün Sivil Demokrat Parti; Ürdün Komünist Partisi; ve diğer çok sayıda parti
İdari Birimler
12 il: Ajlun, Akabe, Balka, Kerek, Mafraq, Amman, Tafile, Zerka, İrbid, Ceraş, Maan, Medeba
Yürütme Organı
| Seçim süreci | Başbakan kral tarafından atanır |
| Devlet başkanı (Kral) | Kral ABDALLAH II (7 Şubat 1999'dan itibaren) |
| Hükümet başkanı (Başbakan) | Jafar HASSAN (15 Eylül 2024'ten itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
18 yaş ve üzeri; evrensel
UNESCO Dünya Mirası
7 alan (6 kültürel, 1 karma): Petra (k); Kusayr Amra (k); Um er-Rasas (k); Wadi Rum Koruma Alanı (k+d); Vaftiz Alanı 'Eria Ötesindeki Beytanya' (k); As-Salt - Hoşgörü ve Kentsel Misafirperverlik Yeri (k); Umm Al-Cimal (k)
Askeri Not
Ürdün Silahlı Kuvvetleri bölgenin en mesleki ve deneyimli ordularından biri olarak kabul edilmektedir. BM barış koruma misyonlarına personel katkısı açısından dünya liderlerinden biridir. Türkiye ile Ürdün arasında NATO ortaklığı (Ürdün ortaklık ülkesi konumundadır) ve savunma sanayii alanında çeşitli işbirliği anlaşmaları mevcuttur (2025)
Askeri Harcamalar
| Not | GSYİH'nin yaklaşık %4-5'i; bölgesel güvenlik tehditleri karşısında görece yüksek bir savunma harcaması düzeyini yansıtmaktadır |
Askeri Personel Gücü
Yaklaşık 100.000 aktif JAF personeli (2025)
Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri
Ürdün Silahlı Kuvvetleri (Arap Lejyonu): Kara Kuvvetleri, Deniz Kuvvetleri (küçük deniz unsuru), Hava Kuvvetleri; Jandarma; Kamu Güvenlik Müdürlüğü: Polis Kuvvetleri (2025)
