Guatemala
Orta Amerika; Kuzey Pasifik Okyanusu kıyısında, El Salvador ile Meksika arasında ve Honduras ile Belize arasında Honduras Körfezi (Karayip Denizi) kıyısında
Guatemala ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile Guatemala arasındaki ticaret son derece sınırlıdır. 2023 yılı verilerinde Türkiye Guatemala'nın başlıca ticaret ortakları arasında görünmemektedir; ticaret ağırlıklı olarak ABD, Çin ve Meksika üzerinden yürütülmektedir. İkili ticaret hacminin 50-150 milyon dolar gibi oldukça düşük bir düzeyde kaldığı tahmin edilmektedir. Türkiye tekstil, makine ve çeşitli mallar ihraç edebilecek konumdayken Guatemala'dan kahve, şeker ve tarım ürünleri ithal edebilir. Coğrafi uzaklık temel engel olmayı sürdürmektedir.
Bütçe
| Gelirler | 16,603 milyar dolar (2023 tahmini) |
| Harcamalar | 17,349 milyar dolar (2023 tahmini) |
İhracat
Değer
| 2024 | 17,997 milyar dolar |
| 2023 | 17,342 milyar dolar |
| 2022 | 18,141 milyar dolar |
İhracat Ortakları
ABD %33, El Salvador %11, Honduras %9, Nikaragua %6, Meksika %4 (2023)
İhraç Edilen Mallar
Hazır giyim, muz, kahve, palm yağı, ham şeker (2023)
İthalat
Değer
| 2024 | 35,576 milyar dolar |
| 2023 | 33,056 milyar dolar |
| 2022 | 33,943 milyar dolar |
İthalat Ortakları
ABD %30, Çin %19, Meksika %11, El Salvador %4, Kosta Rika %3 (2023)
İthal Edilen Mallar
Rafine petrol, video ekranları, otomobiller, kamyonlar, ambalajlı ilaç (2023)
Sanayiler
Şeker, tekstil ve giyim, mobilya, kimyasallar, petrol, metaller, kauçuk, turizm
Dış Borç
11,862 milyar dolar (2023 tahmini)
İş Gücü
7,575 milyon (2024 tahmini)
Gini Katsayısı
45,2 (2023 tahmini)
Havale Gelirleri
| 2024 | GSYİH'nin %19,1'i |
| 2023 | GSYİH'nin %19,1'i |
| 2022 | GSYİH'nin %19'u |
Tarım Ürünleri
Şeker kamışı, muz, palm yağı meyvesi, mısır, kavun, patates, süt, domates, tavuk, ananas (2023)
İşsizlik Oranı
| 2024 | %2,3 |
| 2023 | %2,4 |
| 2022 | %3,1 |
Cari Hesap Dengesi
| 2024 | 3,333 milyar dolar |
| 2023 | 3,212 milyar dolar |
| 2022 | 1,116 milyar dolar |
Genel Değerlendirme
Gelişmekte olan Orta Amerika ekonomisi; havale gelirleriyle desteklenen istikrarlı büyüme; yüksek yoksulluk ve gelir eşitsizliği; sınırlı devlet hizmetleri, yetersiz istihdam olanakları ve sık yaşanan doğal afetler insani gelişme çabalarını sekteye uğratmakta ve göçü hızlandırmaktadır
Kişi Başına GSYİH
| 2024 | 12.600 dolar |
| 2023 | 12.400 dolar |
| 2022 | 12.100 dolar |
GSYİH Büyüme Hızı
| 2024 | %3,7 |
| 2023 | %3,5 |
| 2022 | %4,2 |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
113,2 milyar dolar (2024 tahmini)
Döviz Rezervleri ve Altın
| 2024 | 24,412 milyar dolar |
| 2023 | 21,311 milyar dolar |
| 2022 | 20,415 milyar dolar |
Sanayi Üretim Büyüme Hızı
%2 (2024 tahmini)
Döviz Kuru (Ketzal / ABD Doları)
| 2024 | 7,759 |
| 2023 | 7,832 |
| 2022 | 7,748 |
| 2021 | 7,734 |
| 2020 | 7,722 |
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Hizmetler | %61,8 (2024 tahmini) |
| Sanayi | %21,7 (2024 tahmini) |
| Tarım | %9,8 (2024 tahmini) |
Yoksulluk Sınırı Altındaki Nüfus
%56 (2023 tahmini)
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2024 | %2,9 |
| 2023 | %6,2 |
| 2022 | %6,9 |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2024 | 232,673 milyar dolar |
| 2023 | 224,475 milyar dolar |
| 2022 | 216,815 milyar dolar |
Diller
İspanyolca (resmi) %69,9; Maya dilleri %29,7 (Q'eqchi' %8,3; K'iche %7,8; Mam %4,4; Kaqchikel %3; Q'anjob'al %1,2; Poqomchi' %1; diğer %4); diğer %0,4 (Xinca ve Garifuna dahil) (2018 tahmini)
Dinler
| Evanjelik | %45,7 |
| Roma Katolik | %42,4 |
| Dini bağı olmayan | %11 |
| Belirtilmemiş | %0,9 (2023 tahmini) |
Milliyet
| İsim | Guatemalalı(lar) |
| Sıfat | Guatemalalı |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %2,59 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %53,1'i (2023) |
Medyan Yaş
| Erkek | 24,2 yıl |
| Genel | 26,7 yıl (2025 tahmini) |
| Kadın | 25,4 yıl |
Doğum Oranı
17,12 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
| Maya | %41,7 |
| Mestizo (Ladino olarak da bilinir) | %56 |
| Xinca (Maya olmayan yerli) | %1,8 |
| Yabancı | %0,2 (2018 tahmini) |
| Afrika kökenli | %0,2 |
| Garifuna | %0,1 |
Okuryazarlık
| Erkek | %86,9 (2024 tahmini) |
| Toplam nüfus | %82,1 (2024 tahmini) |
| Kadın | %78,5 (2024 tahmini) |
Toplam Nüfus
| Erkek | 9.050.684 |
| Genel | 18.255.216 (2024 tahmini) |
| Kadın | 9.204.532 |
Yaş Yapısı
| 15-64 yaş | %63,2 (Erkek: 5.688.500 / Kadın: 5.839.958) |
| 0-14 yaş | %31,5 (Erkek: 2.925.079 / Kadın: 2.819.927) |
| 65 yaş ve üzeri | %5,4 (Erkek: 437.105 / Kadın: 544.647) (2024 tahmini) |
Ölüm Oranı
4,99 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,05 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 0,98 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
-2,22 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)
Hekim Yoğunluğu
1,28 hekim/1.000 kişi (2020)
Anne Ölüm Oranı
94 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 28,1 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 23,4 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 21,7 ölüm/1.000 canlı doğum |
Tütün Kullanımı
| Erkek | %22,5 (2025 tahmini) |
| Genel | %11,8 (2025 tahmini) |
| Kadın | %1,5 (2025 tahmini) |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %3,1'i (2023 tahmini) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %17,3'ü (2025 tahmini) |
İçme Suyu Erişimi
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %94,6'sı (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kentsel | Nüfusun %97,8'i (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kırsal | Nüfusun %91'i (2022 tahmini) |
Nüfus Artış Hızı
%0,99 (2025 tahmini)
Sağlık Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %6,9'u (2021) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %16,9'u (2022 tahmini) |
Çocuk Yaşta Evlilik
| 18 yaşına kadar evlenen kadın | %29,5 (2015) |
| 15 yaşına kadar evlenen kadın | %6,2 (2015) |
Okul Yaşam Beklentisi
| Erkek | 10 yıl |
| Genel | 11 yıl (2023 tahmini) |
| Kadın | 11 yıl |
Büyük Kentsel Alanlar
3,095 milyon - GUATEMALA ŞEHRİ (başkent) (2023)
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 11,7 (2024 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 49,8 (2024 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 58,3 (2024 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 8,5 (2024 tahmini) |
Yetişkin Obezite Oranı
%21,2 (2016)
Toplam Doğurganlık Hızı
1,97 çocuk/kadın (2025 tahmini)
Hastane Yatağı Yoğunluğu
0,4 yatak/1.000 kişi (2021 tahmini)
Sanitasyon Tesislerine Erişim
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %80,8'i (2022 tahmini) |
Evli Kadın Oranı (15-49 yaş)
%56,2 (2018 tahmini)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 71,5 yıl |
| Genel | 73,5 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 75,6 yıl |
İlk Doğumda Annenin Ortalama Yaşı
20,6 yıl (2014/15 tahmini)
5 Yaş Altı Yetersiz Beslenen Çocuklar
%14,4 (2021 tahmini)
Anayasa
31 Mayıs 1985'te kabul edilmiş, 14 Ocak 1986'da yürürlüğe girmiştir; 1994'te askıya alınmış ve yeniden yürürlüğe konulmuştur
Başkent
| Adı | Guatemala Şehri |
| Etimoloji | Quauhtemallan - 'kartal diyarı' anlamına gelen Nahuatl sözcüğünden gelmektedir |
| Saat farkı | UTC-6 (Washington DC'nin 1 saat gerisinde) |
| Coğrafi koordinatlar | 14 37 K, 90 31 B |
Ülke Adı
| Etimoloji | İspanyol fatihlerin ilk başkenti (1524'te kurulan), Nahuatl konuşan Meksikalı müttefiklerinin Quauhtemallan adını verdiği eski bir Maya yerleşimiydi; bu ad 'kartal diyarı' anlamına gelmektedir |
| Uzun resmi adı | Guatemala Cumhuriyeti |
| Kısa resmi adı | Guatemala |
Ulusal Marş
| Başlık | Himno Nacional de Guatemala (Guatemala Ulusal Marşı) |
| Söz/Müzik | Jose Joaquin PALMA / Rafael Alvarez OVALLE |
| Kabul tarihi | 1897; sözler 1934'te değiştirilmiştir; dört kıta ve dört ayrı nakaratı bulunan marş, dünyasının en uzun marşlarından biridir |
Hukuk Sistemi
Medeni hukuk sistemi; yasama işlemlerinin yargısal denetimi
Ulusal Bayram
Bağımsızlık Günü, 15 Eylül (1821)
Ulusal Sembol
Quetzal (kuş)
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | Evet |
| Çifte vatandaşlık | Tanınır |
| Doğumla vatandaşlık | Evet |
| Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı | Altı ayı aşan veya toplamda bir yılı geçen kesintisiz yokluk olmaksızın 5 yıl |
Hükümet Tipi
Başkanlık cumhuriyeti
Ulusal Renkler
Mavi, beyaz
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | Hesap İstinaf Mahkemeleri; İdari İhtilaf Mahkemesi; istinaf mahkemeleri; ilk derece mahkemeleri; çocuk ve ergen mahkemeleri; sulh mahkemeleri; özel mahkemeler |
| En yüksek mahkeme | Yüksek Adalet Mahkemesi (13 magistrattan oluşur; 3 daireye ayrılmıştır) |
Yasama Organı
| Yapı | Tek meclisli |
| Meclis adı | Cumhuriyet Kongresi (Congreso de la República) |
| Görev süresi | 4 yıl |
| Seçim sistemi | Karma sistem |
| Koltuk sayısı | 160 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 25 Haziran 2023 |
| Bir sonraki seçim | Haziran 2027 |
| Seçim sonuçları | VAMOS: 39; UNE: 28; Semilla: 23; Cabal: 18; VIVA: 11; Diğer: 41 |
| Kadın temsilci oranı | %20 |
Bağımsızlık
15 Eylül 1821 (İspanya'dan)
Siyasi Partiler
BIEN; Blue; CABAL; Cambio; PC; CREO; Elephant; TODOS; URNG; PHG; MLP; SEMILLA; PAN; FCN; UNE; UCN; Nosotros; PODEMOS; Winaq; TODOS; VALOR; VAMOS; VICTORIA; VIVA; VOS
İdari Birimler
22 departman: Alta Verapaz, Baja Verapaz, Chimaltenango, Chiquimula, El Progreso, Escuintla, Guatemala, Huehuetenango, Izabal, Jalapa, Jutiapa, Peten, Quetzaltenango, Quiche, Retalhuleu, Sacatepéquez, San Marcos, Santa Rosa, Sololá, Suchitepéquez, Totonicapán, Zacapa
Yürütme Organı
| Seçim süreci | Cumhurbaşkanı ve yardımcısı aynı listede mutlak çoğunlukla, gerekirse 2 turda 4 yıllık görev süresi için doğrudan seçilir (art arda dönem yok) |
| Son seçim tarihi | 25 Haziran 2023 (birinci tur); 20 Ağustos 2023 (ikinci tur) |
| Bir sonraki seçim | Haziran 2027 |
| Seçim sonuçları | 2023: ARÉVALO ikinci turda seçildi; oy oranı %60,9 |
| Devlet ve hükümet başkanı | Cumhurbaşkanı Bernardo ARÉVALO de León (15 Ocak 2024'ten itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
18 yaş ve üzeri; evrensel
UNESCO Dünya Mirası
4 alan (3 kültürel, 1 karma): Antigua Guatemala (k); Tikal Ulusal Parkı (k+d); Quirigua Arkeolojik Parkı ve Kalıntıları (k); Tak'alik Ab'aj Ulusal Arkeolojik Parkı (k)
Askeri Not
Guatemala Silahlı Kuvvetleri tarihsel olarak ülke siyasetinde etkin rol oynamıştır; 1996 barış anlaşmasının ardından sivil denetim altına girmiştir. Özellikle uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadelede orduya iç güvenlik görevleri de verilmektedir (2025)
Askeri Harcamalar
| Not | GSYİH'nin yaklaşık %0,3-0,4'ü düzeyinde seyretmektedir |
Askeri Personel Gücü
Yaklaşık 20.000 aktif personel (2025)
Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri
Guatemala Silahlı Kuvvetleri (Ejército de Guatemala): Kara Kuvvetleri, Deniz Kuvvetleri (küçük bir hava kolu dahil), Hava Kuvvetleri; İçişleri Bakanlığı: Ulusal Sivil Polis (2025)
Askerlik Hizmeti Yaşı ve Yükümlülüğü
18 yaş erkek ve kadınlar için gönüllü askerlik; 30 aylık yükümlülük (2025)
