Haiti
Karayipler; Hispaniola Adası'nın batı üçte birinde, Karayip Denizi ile Kuzey Atlantik Okyanusu arasında, Dominik Cumhuriyeti'nin batısında
Haiti ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile Haiti arasındaki ticaret ilişkileri son derece sınırlıdır. 2023 yılı verilerinde Türkiye her iki ülkenin başlıca ticaret ortakları arasında görünmemektedir; ticaret ağırlıklı olarak ABD ve Dominik Cumhuriyeti üzerinden yürütülmektedir. Türkiye'nin çeşitli insani yardım kuruluşları aracılığıyla Haiti'ye yönelik insani yardım katkıları bulunmaktadır. İkili ticaret hacminin son derece düşük düzeyde kaldığı tahmin edilmektedir.
Bütçe
| Gelirler | 1,179 milyar dolar (2020 tahmini) |
| Harcamalar | 1,527 milyar dolar (2020 tahmini) |
İhracat
Değer
| 2023 | 1,095 milyar dolar |
| 2022 | 1,355 milyar dolar |
| 2021 | 1,272 milyar dolar |
İhracat Ortakları
ABD %82, Kanada %4, Meksika %2, Fransa %2, Hindistan %2 (2023)
İhraç Edilen Mallar
Hazır giyim, esansiyel yağlar, hurda demir, endüstriyel asitler/yağlar/alkoller, yatak takımları (2023)
İthalat
Değer
| 2023 | 5,303 milyar dolar |
| 2022 | 5,451 milyar dolar |
| 2021 | 5,048 milyar dolar |
İthalat Ortakları
ABD %31, Dominik Cumhuriyeti %23, Çin %14, Endonezya %4, Hindistan %3 (2023)
İthal Edilen Mallar
Rafine petrol, pirinç, hazır giyim, pamuklu kumaş, plastik ürünler (2023)
Sanayiler
Tekstil, şeker rafinerisi, un öğütme, çimento, ithal parçalar kullanılarak hafif montaj
Dış Borç
1,865 milyar dolar (2023 tahmini)
İş Gücü
5,281 milyon (2024 tahmini)
Havale Gelirleri
| 2023 | GSYİH'nin %18,9'u |
| 2022 | GSYİH'nin %18,8'i |
| 2021 | GSYİH'nin %19,1'i |
Tarım Ürünleri
Şeker kamışı, manyok, plantain, muz, mango/guava, avokado, mısır, tropikal meyveler, pirinç, sebzeler (2023)
İşsizlik Oranı
| 2024 | %15,1 |
| 2023 | %14,6 |
| 2022 | %14,7 |
Cari Hesap Dengesi
| 2023 | -682,57 milyon dolar |
| 2022 | -491,954 milyon dolar |
| 2021 | 87,656 milyon dolar |
Genel Değerlendirme
Küçük Karayip adası ekonomisi ve OECS üyesi; aşırı yoksulluk ve enflasyon; büyük gelir eşitsizliği; yakın tarihli cumhurbaşkanlığı suikastından kaynaklanan devam eden sivil huzursuzluk; ABD tercihli pazar erişimi; yabancı doğrudan yatırıma son derece açık
Kişi Başına GSYİH
| 2024 | 2.800 dolar |
| 2023 | 3.000 dolar |
| 2022 | 3.000 dolar |
GSYİH Büyüme Hızı
| 2024 | %-4,2 |
| 2023 | %-1,9 |
| 2022 | %-1,7 |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
25,224 milyar dolar (2024 tahmini)
Döviz Rezervleri ve Altın
| 2024 | 2,718 milyar dolar |
| 2023 | 2,586 milyar dolar |
| 2022 | 2,173 milyar dolar |
Döviz Kuru (Gurd / ABD Doları)
| 2024 | 131,811 |
| 2023 | 141,036 |
| 2022 | 115,631 |
| 2021 | 89,227 |
| 2020 | 93,51 |
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Hizmetler | %48,3 (2024 tahmini) |
| Sanayi | %33,4 (2024 tahmini) |
| Tarım | %15,9 (2024 tahmini) |
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2024 | %26,9 |
| 2023 | %36,8 |
| 2022 | %34 |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2024 | 32,971 milyar dolar |
| 2023 | 34,406 milyar dolar |
| 2022 | 35,059 milyar dolar |
Diller
Fransızca (resmi), Kreolce (resmi)
Dinler
| Katolik | %55 |
| Diğer | %4,6 |
| Protestan | %29 |
| Voodoo | %2,1 |
| Dini bağı olmayan | %10 (2018 tahmini) |
Milliyet
| İsim | Haïtili(ler) |
| Sıfat | Haïti |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %2,47 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %59,7'si (2023) |
Medyan Yaş
| Erkek | 24,7 yıl |
| Genel | 25,3 yıl (2025 tahmini) |
| Kadın | 25,3 yıl |
Doğum Oranı
20,76 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
| Siyah | %95 |
| Karma ve Beyaz | %5 |
Okuryazarlık
| Erkek | %72,9 (2017 tahmini) |
| Kadın | %63,9 (2017 tahmini) |
| Toplam nüfus | %68 (2017 tahmini) |
Toplam Nüfus
| Erkek | 5.863.438 |
| Genel | 11.898.812 (2025 tahmini) |
| Kadın | 6.035.374 |
Yaş Yapısı
| 15-64 yaş | %65,3 (Erkek: 3.787.782 / Kadın: 3.887.791) |
| 0-14 yaş | %30,5 (Erkek: 1.790.061 / Kadın: 1.794.210) |
| 65 yaş ve üzeri | %4,2 (Erkek: 214.600 / Kadın: 279.499) (2024 tahmini) |
Ölüm Oranı
7 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,01 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 0,97 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
-1,54 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)
Hekim Yoğunluğu
0,29 hekim/1.000 kişi (2022)
Anne Ölüm Oranı
328 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 40,2 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 35 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 33,5 ölüm/1.000 canlı doğum |
Tütün Kullanımı
| Erkek | %12,4 (2025 tahmini) |
| Genel | %7,1 (2025 tahmini) |
| Kadın | %2,1 (2025 tahmini) |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %1'i (2023 tahmini) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %13,2'si (2025 tahmini) |
İçme Suyu Erişimi
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %67,4'ü (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kentsel | Nüfusun %84,6'sı (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kırsal | Nüfusun %42,8'i (2022 tahmini) |
Nüfus Artış Hızı
%1,22 (2025 tahmini)
Sağlık Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %3,5'i (2021) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %4,1'i (2022 tahmini) |
Büyük Kentsel Alanlar
2,987 milyon - PORT-AU-PRINCE (başkent) (2023)
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 15,4 (2025 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 45,8 (2025 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 52,3 (2025 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 6,5 (2025 tahmini) |
Yetişkin Obezite Oranı
%22,7 (2016)
Toplam Doğurganlık Hızı
2,39 çocuk/kadın (2025 tahmini)
Hastane Yatağı Yoğunluğu
4,8 yatak/1.000 kişi (2021 tahmini)
Sanitasyon Tesislerine Erişim
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %66,3'ü (2022 tahmini) |
Evli Kadın Oranı (15-49 yaş)
%53,6 (2017 tahmini)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 63,8 yıl |
| Genel | 65,6 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 67,4 yıl |
İlk Doğumda Annenin Ortalama Yaşı
22,4 yıl (2016/7 tahmini)
5 Yaş Altı Yetersiz Beslenen Çocuklar
%10,7 (2023 tahmini)
Anayasa
10 Mart 1987'de kabul edilmiş; Haziran 2012'de önemli revizyonlar yapılmıştır
Başkent
| Adı | Port-au-Prince |
| Etimoloji | Ad 'prensin limanı' anlamına gelmekte; 18. yüzyılın başında körfeze demir atan The Prince adlı bir gemiden kaynaklandığı düşünülmektedir |
| Yaz saati | +1 saat; Mart'ın ikinci Pazarı - Kasım'ın ilk Pazarı |
| Saat farkı | UTC-5 (Washington DC ile aynı saat) |
| Coğrafi koordinatlar | 18 32 K, 72 20 B |
Ülke Adı
| Etimoloji | Tüm Hispaniola Adası'na uygulanan Arawak adı Ayti'den türemiştir; 'Dağlar Diyarı' anlamına gelmektedir |
| Uzun resmi adı | Haiti Cumhuriyeti |
| Yerel uzun adı | République d'Haïti (Fransızca) / Repiblik d Ayiti (Haitian Kreolce) |
| Kısa resmi adı | Haiti |
Ulusal Marş
| Başlık | La Dessalinienne (Dessalines'in Şarkısı) |
| Söz/Müzik | Justin LHERISSON / Nicolas GEFFRARD |
| Kabul tarihi | 1904; Haiti'nin kurucusu Jean-Jacques DESSALINES'in adından almaktadır |
Hukuk Sistemi
Napolyon Kanunu'ndan güçlü biçimde etkilenmiş medeni hukuk sistemi
Ulusal Bayram
Bağımsızlık Günü, 1 Ocak (1804)
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | En az bir ebeveynin Haiti'de doğmuş vatandaş olması gerekmektedir |
| Çifte vatandaşlık | Tanınır |
| Doğumla vatandaşlık | Hayır |
| Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı | 5 yıl |
Hükümet Tipi
Yarı başkanlık cumhuriyeti
Ulusal Renkler
Mavi, kırmızı
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | İstinaf mahkemeleri; ilk derece mahkemeleri; sulh mahkemeleri; tapu, çalışma ve çocuk mahkemeleri |
| En yüksek mahkeme | Temyiz Mahkemesi (12 yargıçtan oluşur) |
Yasama Organı
Yapı
İki meclisli
Alt Meclis
| Adı | Milletvekilleri Meclisi (Chambre des Députés) |
| Görev süresi | 4 yıl |
| Seçim sistemi | Çoğunluk sistemi |
| Koltuk sayısı | 119 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 9 Ağustos - 25 Ekim 2015 |
| Bir sonraki seçim | Ağustos 2026 |
| Kadın temsilci oranı | %0 |
Meclis adı
Ulusal Meclis (Assemblée nationale)
Üst Meclis
| Adı | Senato (Sénat) |
| Görev süresi | 6 yıl |
| Seçim sistemi | Çoğunluk sistemi |
| Koltuk sayısı | 30 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 20 Kasım 2016 - 29 Ocak 2017 |
| Bir sonraki seçim | Ağustos 2026 |
Bağımsızlık
1 Ocak 1804 (Fransa'dan)
Siyasi Partiler
LAPEH; MCNH; UNCRH; Kontra Pep La; KID; KONBA; Platfom 16 Desanm; ALYANS; CONACED; SDP; KID; MOPOD; ESKAMP; FL; Forward; FHSD; G18; AAA; PHTK; MIRN; LAVNI; Lod Demokratik; RA; MTV Ayiti; CNPPH; Bouclier; OPL; Inite Patriyotik; PPD; Pou Nou Tout; MOPOD; RDNP; Respe ve diğerleri
İdari Birimler
10 departman: Artibonite, Centre, Grand'Anse, Nippes, Nord, Nord-Est, Nord-Ouest, Ouest, Sud, Sud-Est
Ulusal Semboller
Hispaniola trogon (kuş), çiçek
Yürütme Organı
| Seçim süreci | Cumhurbaşkanı mutlak çoğunlukla, gerekirse 2 turda tek bir ardışık olmayan 5 yıllık dönem için doğrudan seçilir |
| Devlet başkanı | Boş (Cumhurbaşkanı MOÏSE 2021'de suikaste kurban gitmiş; geçiş sürecinde seçilmiş cumhurbaşkanı bulunmamaktadır) |
| Son seçim tarihi | 20 Kasım 2016 |
| Bir sonraki seçim | 30 Ağustos 2026 |
| Seçim sonuçları | 2016: Jovenel MOÏSE birinci turda seçildi; oy oranı %55,6 |
| Hükümet başkanı (Başbakan) | Alix Didier FILS-AIMÉ (10 Kasım 2024'ten itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
18 yaş ve üzeri; evrensel
UNESCO Dünya Mirası
1 alan (kültürel): Ulusal Tarih Parkı – Citadelle, Sans Souci, Ramiers
| Askeri Not | Haiti 1995'te silahlı kuvvetlerini feshetti; 2017'de yeniden kurulma süreci başladı; ancak ülke, güçlü silahlı çetelerin kontrolünde geniş topraklara sahip olmakla ciddi güvenlik sorunlarıyla karşı karşıyadır. 2023'ten itibaren Kenyan liderliğinde uluslararası bir güvenlik destek misyonu (MSS) konuşlanmaya başlamıştır (2025) |
| Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri | Haiti Ulusal Polisi (HNP); Haiti Silahlı Kuvvetleri (FAd'H) yeniden kurulmuştur ancak kapasitesi çok sınırlıdır (2025) |
