İrlanda
Batı Avrupa; İrlanda Adası'nın altı bölümü dışındaki beşte altısını kaplayan, Kuzey Atlantik Okyanusu'nda Büyük Britanya'nın batısındaki ada devleti
İrlanda ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile İrlanda arasındaki ticaret görece sınırlıdır. 2023 verilerinde Türkiye İrlanda'nın başlıca ticaret ortakları arasında görünmemektedir; ticaret ağırlıklı olarak ABD, Almanya, Birleşik Krallık ve Belçika üzerinden yürütülmektedir. İkili ticaret hacminin 500 milyon - 1 milyar dolar bandında olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye İrlanda'ya tekstil, makine ve tarım ürünleri ihraç ederken İrlanda'dan ilaç ürünleri ve tıbbi cihazlar ithal edebilmektedir. Dublin'deki Türk diaspora varlığı ve turizm akışları iki ülke arasındaki insani bağları güçlendirmektedir.
İrlanda Yaklaşan Fuarlar
Döviz
Euro (EUR) / ABD Doları
Bütçe
| Gelirler | 118,231 milyar dolar (2022 tahmini) |
| Harcamalar | 108,693 milyar dolar (2022 tahmini) |
İhracat
Değer
| 2023 | 761,876 milyar dolar |
| 2022 | 763,233 milyar dolar |
| 2021 | 722,655 milyar dolar |
İhracat Ortakları
ABD %28, Almanya %11, Birleşik Krallık %8, Belçika %8, Çin %7 (2023)
İhraç Edilen Mallar
Aşılar, ambalajlı ilaç, azot bileşikleri, entegre devreler, hormonlar (2023)
İthalat
Değer
| 2023 | 580,399 milyar dolar |
| 2022 | 536,882 milyar dolar |
| 2021 | 500,334 milyar dolar |
İthalat Ortakları
Birleşik Krallık %20, ABD %17, Fransa %10, Çin %7, Almanya %7 (2023)
İthal Edilen Mallar
Uçaklar, azot bileşikleri, aşılar, ambalajlı ilaç, entegre devreler (2023)
Sanayiler
İlaç, kimyasallar, bilgisayar donanımı ve yazılımı, gıda ürünleri, içecekler ve bira; tıbbi cihazlar
Kamu Borcu
GSYİH'nin %45,4'ü (2022 tahmini)
Döviz Kuru
| 2024 | 0,924 |
| 2023 | 0,925 |
| 2022 | 0,95 |
| 2021 | 0,845 |
| 2020 | 0,876 |
İş Gücü
2,857 milyon (2024 tahmini)
Gini Katsayısı
29,9 (2022 tahmini)
Havale Gelirleri
| 2023 | GSYİH'nin %0,1'i |
| 2022 | GSYİH'nin %0,1'i |
| 2021 | GSYİH'nin %0'ı |
Tarım Ürünleri
Süt, arpa, sığır eti, buğday, patates, domuz eti, yulaf, tavuk eti, kolza tohumu, fasulye (2023)
İşsizlik Oranı
| 2024 | %4,4 |
| 2023 | %4,3 |
| 2022 | %4,6 |
Cari Hesap Dengesi
| 2023 | 44,744 milyar dolar |
| 2022 | 48,427 milyar dolar |
| 2021 | 65,118 milyar dolar |
Genel Değerlendirme
Yüksek gelirli, ihracat odaklı AB ekonomisi; büyüme ve vergi gelirlerine katkı sağlayan geniş çok uluslu iş sektörü ancak oynaklık riskleri de barındırıyor; yüksek yaşam standartları; nitelik eksiklikleri ve yaşlanan işgücüyle zorlu işgücü piyasası
Kişi Başına GSYİH
| 2024 | 115.300 dolar |
| 2023 | 115.500 dolar |
| 2022 | 124.500 dolar |
GSYİH Büyüme Hızı
| 2024 | %1,2 |
| 2023 | %-5,5 |
| 2022 | %8,6 |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
577,389 milyar dolar (2024 tahmini)
Döviz Rezervleri ve Altın
| 2024 | 12,698 milyar dolar |
| 2023 | 12,905 milyar dolar |
| 2022 | 13,039 milyar dolar |
Sanayi Üretim Büyüme Hızı
%-4,9 (2024 tahmini)
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Hizmetler | %61,8 (2024 tahmini) |
| Sanayi | %30,8 (2024 tahmini) |
| Tarım | %1,1 (2024 tahmini) |
Yoksulluk Sınırı Altındaki Nüfus
%14 (2021 tahmini)
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2024 | %2,1 |
| 2023 | %6,3 |
| 2022 | %7,8 |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2024 | 620,544 milyar dolar |
| 2023 | 613,056 milyar dolar |
| 2022 | 648,943 milyar dolar |
Diller
İngilizce (resmi; genel olarak kullanılan dil), İrlandaca/Galce (resmi; nüfusun yaklaşık %37,7'si tarafından konuşulmaktadır)
Dinler
| Roma Katolik | %69,2 (etkin olmayan üyeler dahil) |
| Dini bağı olmayan | %14,5 |
| Belirtilmemiş | %6,7 (2022 tahmini) |
| Protestan | %3,7 (İngiltere/İrlanda Kilisesi/Anglikan %2,5; diğer Protestan %1,2) |
| Müslüman | %1,6 |
| Diğer | %1,4 |
| Diğer Hristiyan | %0,9 |
| Ortodoks | %2 |
| Agnostik/Ateist | %0,1 |
Milliyet
| İsim | İrlandalı(lar) |
| Sıfat | İrlanda |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %1,15 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %64,5'i (2023) |
Medyan Yaş
| Erkek | 39,7 yıl |
| Genel | 40,5 yıl (2025 tahmini) |
| Kadın | 40,6 yıl |
Doğum Oranı
10,95 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
| İrlandalı | %76,6 |
| Diğer Beyaz | %9,9 |
| Asyalı | %3,3 |
| Belirtilmemiş | %2,6 (2022 tahmini) |
| Siyah | %1,5 |
| İrlanda gezginleri | %0,6 |
| Diğer (Arap, Roman ve karma kökenli kişiler dahil) | %2 |
Toplam Nüfus
| Erkek | 2.590.542 |
| Genel | 5.233.461 (2024 tahmini) |
| Kadın | 2.642.919 |
Yaş Yapısı
| 15-64 yaş | %65,5 (Erkek: 1.701.680 / Kadın: 1.728.041) |
| 0-14 yaş | %18,6 (Erkek: 498.124 / Kadın: 477.848) |
| 65 yaş ve üzeri | %15,8 (Erkek: 390.738 / Kadın: 437.030) (2024 tahmini) |
Ölüm Oranı
7,43 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,06 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 0,98 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
4,48 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)
Hekim Yoğunluğu
3,88 hekim/1.000 kişi (2023)
Anne Ölüm Oranı
4 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 3,2 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 3,2 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 3,3 ölüm/1.000 canlı doğum |
Tütün Kullanımı
| Erkek | %19,2 (2025 tahmini) |
| Genel | %16,8 (2025 tahmini) |
| Kadın | %14,4 (2025 tahmini) |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %2,9'u (2021 tahmini) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %12,3'ü (2021 tahmini) |
İçme Suyu Erişimi
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %96'sı (2022 tahmini) |
Nüfus Artış Hızı
%0,8 (2025 tahmini)
Sağlık Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %6,1'i (2022) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %22,3'ü (2022 tahmini) |
Okul Yaşam Beklentisi
| Erkek | 19 yıl |
| Genel | 19 yıl (2022 tahmini) |
| Kadın | 20 yıl |
Büyük Kentsel Alanlar
1,270 milyon - DUBLİN (başkent) (2023)
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 4,1 (2024 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 28,5 (2024 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 52,6 (2024 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 24,1 (2024 tahmini) |
Yetişkin Obezite Oranı
%25,3 (2016)
Toplam Doğurganlık Hızı
1,72 çocuk/kadın (2025 tahmini)
Hastane Yatağı Yoğunluğu
2,9 yatak/1.000 kişi (2020 tahmini)
Sanitasyon Tesislerine Erişim
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %96,1'i (2022 tahmini) |
Evli Kadın Oranı (15-49 yaş)
%47,1 (2022 tahmini)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 80,3 yıl |
| Genel | 82 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 83,9 yıl |
İlk Doğumda Annenin Ortalama Yaşı
30,9 yıl (2020 tahmini)
Anayasa
14 Haziran 1937'de hazırlanmış, 1 Temmuz 1937'de halk oylamasıyla kabul edilmiş, 29 Aralık 1937'de yürürlüğe girmiştir
Başkent
| Adı | Dublin |
| Etimoloji | İrlandaca dubh (siyah/koyu) ve linn (havuz) sözcüklerinden türemiş; Liffey Nehri'nin rengine atıfta bulunmaktadır |
| Yaz saati | +1 saat; Mart'ın son Pazarı - Ekim'in son Pazarı |
| Saat farkı | UTC 0 (Washington DC'nin 5 saat ilerisinde) |
| Coğrafi koordinatlar | 53 19 K, 6 14 B |
Ülke Adı
| Etimoloji | İrlandaca Éire adı, Gael dilindeki Ériu'dan evrilmiştir; bu ad muhtemelen Eski Keltçe iveriu'dan türemiş olup 'iyi arazi' anlamına gelebilir; İngilizce Ireland adı ise bunun doğrudan çevirisidir |
| Kısa resmi adı | İrlanda |
| Yerel kısa adı | Éire |
Ulusal Marş
| Başlık | Amhrán na bhFiann (Askerin Şarkısı) |
| Söz/Müzik | Peadar KEARNEY (İngilizce) / Liam Ó RİNN (İrlandaca) / Patrick HEENEY ve Peadar KEARNEY |
| Kabul tarihi | 1926; atletizm etkinliklerinde vatandaşların birlik halinde temsil etmesi durumunda zaman zaman 'Ireland's Call' de kullanılmaktadır |
Hukuk Sistemi
İngiliz modeline dayalı ancak örf-adet hukuku tarafından önemli ölçüde değiştirilmiş ortak hukuk sistemi; Yüksek Mahkeme yasama işlemlerini denetler
Ulusal Bayram
Aziz Patrick Günü, 17 Mart
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | Evet |
| Çifte vatandaşlık | Tanınır |
| Doğumla vatandaşlık | Hayır; ancak İrlanda'da doğan bir çocuğun ebeveyninden birinin doğumdan önceki dört yılın en az üçünde yasal olarak İrlanda'da ikamet etmiş olması gerekir |
| Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı | Son 8 yılın 4'ünde ikamet |
Hükümet Tipi
Parlamenter cumhuriyet
Ulusal Renkler
Mavi, yeşil
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | Yüksek Mahkeme; İstinaf Mahkemesi; devre ve bölge mahkemeleri; ceza mahkemeleri |
| En yüksek mahkeme | İrlanda Yüksek Mahkemesi (başyargıç, 9 yargıç, 2 görevden ötürü üye ve 3, 5 veya 7 kişilik daireler halinde çalışır) |
Yasama Organı
Yapı
İki meclisli
Alt Meclis
| Adı | Temsilciler Meclisi (Dáil Éireann) |
| Görev süresi | 5 yıl |
| Seçim sistemi | Orantılı temsil |
| Koltuk sayısı | 174 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 29-30 Ocak 2025 |
| Bir sonraki seçim | Kasım 2029 |
| Seçim sonuçları | Fianna Fáil: 48; Sinn Féin: 39; Fine Gael: 38; SDP: 11; İşçi Partisi: 11; Bağımsızlar: 16; Diğer: 11 |
| Kadın temsilci oranı | %25,3 |
Meclis adı
Parlamento (Oireachtas)
Üst Meclis
| Adı | Senato (Seanad Éireann) |
| Görev süresi | 5 yıl |
| Koltuk sayısı | 60 (49 dolaylı seçimle, 11 atama ile) |
| Son seçim tarihi | 29 Kasım 2024 |
| Bir sonraki seçim | Ocak 2030 |
| Kadın temsilci oranı | %45 |
Bağımsızlık
6 Aralık 1921 (Birleşik Krallık'tan); 6 Aralık 1922 (İrlanda Serbest Devleti); 18 Nisan 1949 (İrlanda Cumhuriyeti Yasası)
Siyasi Partiler
Aontú; Solidarity-PBP; Fianna Fáil; Fine Gael; Yeşil Parti; Human Dignity Alliance; Independent Ireland; İşçi Partisi; 100% Redress; RTC; Sinn Féin; Social Democrats; Sosyalist Parti; The Workers' Party
İdari Birimler
28 il ve 3 şehir
Ulusal Semboller
Arp, yonca (üç yapraklı)
Yürütme Organı
| Seçim süreci | Cumhurbaşkanı çoğunlukla halk oylamasıyla 7 yıllık görev süresi için doğrudan seçilir (ikinci döneme uygun); Taoiseach, Temsilciler Meclisi tarafından aday gösterilip cumhurbaşkanı tarafından atanır |
| Devlet başkanı | Cumhurbaşkanı Catherine CONNOLLY (11 Kasım 2025'ten itibaren) |
| Son seçim tarihi | 29-30 Ocak 2025 (parlamento seçimi) |
| Seçim sonuçları | 2025: Michael MARTIN meclis tarafından 95 oya karşı 76 oyla Taoiseach seçildi |
| Hükümet başkanı (Taoiseach/Başbakan) | Michael MARTIN (23 Ocak 2025'ten itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
18 yaş ve üzeri; evrensel
UNESCO Dünya Mirası
2 alan (her ikisi de kültürel): Boyne Kavsi Arkeolojik Topluluğu (Newgrange/Brú na Bóinne); Sceilg Mhichíl
Askeri Not
İrlanda II. Dünya Savaşı'ndan bu yana askerî tarafsızlık politikasını korumakta ve NATO üyesi değildir; ancak NATO'nun Barış İçin Ortaklık (PfP) programına katılmaktadır. BM barış koruma görevlerine personel katkısı açısından önemli bir geçmişe sahiptir (2025)
Askeri Harcamalar
| Not | GSYİH'nin yaklaşık %0,3-0,4'ü gibi son derece düşük bir düzeyde seyretmektedir; İrlanda askerî tarafsızlık politikasını sürdürmektedir |
Askeri Personel Gücü
Yaklaşık 8.000-9.000 aktif personel (2025)
Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri
İrlanda Savunma Kuvvetleri: Kara Kuvvetleri, Deniz Kuvvetleri, Hava Kolordusu; Ulusal Jandarma (Garda Síochána) İçişleri Bakanlığı'na bağlıdır (2025)
