Endonezya
Güneydoğu Asya; Hint Okyanusu ile Pasifik Okyanusu arasında takımadalar
Endonezya ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile Endonezya arasındaki ilişkiler giderek derinleşen stratejik bir nitelik kazanmaktadır. İkili ticaret hacminin 3-4 milyar dolar bandında seyrettiği tahmin edilmektedir. Türkiye Endonezya'ya tekstil, deri ürünleri, kimyasallar, makine, demir-çelik ve savunma ekipmanları ihraç ederken Endonezya'dan palm yağı, kömür, kauçuk ve tekstil hammaddeleri ithal etmektedir. Her iki ülkenin de G20 üyesi ve Müslüman nüfus ağırlıklı büyük ekonomiler olması, ikili ilişkilerin hem ekonomik hem de diplomatik boyutunu güçlendirmektedir. Türk Savunma Sanayii Başkanlığı'nın (SSB) Endonezya ile kapsamlı savunma işbirliği anlaşmaları imzalaması, stratejik ortaklığın somut bir göstergesidir.
Döviz
Endonezya Rupisi (IDR) / ABD Doları
Bütçe
| Gelirler | 182,658 milyar dolar (2023 tahmini) |
| Harcamalar | 204,739 milyar dolar (2023 tahmini) |
İhracat
Değer
| 2024 | 300,868 milyar dolar |
| 2023 | 291,287 milyar dolar |
İhracat Ortakları
Çin %21, ABD %11, Japonya %7, Hindistan %7, Singapur %5 (2023)
İhraç Edilen Mallar
Kömür, palm yağı, demir-çelik ürünleri, doğal gaz, endüstriyel makineler (2023)
İthalat
| İthalat Ortakları | Çin %33, Singapur %8, Japonya %5, Tayland %5, Malezya %5 (2023) |
| İthal Edilen Mallar | Ham petrol, makine, elektronik, demir-çelik, kimyasallar (2023) |
Sanayiler
Petrol ve doğal gaz, tekstil, otomotiv, elektrikli cihazlar, hazır giyim, ayakkabılar, madencilik, çimento, tıbbi aletler, el sanatları, kimyasal gübreler, kontrplak, kauçuk, işlenmiş gıda, mücevher ve turizm
Kamu Borcu
GSYİH'nin %45,34'ü (2022 tahmini)
İş Gücü
143,144 milyon (2024 tahmini)
Gini Katsayısı
34,9 (2024 tahmini)
Havale Gelirleri
| 2024 | GSYİH'nin %1,1'i |
| 2023 | GSYİH'nin %1,1'i |
| 2022 | GSYİH'nin %1'i |
Tarım Ürünleri
Palm yağı meyvesi, pirinç, şeker kamışı, mısır, hindistan cevizi, manyok, muz, yumurta, tavuk, mango/guava (2023)
İşsizlik Oranı
| 2024 | %3,3 |
| 2023 | %3,4 |
| 2022 | %3,5 |
Cari Hesap Dengesi
| 2024 | -8,47 milyar dolar |
| 2023 | -2,042 milyar dolar |
| 2022 | 13,215 milyar dolar |
Genel Değerlendirme
Üst orta gelirli, en büyük ve büyüyen Güneydoğu Asya ekonomisi; enflasyonu dizginlemek için daha yüksek kredi faizleri; yeni başkentin inşaatı altyapı projelerini hızlandırıyor; büyük turizm sektörü yeşil ekonomi hedeflerini destekliyor
Kişi Başına GSYİH
| 2024 | 14.500 dolar |
| 2023 | 13.900 dolar |
| 2022 | 13.300 dolar |
GSYİH Büyüme Hızı
| 2024 | %5 |
| 2023 | %5 |
| 2022 | %5,3 |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
1,396 trilyon dolar (2024 tahmini)
Sanayi Üretim Büyüme Hızı
%5,2 (2024 tahmini)
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Hizmetler | %43,8 (2024 tahmini) |
| Sanayi | %39,3 (2024 tahmini) |
| Tarım | %12,6 (2024 tahmini) |
Yoksulluk Sınırı Altındaki Nüfus
%9 (2024 tahmini)
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2023 | %3,7 |
| 2022 | %4,2 |
| 2021 | %1,6 |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2024 | 4,102 trilyon dolar |
| 2023 | 3,906 trilyon dolar |
| 2022 | 3,718 trilyon dolar |
Diller
Bahasa Endonezya (resmi; Malaycanın değiştirilmiş biçimi), İngilizce, Hollandaca, yerel lehçeler (en yaygın Cava dili); not: Endonezya'da 700'den fazla dil kullanılmaktadır
Dinler
| Müslüman | %87,4 |
| Protestan | %7,5 |
| Roma Katolik | %3,1 |
| Hindu | %1,7 |
| Diğer (Budist ve Konfüçyüsçü dahil) | %0,8 (2022 tahmini) |
Milliyet
| İsim | Endonezyalı(lar) |
| Sıfat | Endonezya |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %1,99 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %58,6'sı (2023) |
Medyan Yaş
| Erkek | 30,8 yıl |
| Genel | 31,8 yıl (2025 tahmini) |
| Kadın | 32,3 yıl |
Doğum Oranı
14,55 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
| Cava | %40,1 |
| Sunda | %15,5 |
| Malay | %3,7 |
| Batak | %3,6 |
| Betawi | %2,9 |
| Bugis | %2,7 |
| Minangkabau | %2,7 |
| Bali | %1,7 |
| Banjar | %1,7 |
| Diğer | %15 (2010 tahmini) |
| Açe | %1,4 |
| Dayak | %1,4 |
| Sasak | %1,3 |
| Çinli | %1,2 |
| Madura | %3 |
| Banteni | %2 |
Okuryazarlık
| Erkek | %97,4 (2020 tahmini) |
| Kadın | %94,6 (2020 tahmini) |
| Toplam nüfus | %96 (2020 tahmini) |
Toplam Nüfus
| Erkek | 141.778.977 |
| Genel | 283.587.097 (2025 tahmini) |
| Kadın | 141.808.120 |
Yaş Yapısı
| 15-64 yaş | %68,3 (Erkek: 96.268.201 / Kadın: 95.961.293) |
| 0-14 yaş | %23,8 (Erkek: 34.247.218 / Kadın: 32.701.367) |
| 65 yaş ve üzeri | %8 (Erkek: 10.284.628 / Kadın: 12.099.758) (2024 tahmini) |
Ölüm Oranı
6,82 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,05 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 1 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
-0,7 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)
Hekim Yoğunluğu
0,52 hekim/1.000 kişi (2023)
Anne Ölüm Oranı
140 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)
Halkla İlgili Not
Endonezya Çin, Hindistan ve ABD'nin ardından dünyanın dördüncü en kalabalık ülkesidir; yaklaşık 150 milyon kişi veya toplam nüfusun yaklaşık %55'i Java Adası'nda (California büyüklüğünde) yaşamakta; bu onu dünyanın en kalabalık adası yapmaktadır
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 21,3 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 18,5 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 16,4 ölüm/1.000 canlı doğum |
Tütün Kullanımı
| Erkek | %74,9 (2025 tahmini) |
| Genel | %39 (2025 tahmini) |
| Kadın | %3,1 (2025 tahmini) |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %1,3'ü (2023 tahmini) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %10,6'sı (2025 tahmini) |
İçme Suyu Erişimi
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %94,1'i (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kentsel | Nüfusun %98,3'ü (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kırsal | Nüfusun %88,3'ü (2022 tahmini) |
Nüfus Artış Hızı
%0,7 (2025 tahmini)
Sağlık Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %3,7'si (2021) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %8'i (2022 tahmini) |
Okul Yaşam Beklentisi
| Erkek | 13 yıl |
| Genel | 13 yıl (2023 tahmini) |
| Kadın | 13 yıl |
Büyük Kentsel Alanlar
11,249 milyon - CAKARTA (başkent); 3,729 milyon - Bekasi; 3,044 milyon - Surabaya; 3,041 milyon - Depok; 2,674 milyon - Bandung; 2,514 milyon - Tangerang (2023)
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 8,3 (2025 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 34,1 (2025 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 46,1 (2025 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 12 (2025 tahmini) |
Yetişkin Obezite Oranı
%6,9 (2016)
Toplam Doğurganlık Hızı
1,93 çocuk/kadın (2025 tahmini)
Hastane Yatağı Yoğunluğu
1,4 yatak/1.000 kişi (2021 tahmini)
Sanitasyon Tesislerine Erişim
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %94,7'si (2022 tahmini) |
Evli Kadın Oranı (15-49 yaş)
%70,3 (2022 tahmini)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 71,3 yıl |
| Genel | 73,6 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 76 yıl |
İlk Doğumda Annenin Ortalama Yaşı
22,4 yıl (2017 tahmini)
5 Yaş Altı Yetersiz Beslenen Çocuklar
%15,9 (2023 tahmini)
Anayasa
Temmuz-Ağustos 1945'te taslak hazırlanmış, 18 Ağustos 1945'te yürürlüğe girmiştir; 1949 ve 1950 anayasaları tarafından feshedilmiş; 1945 anayasası 5 Temmuz 1959'da yeniden yürürlüğe girmiştir
Başkent
| Not | Endonezya üç saat dilimine sahiptir; yeni başkent Nusantara, Kalimantan'da inşaat aşamasındadır |
| Adı | Cakarta |
| Etimoloji | Sanskritçe Jayakarta'dan türemiştir; 'zafer ve refah' anlamına gelmektedir |
| Saat farkı | UTC+7 (Washington DC'nin 12 saat ilerisinde) |
| Coğrafi koordinatlar | 6 10 G, 106 49 D |
Ülke Adı
| Etimoloji | Ad, 18. yüzyılda iki Yunanca sözcükten oluşturulmuştur: Indos (Hindistan) ve nesoi (adalar); yani 'Hint adaları' anlamına gelmektedir |
| Eski adları | Hollanda Doğu Hindistan adaları; Hollanda Yeni Ginesi |
| Uzun resmi adı | Endonezya Cumhuriyeti |
| Kısa resmi adı | Endonezya |
Ulusal Marş
| Başlık | Indonesia Raya (Büyük Endonezya) |
| Söz/Müzik | Wage Rudolf SOEPRATMAN |
| Kabul tarihi | 1945 |
Hukuk Sistemi
Roma-Hollanda modeline dayalı ve örf-adet hukukundan etkilenmiş medeni hukuk sistemi
Ulusal Bayram
Bağımsızlık Günü, 17 Ağustos (1945)
Ulusal Sembol
Garuda (mitolojik kuş)
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | En az bir ebeveynin Endonezya vatandaşı olması gerekmektedir |
| Çifte vatandaşlık | Tanınmaz |
| Doğumla vatandaşlık | Hayır |
| Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı | 5 kesintisiz yıl |
Hükümet Tipi
Başkanlık cumhuriyeti
Ulusal Renkler
Kırmızı, beyaz
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | Temyiz mahkemeleri; bölge mahkemeleri; dini mahkemeler |
| En yüksek mahkemeler | Yüksek Mahkeme veya Mahkamah Agung (8 daireye ayrılmış 51 yargıçtan oluşur); Anayasa Mahkemesi veya Mahkamah Konstitusi (9 yargıçtan oluşur) |
Yasama Organı
| Yapı | Tek meclisli |
| Meclis adı | Halk Temsilciler Meclisi (Dewan Perwakilan Rakyat) |
| Görev süresi | 5 yıl |
| Seçim sistemi | Orantılı temsil |
| Koltuk sayısı | 580 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 14 Şubat 2024 |
| Bir sonraki seçim | Nisan 2029 |
| Seçim sonuçları | PDI-P: 110; Golkar: 102; Gerindra: 86; NasDem: 69; PKB: 68; PKS: 53; PAN: 48; PD: 44 |
| Kadın temsilci oranı | %21,9 |
Bağımsızlık
17 Ağustos 1945 (Hollanda'dan bağımsızlık ilan edildi)
Siyasi Partiler
PD; GOLKAR; GERINDRA; PDI-P; PKB; NasDem; PAN; PKS
İdari Birimler
35 il, 1 özerk il (Aceh), 1 özel bölge (Yogyakarta) ve 1 ulusal başkent bölgesi (Cakarta)
Yürütme Organı
| Seçim süreci | Cumhurbaşkanı ve cumhurbaşkanı yardımcısı mutlak çoğunlukla, doğrudan halk oylamasıyla 5 yıllık görev süresi için seçilir (ikinci döneme uygun) |
| Son seçim tarihi | 14 Şubat 2024 |
| Bir sonraki seçim | 2029 |
| Seçim sonuçları | 2024: PRABOWO (GERINDRA) %58,6 oy oranıyla birinci turda seçildi |
| Devlet ve hükümet başkanı | Cumhurbaşkanı PRABOWO Subianto Djojohadikusumo (20 Ekim 2024'ten itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
17 yaş ve üzeri; evrensel; yaş bağımsız olarak evli kişiler
UNESCO Dünya Mirası
10 alan (6 kültürel, 4 doğal): Borobudur Tapınak Kompleksi (k); Komodo Ulusal Parkı (d); Prambanan Tapınak Kompleksi (k); Ujung Kulon Ulusal Parkı (d); Sangiran Erken İnsan Alanı (k); Lorentz Ulusal Parkı (d); Sumatra Tropikal Yağmur Ormanı Mirası (d); Bali Kültürel Peyzajı (k); Sawahlunto Ombilin Kömür Madenciliği Mirası (k); Yogyakarta Kozmolojik Aksı ve Tarihi Sitleri (k)
Askeri Not
Endonezya, Güneydoğu Asya'nın en büyük silahlı kuvvetlerinden birine sahip olmakla birlikte savunma harcamaları ekonomik büyüklüğüyle orantılı değildir. Bölgesel istikrar ve denizcilik güvenliği temel güvenlik öncelikleridir; Papua'daki düşük yoğunluklu ayrılıkçı çatışma da sürmektedir. Türkiye Endonezya'ya savunma ekipmanları ihraç etmiş; iki ülke arasındaki savunma sanayii işbirliği gelişmektedir (2025)
Askeri Harcamalar
| Not | GSYİH'nin yaklaşık %0,7-1'i düzeyinde seyreden harcamalar, Güneydoğu Asya'nın en büyük ekonomisine göre görece sınırlı kalmaktadır |
Askeri Personel Gücü
Yaklaşık 400.000 aktif TNI personeli (2025)
Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri
Endonezya Ulusal Silahlı Kuvvetleri (Tentara Nasional Indonesia, TNI): Kara Kuvvetleri (TNI-AD), Deniz Kuvvetleri (TNI-AL; deniz piyadeleri dahil), Hava Kuvvetleri (TNI-AU); Ulusal Polis (Polri) (2025)
Askerlik Hizmeti Yaşı ve Yükümlülüğü
18-45 yaş; gönüllü askerlik; zorunlu askerlik yasal çerçeve olarak mevcut ancak uygulanmamaktadır (2025)
