İzlanda
Kuzey Avrupa; Grönland Denizi ile Kuzey Atlantik Okyanusu arasında, Birleşik Krallık'ın kuzeybatısında ada devleti
İzlanda ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile İzlanda arasındaki ticaret son derece sınırlı ve ağırlıklı olarak balık ve balık ürünleri, alüminyum ve turistik hizmetler üzerine yoğunlaşmıştır. 2023 yılı verilerinde Türkiye İzlanda'nın başlıca ticaret ortakları arasında görünmemektedir. İkili ticaret hacminin 50 milyon dolar altında olduğu tahmin edilmektedir. Her iki ülke de NATO üyesidir ve savunma-diplomatik bağlar mevcut olmakla birlikte ekonomik ilişkiler son derece mütevazı düzeyde kalmaktadır.
Bütçe
| Gelirler | 10,023 milyar dolar (2023 tahmini) |
| Harcamalar | 10,364 milyar dolar (2023 tahmini) |
İhracat
Değer
| 2024 | 13,916 milyar dolar |
| 2023 | 13,702 milyar dolar |
| 2022 | 13,114 milyar dolar |
İhracat Ortakları
Hollanda %27, Almanya %11, ABD %10, Birleşik Krallık %8, Norveç %6 (2023)
İhraç Edilen Mallar
Alüminyum, balık, ortopedik cihazlar, hayvan yemi unu, demir alaşımları (2023)
İthalat
Değer
| 2024 | 14,298 milyar dolar |
| 2023 | 13,63 milyar dolar |
| 2022 | 13,237 milyar dolar |
İthalat Ortakları
Norveç %11, Çin %9, Almanya %9, Hollanda %8, ABD %7 (2023)
İthal Edilen Mallar
Rafine petrol, otomobiller, karbon tabanlı elektronik, alüminyum oksit, bilgisayarlar (2023)
Sanayiler
Turizm, balık işleme; alüminyum eritme; jeotermal enerji, hidroenerji; tıbbi/farmasötik ürünler
Kamu Borcu
GSYİH'nin %80,7'si (2023 tahmini)
İş Gücü
248.400 (2024 tahmini)
Gini Katsayısı
26,6 (2018 tahmini)
Havale Gelirleri
| 2024 | GSYİH'nin %0,7'si |
| 2023 | GSYİH'nin %0,7'si |
| 2022 | GSYİH'nin %0,7'si |
Tarım Ürünleri
Süt, tavuk eti, kuzu/koyun eti, arpa, patates, domuz eti, sığır eti, yumurta, diğer et, salatalık/kornişon (2023)
İşsizlik Oranı
| 2024 | %3,2 |
| 2023 | %3,6 |
| 2022 | %3,8 |
Cari Hesap Dengesi
| 2024 | -845,319 milyon dolar |
| 2023 | 290,603 milyon dolar |
| 2022 | -698,165 milyon dolar |
Genel Değerlendirme
Yüksek gelirli Kuzey Atlantik adası ekonomisi; AB üyesi değil ancak Avrupa Ekonomik Alanı (AEA) aracılığıyla pazar entegrasyonu; baskın turizm, balıkçılık ve alüminyum sanayileri talep dalgalanmalarına ve volkanik faaliyetlere karşı savunmasız; enflasyon hedef oranın üzerinde seyrediyor; yabancı iş erişimine yönelik engeller ve ekonomik çeşitlenme zorlukları devam ediyor
Kişi Başına GSYİH
| 2024 | 65.600 dolar |
| 2023 | 67.200 dolar |
| 2022 | 65.500 dolar |
GSYİH Büyüme Hızı
| 2024 | %0,5 |
| 2023 | %5,6 |
| 2022 | %9 |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
33,463 milyar dolar (2024 tahmini)
Döviz Rezervleri ve Altın
| 2024 | 6,403 milyar dolar |
| 2023 | 5,809 milyar dolar |
| 2022 | 5,887 milyar dolar |
Sanayi Üretim Büyüme Hızı
%-2,3 (2024 tahmini)
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Hizmetler | %65,5 (2024 tahmini) |
| Sanayi | %19,4 (2024 tahmini) |
| Tarım | %4 (2024 tahmini) |
Yoksulluk Sınırı Altındaki Nüfus
%8,8 (2017 tahmini)
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2024 | %5,9 |
| 2023 | %8,7 |
| 2022 | %8,3 |
Döviz Kuru (İzlanda Kronu / ABD Doları)
| 2024 | 137,958 |
| 2023 | 137,943 |
| 2022 | 135,28 |
| 2021 | 126,989 |
| 2020 | 135,422 |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2024 | 26,561 milyar dolar |
| 2023 | 26,424 milyar dolar |
| 2022 | 25,012 milyar dolar |
Diller
İzlandaca, İngilizce, Lehçe, Nordik diller, Almanca
Dinler
| İzlanda Evanjelik Lutherci Kilisesi (resmi) | %58,6 |
| Diğer (Zuist ve Pentekostal dahil) veya belirtilmemiş | %18,7 |
| Dini bağı olmayan | %7,7 (2024 tahmini) |
| Roma Katolik | %3,8 |
| Reykjavik Bağımsız Cemaati | %2,6 |
| Hafnarfjörður Bağımsız Cemaati | %1,9 |
| Pagan ibadet | %1,5 |
| İzlanda Etik Hümanist Derneği | %1,4 |
Milliyet
| İsim | İzlandalı(lar) |
| Sıfat | İzlanda |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %0,74 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %94'ü (2023) |
Medyan Yaş
| Erkek | 37,4 yıl |
| Genel | 38,2 yıl (2025 tahmini) |
| Kadın | 38,6 yıl |
Doğum Oranı
12,47 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
| İzlandalı | %78,7 |
| Diğer | %13,5 (2024 tahmini) |
| Polonyalı | %5,8 |
| Ukraynalı | %1 |
| Danimarkalı | %1 |
Toplam Nüfus
| Erkek | 182.268 |
| Genel | 364.036 (2024 tahmini) |
| Kadın | 181.768 |
Yaş Yapısı
| 15-64 yaş | %63,2 (Erkek: 116.210 / Kadın: 113.810) |
| 0-14 yaş | %19,8 (Erkek: 36.692 / Kadın: 35.239) |
| 65 yaş ve üzeri | %17,1 (Erkek: 29.366 / Kadın: 32.719) (2024 tahmini) |
Ölüm Oranı
6,62 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,05 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 1 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
2,3 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)
Hekim Yoğunluğu
4,37 hekim/1.000 kişi (2023)
Anne Ölüm Oranı
3 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 1,8 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 1,6 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 1,4 ölüm/1.000 canlı doğum |
Tütün Kullanımı
| Erkek | %7,9 (2025 tahmini) |
| Genel | %8 (2025 tahmini) |
| Kadın | %8 (2025 tahmini) |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %7,3'ü (2022 tahmini) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %15,7'si (2022 tahmini) |
İçme Suyu Erişimi
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %100'ü (2022 tahmini) |
Nüfus Artış Hızı
%0,82 (2025 tahmini)
Sağlık Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %8,6'sı (2022) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %16,5'i (2022 tahmini) |
Okul Yaşam Beklentisi
| Erkek | 18 yıl |
| Genel | 19 yıl (2022 tahmini) |
| Kadın | 20 yıl |
Büyük Kentsel Alanlar
216.000 - REYKJAVİK (başkent) (2018)
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 3,7 (2024 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 31,3 (2024 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 58,3 (2024 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 27 (2024 tahmini) |
Yetişkin Obezite Oranı
%21,9 (2016)
Toplam Doğurganlık Hızı
1,93 çocuk/kadın (2025 tahmini)
Hastane Yatağı Yoğunluğu
2,8 yatak/1.000 kişi (2020 tahmini)
Sanitasyon Tesislerine Erişim
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %100'ü (2022 tahmini) |
Evli Kadın Oranı (15-49 yaş)
%48,5 (2023 tahmini)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 81,8 yıl |
| Genel | 84 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 86,3 yıl |
İlk Doğumda Annenin Ortalama Yaşı
28,7 yıl (2020 tahmini)
Anayasa
16 Haziran 1944'te onaylanmış, 17 Haziran 1944'te yürürlüğe girmiştir (bağımsızlıkla birlikte)
Başkent
| Adı | Reykjavik |
| Etimoloji | İzlandacada 'dumanlı körfez' anlamına gelir; bölgedeki sıcak su kaynaklarının buharına atıfta bulunur |
| Saat farkı | UTC 0 (Washington DC'nin 5 saat ilerisinde) |
| Coğrafi koordinatlar | 64 09 K, 21 57 B |
Ülke Adı
| Etimoloji | 10. yüzyılda adayı araştıran erken dönem Norveçli kâşif Flóki VİLGERDARSON, yerel sözcüklerden oluşan 'Buz Diyarı' (ís=buz + land=arazi) adını vermiştir |
| Kısa resmi adı | İzlanda |
| Yerel kısa adı | Ísland |
Ulusal Marş
| Başlık | Lofsöngur (Övgü Şarkısı) |
| Söz/Müzik | Matthías JOCHUMSSON / Sveinbjörn SVEINBJÖRNSSON |
| Kabul tarihi | 1918 |
Hukuk Sistemi
Danimarka modelinden etkilenmiş medeni hukuk sistemi
Ulusal Bayram
Bağımsızlık Günü, 17 Haziran (1944)
Ulusal Sembol
Şahin (gyrfalcon)
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | En az bir ebeveynin İzlanda vatandaşı olması gerekmektedir |
| Çifte vatandaşlık | Tanınır |
| Doğumla vatandaşlık | Hayır |
| Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı | 3-7 yıl |
Hükümet Tipi
Üniter parlamenter cumhuriyet
Ulusal Renkler
Mavi, beyaz, kırmızı
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | İstinaf Mahkemesi veya Landsréttur; 8 bölge mahkemesi; İş Mahkemesi |
| En yüksek mahkeme | Yüksek Mahkeme veya Hæstiréttur (7 yargıçtan oluşur) |
Yasama Organı
| Yapı | Tek meclisli |
| Meclis adı | Parlamento (Althingi) |
| Görev süresi | 4 yıl |
| Seçim sistemi | Orantılı temsil |
| Koltuk sayısı | 63 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 30 Kasım 2024 |
| Bir sonraki seçim | Kasım 2028 |
| Seçim sonuçları | SDA: 15; IP: 14; Liberal Reform Partisi: 11; Halk Partisi: 10; Merkez Parti: 8; PP: 5 |
| Kadın temsilci oranı | %46 |
Bağımsızlık
1 Aralık 1918 (Danimarka Kronu altında egemen devlet); 17 Haziran 1944 (Danimarka'dan tam bağımsızlık)
Siyasi Partiler
Merkez Parti; Bağımsızlık Partisi; Liberal Reform Partisi; Halk Partisi; İlerleme Partisi; Sosyal Demokrat İttifak
İdari Birimler
64 belediye
Yürütme Organı
| Seçim süreci | Cumhurbaşkanı basit çoğunlukla, doğrudan halk oylamasıyla 4 yıllık görev süresi için seçilir (görev süresi sınırı yok); yasama seçimlerinin ardından çoğunluk partisinin veya koalisyonunun lideri başbakan olur |
| Devlet başkanı | Cumhurbaşkanı Halla TÓMASDÓTTIR (1 Ağustos 2024'ten itibaren) |
| Son seçim tarihi | 1 Haziran 2024 |
| Bir sonraki seçim | Haziran 2028 |
| Seçim sonuçları | 2024: Halla TÓMASDÓTTIR (bağımsız) %34,1 oyla seçildi |
| Hükümet başkanı (Başbakan) | Kristrún FROSTADÓTTIR (21 Aralık 2024'ten itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
18 yaş ve üzeri; evrensel
UNESCO Dünya Mirası
3 alan (1 kültürel, 2 doğal): Þingvellir Ulusal Parkı (k); Surtsey (d); Vatnajökull Ulusal Parkı – Ateş ve Buzun Dinamik Doğası (d)
| Askeri Not | İzlanda 1949'da NATO'nun ilk 12 kurucu üyesinden biridir; NATO bünyesinde düzenli silahlı kuvvetlere sahip olmayan tek üyedir. İzlanda'nın savunması bir NATO taahhüdüdür; NATO İzlanda hava sahasında hava devriye uçuşu sürdürmektedir. İzlanda, sivil personelden oluşan İzlanda Kriz Müdahale Birimi (ICRU) aracılığıyla uluslararası barış koruma misyonlarına katılmaktadır. Ayrıca Nordik Savunma İşbirliği (Danimarka, Finlandiya, İzlanda, Norveç, İsveç) ve Müşterek Seferi Kuvvet çerçevesinde bölgesel ülkelerle işbirliği yürütülmektedir (2025) |
| Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri | Düzenli ordusu bulunmamaktadır; İzlanda Ulusal Polisi, bölgesel polis teşkilatları ve İzlanda Sahil Güvenliği Adalet Bakanlığı'na bağlıdır (2025) |
