Panama
Orta Amerika; Kolombiya ile Kosta Rika arasında hem Karayip Denizi hem de Kuzey Pasifik Okyanusu kıyısı
Panama ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile Panama arasındaki ticaret sınırlı olmakla birlikte büyüme potansiyeli taşımaktadır. İkili ticaret hacminin 100-300 milyon dolar bandında olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye Panama'ya makine ve ekipman, hazır giyim ve tekstil, demir-çelik ürünleri ve gıda ürünleri ihraç etmektedir. Panama'nın Colon Serbest Ticaret Bölgesi, Türk ihraç ürünlerinin Latin Amerika pazarlarına ulaşması için potansiyel bir aktarma noktası işlevi görebilir.
Döviz
ABD Doları (USD); Panamaca Balboa (PAB) - ABD dolarına 1:1 sabit
İhracat
Değer
| 2024 | 37,376 milyar dolar |
| 2023 | 37,905 milyar dolar |
| 2022 | 35,717 milyar dolar |
İhracat Ortakları
Çin %25, Japonya %10, ABD %6, Tayland %5, Kosta Rika %5 (2023)
İhraç Edilen Mallar
Bakır cevheri, gemiler, rafine petrol, muz, balık (2023)
İthalat
Değer
| 2024 | 30,887 milyar dolar |
İthalat Ortakları
ABD ~18%, Çin ~15%, Japonya ~6%, Kolombiya ~4%, Singapur ~4% (tahmin)
İthal Edilen Mallar
Rafine petrol, gıda ürünleri, makine ve ekipman, otomobiller, elektronik
Sanayiler
İnşaat, bira üretimi, çimento ve diğer inşaat malzemeleri, şeker üretimi
İş Gücü
2,206 milyon (2024 tahmini)
Gini Katsayısı
48,9 (2023 tahmini) — Latin Amerika'nın en eşitsiz ülkeleri arasında
Havale Gelirleri
| 2024 | GSYİH'nin %0,6'sı |
| 2023 | GSYİH'nin %0,6'sı |
| 2022 | GSYİH'nin %0,7'si |
Tarım Ürünleri
Şeker kamışı, pirinç, muz, portakal, palm yağı meyvesi, tavuk, plantain, mısır, süt, ananas (2023)
İşsizlik Oranı
| 2024 | %6,6 |
| 2023 | %6,6 |
| 2022 | %8,1 |
Cari Hesap Dengesi
| 2024 | 1,672 milyar dolar |
| 2023 | -2,581 milyar dolar |
| 2022 | 28,769 milyon dolar |
Genel Değerlendirme
Üst-orta gelirli Orta Amerika ekonomisi; artan Çin ticareti; ABD doları kullanan; kanal genişlemesi daha geniş altyapı yatırımlarını körüklüyor; hizmetler sektörü ekonomiye hâkim; tarihsel kara para aklaması ve yasa dışı uyuşturucu merkezi
Kişi Başına GSYİH
| 2024 | 36.400 dolar |
| 2023 | 35.900 dolar |
| 2022 | 33.800 dolar |
GSYİH Büyüme Hızı
| 2024 | %2,9 |
| 2023 | %7,4 |
| 2022 | %10,8 |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
86,26 milyar dolar (2024 tahmini)
Sanayi Üretim Büyüme Hızı
%-2,6 (2024 tahmini)
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Hizmetler | %68,8 (2024 tahmini) |
| Sanayi | %26,3 (2024 tahmini) |
| Tarım | %2,6 (2024 tahmini) |
Yoksulluk Sınırı Altındaki Nüfus
%21,8 (2021 tahmini)
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2024 | %0,7 |
| 2023 | %1,5 |
| 2022 | %2,9 |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2024 | 164,484 milyar dolar |
| 2023 | 159,908 milyar dolar |
| 2022 | 148,891 milyar dolar |
Diller
İspanyolca (resmi), yerli diller (Ngabere, Buglere, Kuna, Embera, Wounaan, Naso, Bri Bri dahil), Panamalı İngiliz Kreolcesi, İngilizce, Çince (Yue ve Hakka), Arapça, Fransız Kreolcesi ve diğerleri
Dinler
| Roma Katolik | %33,4 |
| Dini bağı olmayan | %10,1 |
| Evangelist | %55 |
| Belirtilmemiş | %1,5 (2023 tahmini) |
Milliyet
| İsim | Panamalı(lar) |
| Sıfat | Panama |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %1,92 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %69,5'i (2023) |
Medyan Yaş
| Erkek | 31 yıl |
| Genel | 31,7 yıl (2025 tahmini) |
| Kadın | 31,9 yıl |
Doğum Oranı
17,11 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
Mestizo (karma Yerli ve Beyaz) %65; Yerli %12,3 (Ngabe %7,6, Kuna %2,4, Embera %0,9, Bugle %0,8, Diğer %0,6); Siyah veya Afrika kökenli %9,2; Mulato %6,8; Beyaz %6,7 (2010 tahmini)
Okuryazarlık
| Erkek | %97,3 (2024 tahmini) |
| Toplam nüfus | %96,3 (2024 tahmini) |
| Kadın | %95,9 (2024 tahmini) |
Toplam Nüfus
| Erkek | 2.284.105 |
| Genel | 4.536.008 (2025 tahmini) |
| Kadın | 2.251.903 |
Yaş Yapısı
| 15-64 yaş | %64,8 (Erkek: 1.465.907 / Kadın: 1.433.023) |
| 65 yaş ve üzeri | %10,1 (Erkek: 211.014 / Kadın: 241.781) (2024 tahmini) |
| 0-14 yaş | %25 (Erkek: 574.336 / Kadın: 544.180) |
Ölüm Oranı
5,48 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,06 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 1,02 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
2,82 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)
Hekim Yoğunluğu
1,63 hekim/1.000 kişi (2022)
Anne Ölüm Oranı
37 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 15,4 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 13,2 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 12,9 ölüm/1.000 canlı doğum |
Tütün Kullanımı
| Erkek | %7,4 (2025 tahmini) |
| Genel | %4,5 (2025 tahmini) |
| Kadın | %1,7 (2025 tahmini) |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %2,5'i (2023 tahmini) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %16,3'ü (2024 tahmini) |
İçme Suyu Erişimi
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %94,7'si (2022 tahmini) |
Nüfus Artış Hızı
%1,44 (2025 tahmini)
Sağlık Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %9,7'si (2021) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %22,2'si (2022 tahmini) |
Okul Yaşam Beklentisi
| Erkek | 12 yıl |
| Genel | 13 yıl (2016 tahmini) |
| Kadın | 14 yıl |
Büyük Kentsel Alanlar
1,977 milyon - PANAMA CİTY (başkent) (2023)
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 6,3 (2025 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 38,4 (2025 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 54,4 (2025 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 16 (2025 tahmini) |
Yetişkin Obezite Oranı
%22,7 (2016)
Toplam Doğurganlık Hızı
2,33 çocuk/kadın (2025 tahmini)
Hastane Yatağı Yoğunluğu
1,9 yatak/1.000 kişi (2020 tahmini)
Sanitasyon Tesislerine Erişim
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %88'i (2022 tahmini) |
Evli Kadın Oranı (15-49 yaş)
%53,2 (2023 tahmini)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 76,4 yıl |
| Genel | 79,2 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 82,2 yıl |
5 Yaş Altı Yetersiz Beslenen Çocuklar
%2,9 (2019 tahmini)
Anayasa
11 Ekim 1972'de yürürlüğe girmiştir
Başkent
| Adı | Panama City |
| Saat farkı | UTC-5 (Washington DC ile aynı saat) |
| Coğrafi koordinatlar | 8 58 K, 79 32 B |
Ülke Adı
| Etimoloji | Kökeni belirsizdir; Guarani dilinde 'çok balık olan yer' anlamına gelebilir |
| Uzun resmi adı | Panama Cumhuriyeti |
| Yerel uzun adı | República de Panama |
| Kısa resmi adı | Panama |
Ulusal Marş
| Başlık | Himno Istmeño (İstmus İlahisi) |
| Söz/Müzik | Jeronimo DE LA OSSA / Santos A. JORGE |
| Kabul tarihi | 1925 |
Hukuk Sistemi
Medeni hukuk sistemi; Yüksek Adalet Mahkemesi yasama işlemlerini denetler
Ulusal Bayram
Bağımsızlık Günü (Ayrılık Günü), 3 Kasım (1903)
Ulusal Sembol
Harpy kartalı
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | Evet |
| Çifte vatandaşlık | Tanınmaz |
| Doğumla vatandaşlık | Evet |
| Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı | 5 yıl |
Hükümet Tipi
Başkanlık cumhuriyeti
Ulusal Renkler
Mavi, beyaz, kırmızı
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | İstinaf mahkemeleri; İş Yüksek Mahkemeleri; Denetim Mahkemesi; devre mahkemeleri; belediye mahkemeleri; seçim, aile, deniz ve gençlik mahkemeleri |
| En yüksek mahkeme | Yüksek Adalet Mahkemesi (9 yargıç ve 9 yedekten oluşur; medeni, ceza, idari ve genel ticaret dairelerine ayrılmıştır) |
Yasama Organı
| Yapı | Tek meclisli |
| Meclis adı | Ulusal Meclis (Asamblea Nacional) |
| Görev süresi | 5 yıl |
| Seçim sistemi | Karma sistem |
| Koltuk sayısı | 71 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 5 Mayıs 2024 |
| Bir sonraki seçim | Mayıs 2029 |
| Seçim sonuçları | RM: 14; PRD: 13; CD: 8; Panameñista Partisi: 8; Bağımsızlar: 20; Diğer: 8 |
| Kadın temsilci oranı | %21,7 |
Bağımsızlık
3 Kasım 1903 (Kolombiya'dan); 28 Kasım 1821 (İspanya'dan)
Siyasi Partiler
PA; PAIS; MOCA; CD; PRD; MOLIRENA; Panameñista Parti; PP; RM
İdari Birimler
10 il ve 4 yerli bölgesi
Yürütme Organı
| Seçim süreci | Cumhurbaşkanı ve cumhurbaşkanı yardımcısı aynı aday listesiyle basit çoğunluk halk oyuyla doğrudan 5 yıllık dönem için seçilmektedir (tek ve kesintisiz olmayan dönem için seçilebilir) |
| Son seçim tarihi | 5 Mayıs 2024 |
| Bir sonraki seçim | Mayıs 2029 |
| Seçim sonuçları | 2024: José Raúl MULİNO Quintero (RM) %34,2 oranıyla seçildi |
| Devlet ve hükümet başkanı | Cumhurbaşkanı José Raúl MULİNO Quintero (1 Temmuz 2024'ten itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
18 yaş ve üzeri; evrensel
UNESCO Dünya Mirası
6 alan (3 kültürel, 3 doğal): Karayip Tahkimatları (k); Darién Milli Parkı (d); Talamanca Dağları-La Amistad Milli Parkı (d); Panama Viejo ve Panama Tarihi Bölgesi (k); Coiba Milli Parkı (d); Panama Sömürge Dönemi Geçiş Yolu (k)
| Askeri Not | Panama'nın 1990'dan bu yana düzenli silahlı kuvvetleri bulunmamaktadır; güvenlik hizmetleri polis ve para-askeri birlikler tarafından yerine getirilmektedir. Türkiye ile Panama arasında savunma ilişkileri son derece sınırlıdır (2025) |
| Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri | Panama Ulusal Güvenlik Servisi: Ulusal Polis, Ulusal Sınır Hizmetleri, Ulusal Hava Servisi, Ulusal Deniz Servisi, Cumhurbaşkanlığı Muhafız Servisi, Panama Kanal Güçleri (2025) |
