Porto Riko
Karayipler; Dominik Cumhuriyeti'nin doğusunda Karayip Denizi ile Kuzey Atlantik Okyanusu arasında ada
Porto Riko ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile Porto Riko arasında doğrudan ikili ticari ilişki son derece sınırlıdır; Porto Riko'nun ticaret ilişkileri ABD'nin genel ticaret çerçevesinde yürütülmektedir. Porto Riko'nun ihracatının büyük bölümünü oluşturan ilaç ürünleri, Türkiye'nin de ilaç ithal ettiği ülkeler arasında Porto Riko'nun yer alma potansiyelini doğrudan ilgilendirmektedir.
Döviz
ABD Doları (USD)
İhracat
Değer
| 2024 | 65,368 milyar dolar |
| 2023 | 63,563 milyar dolar |
| 2022 | 59,712 milyar dolar |
İhracat Ortakları
İtalya %15, Hollanda %15, Belçika %9, Japonya %8, Almanya %8, Avusturya %8, İspanya %7, Çin %5 (2019)
İhraç Edilen Mallar
Paketlenmiş ilaçlar, tıbbi kültürler/aşılar, hormonlar, ortopedik ve tıbbi cihazlar, kükürt bileşikleri (2019)
İthalat
Değer
| 2024 | 53,898 milyar dolar |
| 2023 | 56,889 milyar dolar |
| 2022 | 52,15 milyar dolar |
İthalat Ortakları
İrlanda %38, Singapur %9, İsviçre %8, Güney Kore %5 (2019)
İthal Edilen Mallar
Azot bileşikleri, kükürt bileşikleri, rafine petrol, tıbbi kültürler/aşılar, otomobiller (2019)
Sanayiler
İlaçlar, elektronik, hazır giyim, gıda ürünleri, turizm
İş Gücü
1,152 milyon (2024 tahmini)
Tarım Ürünleri
Süt, plantain, muz, domates, tavuk, portakal, mango, ananas, yumurta, balkabağı (2023)
İşsizlik Oranı
| 2024 | %5,5 |
| 2023 | %5,8 |
| 2022 | %6 |
Genel Değerlendirme
ABD Karayip adası toprak ekonomisi; COVID-19 ve kasırgalardan ağır biçimde etkilendi; on yıllık süregelen durgunluğun ardından azalan işgücü ve iş büyümesi; sermaye yoğun sanayi ve turizm; yüksek yoksulluk; enerji ithalatına bağımlı
Kişi Başına GSYİH
| 2024 | 44.100 dolar |
| 2023 | 42.700 dolar |
| 2022 | 42.300 dolar |
GSYİH Büyüme Hızı
| 2024 | %3,2 |
| 2023 | %0,5 |
| 2022 | %3 |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
125,842 milyar dolar (2024 tahmini)
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Hizmetler | %51,5 (2024 tahmini) |
| Sanayi | %48 (2024 tahmini) — ilaç sektörü ağırlıklı |
| Tarım | %0,7 (2024 tahmini) |
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2022 | %4,3 |
| 2021 | %2,4 |
| 2020 | %-0,5 |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2024 | 141,344 milyar dolar |
| 2023 | 136,926 milyar dolar |
| 2022 | 136,247 milyar dolar |
Diller
İspanyolca, İngilizce
Dinler
| Roma Katolik | %56 |
| Protestan | %33 (büyük ölçüde Pentekostal) |
| Hiçbiri | %7 (2014 tahmini) |
| Diğer | %2 |
| Ateist | %1 |
Milliyet
| İsim | Porto Rikolu(lar) (ABD vatandaşları) |
| Sıfat | Porto Riko |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %-0,12 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %93,6'sı (2023) |
Medyan Yaş
| Erkek | 44,2 yıl |
| Genel | 46,7 yıl (2025 tahmini) — yaşlanan nüfus |
| Kadın | 47,8 yıl |
Doğum Oranı
7,78 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
Beyaz %75,8; Siyah/Afrikalı Amerikalı %12,4; Diğer %8,5 (Amerikan Kızılderilisi, Alaska Yerlisi, Hawaii Yerlisi ve diğerleri); Karma %3,3 (2010 tahmini)
Okuryazarlık
| Toplam nüfus | %92,4 (2017 tahmini) |
Toplam Nüfus
| Erkek | 1.400.771 |
| Genel | 2.984.841 (2025 tahmini) |
| Kadın | 1.584.070 |
Yaş Yapısı
| 15-64 yaş | %62,6 (Erkek: 904.406 / Kadın: 986.778) |
| 65 yaş ve üzeri | %24,9 (Erkek: 322.698 / Kadın: 429.322) (2024 tahmini) |
| 0-14 yaş | %12,5 (Erkek: 191.649 / Kadın: 184.597) |
Ölüm Oranı
10,48 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,06 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 0,89 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
-8,35 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini) — ABD anakarasına yoğun göç
Hekim Yoğunluğu
3,06 hekim/1.000 kişi (2018)
Anne Ölüm Oranı
11 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 6,4 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 5,7 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 5,2 ölüm/1.000 canlı doğum |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %4,3'ü (2024 tahmini) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %16'sı (2025 tahmini) |
Nüfus Artış Hızı
%-1,1 (2025 tahmini) — hızla azalan nüfus
Okul Yaşam Beklentisi
| Erkek | 16 yıl |
| Genel | 17 yıl (2023 tahmini) |
| Kadın | 18 yıl |
Büyük Kentsel Alanlar
2,440 milyon - SAN JUAN (başkent) (2023)
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 2,4 (2025 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 19,4 (2025 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 60,7 (2025 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 41,2 (2025 tahmini) |
Toplam Doğurganlık Hızı
1,27 çocuk/kadın (2025 tahmini) — kritik derecede düşük
Evli Kadın Oranı (15-49 yaş)
%40,9 (2022 tahmini)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 78,9 yıl |
| Genel | 82,1 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 85,5 yıl |
İçme Suyu ve Sanitasyon Erişimi
Nüfusun %100'ü (2022 tahmini)
Anayasa
3 Mart 1952 tarihli referandumla onaylanmış, 3 Temmuz 1952'de kabul edilmiş, 25 Temmuz 1952'de yürürlüğe girmiştir
Başkent
| Adı | San Juan |
| Etimoloji | İspanyol kaşif Juan PONCE de León 1511'de şehri hem kendisi hem de aziz adı Yahya için adlandırmıştır |
| Saat farkı | UTC-4 (Washington DC'nin 1 saat ilerisinde) |
| Coğrafi koordinatlar | 18 28 K, 66 07 B |
Ülke Adı
| Etimoloji | Kristof COLUMBUS adayı başlangıçta San Juan Bautista (Vaftizci Yahya) olarak adlandırmış; ana liman ve başkent şehri ise Ciudad de Puerto Rico (Zengin Liman Şehri) adını almıştır; zamanla adlar kısaltılmış ve yer değiştirmiştir |
| Kısaltma | PR |
| Uzun resmi adı | Porto Riko Milletler Topluluğu |
| Kısa resmi adı | Porto Riko |
Ulusal Marş
| Başlık | The Star-Spangled Banner (ABD marşı) |
| Kabul tarihi | Resmi marş olarak ABD milletler topluluğu statüsü kapsamında |
Hukuk Sistemi
ABD federal sistemi çerçevesinde İspanyol medeni kanununa dayalı medeni hukuk sistemi
Hükümet Tipi
Yerel öz yönetimi olan ABD'nin birleştirilmemiş organize toprağı; cumhuriyetçi toprak yönetimi biçimiyle ayrı yürütme, yasama ve yargı kolları
Ulusal Renkler
Kırmızı, beyaz, mavi
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | İstinaf Mahkemesi; Birinci Derece Mahkemesi (üst ve belediye mahkemeleri) |
| En yüksek mahkeme | Yüksek Mahkeme (baş yargıç ve 8 yardımcı yargıçtan oluşur) |
Yasama Organı
Yapı
İki meclisli
Alt Meclis
| Adı | Temsilciler Meclisi (Cámara de Representantes) |
| Koltuk sayısı | 51 (doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 3 Kasım 2020 |
| Kadın temsilci oranı | %19,6 |
Meclis adı
Yasama Meclisi (Asamblea Legislativa)
Üst Meclis
| Adı | Senato (Senado) |
| Koltuk sayısı | 30 (doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 3 Kasım 2020 |
| Kadın temsilci oranı | %48,1 |
Bağımsızlık
Yok (ABD'nin milletler topluluğu statüsüyle toprağı)
Siyasi Partiler
MVC; Demokrat Parti; PNP (ABD eyaletliği yanlısı); PPD (özerk statü yanlısı); PD; PIP (bağımsızlık yanlısı); Cumhuriyetçi Parti
İdari Birimler
78 belediye (municipio)
Ulusal Bayramlar
ABD Bağımsızlık Günü, 4 Temmuz (1776); Porto Riko Anayasa Günü, 25 Temmuz (1952)
Ulusal Semboller
Porto Riko spindalis (kuş), coqui (kurbağa)
Yürütme Organı
| Seçim süreci | Vali doğrudan basit çoğunluk halk oyuyla 4 yıllık dönem için seçilmektedir (dönem sınırlaması yoktur) |
| Son seçim tarihi | 5 Kasım 2024 |
| Bir sonraki seçim | 7 Kasım 2028 |
| Seçim sonuçları | 2024: Jenniffer GONZÁLEZ-COLÓN (PNP) %39,4 oranıyla seçildi |
| Hükümet başkanı (Vali) | Jenniffer GONZÁLEZ-COLÓN (2 Ocak 2025'ten itibaren) |
| Devlet başkanı (ABD Cumhurbaşkanı) | Donald J. TRUMP (20 Ocak 2025'ten itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
18 yaş ve üzeri; evrensel; Not: ABD anayasası gereği Porto Riko sakinleri ABD başkanlık seçimlerinde oy kullanamaz, ancak Demokrat ve Cumhuriyetçi ön seçimlerine katılabilir
Bağımlılık Durumu
Milletler topluluğu statüsüyle ABD'nin birleştirilmemiş organize toprağı
UNESCO Dünya Mirası
1 alan (kültürel; ABD girişinden çıkarılmış): La Fortaleza ve San Juan Ulusal Tarihi Alanı
| Askeri Not | Porto Riko, ABD'nin toprak statüsü nedeniyle kendi bağımsız silahlı kuvvetleri bulunmamaktadır. Türkiye ile Porto Riko arasında doğrudan ikili ilişki bulunmamakla birlikte ABD-Türkiye NATO ilişkileri çerçevesinde dolaylı bağlar mevcuttur (2025) |
| Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri | Porto Riko Ulusal Muhafızları (Kara ve Hava bileşenleri); Not: savunma tamamen ABD Silahlı Kuvvetleri'nin sorumluluğundadır; Porto Rikolu ABD vatandaşları ABD orduya gönüllü olarak katılabilir (2025) |
