Romanya
Güneydoğu Avrupa; Bulgaristan ile Ukrayna arasında Karadeniz kıyısında
Romanya ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile Romanya arasındaki ticaret son yıllarda güçlü bir büyüme sergilemiştir. İkili ticaret hacminin 5-8 milyar dolar bandında olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye Romanya'ya tekstil ve hazır giyim, makine ve ekipman, demir-çelik ürünleri, plastikler, kimyasallar ve otomotiv parçaları ihraç ederken Romanya'dan gıda ve tarım ürünleri, ahşap ürünleri, makine ve kimyasal ürünler almaktadır. Romanya'daki Türk yatırımları, özellikle inşaat, tekstil ve ticaret sektörlerinde önemli bir yer tutmaktadır. Her iki ülke de NATO müttefiki ve Karadeniz komşusudur.
Romanya Yaklaşan Fuarlar
Döviz
Romen Leyi (RON) / ABD Doları
İhracat
| İhracat Ortakları | Almanya ~23%, İtalya ~10%, Fransa ~7%, Macaristan ~5%, Bulgaristan ~4% (tahmin) |
| İhraç Edilen Mallar | Makine ve elektrikli ekipman, otomobil ve parçaları, metalurji ürünleri, kimyasallar, tahıl |
İthalat
| İthalat Ortakları | Almanya ~20%, İtalya ~8%, Macaristan ~7%, Polonya ~6%, Çin ~5% (tahmin) |
| İthal Edilen Mallar | Makine ve ekipman, mineral yakıtlar, kimyasallar, plastikler, demir ve çelik |
Sanayiler
Elektrik makineleri ve ekipmanları, otomobil montajı, tekstil ve ayakkabı, hafif makine, metalürji, kimyasallar, gıda işleme, petrol rafinerisi, madencilik, kereste, inşaat malzemeleri
İş Gücü
8,263 milyon (2024 tahmini)
Gini Katsayısı
32,3 (2022 tahmini)
Tarım Ürünleri
Buğday, mısır, süt, ayçiçeği, arpa, kolza tohumu, patates, üzüm, erik, elma (2023)
İşsizlik Oranı
| 2024 | %5,4 |
| 2023 | %5,6 |
| 2022 | %5,7 |
Genel Değerlendirme
Yüksek gelirli AB üyesi ekonomi; euro üyeliği makroekonomik göstergeler nedeniyle gecikti; kalıcı enflasyon ancak tüketim ve AB fonlu yatırımlar toparlanmayı yönlendiriyor; nitelikli işgücü açığı; yüksek kamu borcu ve bütçe açığı; mali sürdürülebilirlik ve siyasi istikrarsızlık zorluklar arasında
Kişi Başına GSYİH
| 2024 | 40.600 dolar |
| 2023 | 40.300 dolar |
| 2022 | 39.400 dolar |
GSYİH Büyüme Hızı
| 2024 | %0,8 |
| 2023 | %2,4 |
| 2022 | %4 |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
382,768 milyar dolar (2024 tahmini)
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Hizmetler | %62,5 (2024 tahmini) |
| Tarım | %3,3 (2024 tahmini) |
| Sanayi | %25 (2024 tahmini) |
Yoksulluk Sınırı Altındaki Nüfus
%21,1 (2022 tahmini)
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2024 | %5,7 |
| 2023 | %10,4 |
| 2022 | %13,8 |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2024 | 774,376 milyar dolar |
| 2023 | 768,126 milyar dolar |
| 2022 | 750,091 milyar dolar |
Diller
Rumence (resmi) %91,6; Macarca %6,3; Romani dili %1,2; Diğer %0,7 (2021 tahmini)
Dinler
| Rumen Ortodoks | %85,3 |
| Diğer | %4,7 (2021 tahmini) |
| Roma Katolik | %4,5 |
| Pentekostal | %2,5 |
| Reform | %3 |
Milliyet
| İsim | Rumen(ler) |
| Sıfat | Romanya |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %-0,15 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %54,7'si (2023) |
Medyan Yaş
| Erkek | 44 yıl |
| Genel | 45,8 yıl (2025 tahmini) — Avrupa'nın en yaşlı nüfuslarından biri |
| Kadın | 46,9 yıl |
Doğum Oranı
8,45 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
Rumen %89,3; Macar %6; Roman %3,4; Ukraynalı %0,3; Alman %0,1; Diğer %0,9 (2021 tahmini)
Okuryazarlık
| Toplam nüfus | %99,2 (2021 tahmini) |
Toplam Nüfus
| Erkek | 8.747.795 |
| Genel | 18.148.155 (2024 tahmini) |
| Kadın | 9.400.360 |
Yaş Yapısı
| 65 yaş ve üzeri | %22,6 (Erkek: 1.688.070 / Kadın: 2.405.338) (2024 tahmini) |
| 0-14 yaş | %15,4 (Erkek: 1.441.359 / Kadın: 1.362.304) |
| 15-64 yaş | %62 (Erkek: 5.618.366 / Kadın: 5.632.718) |
Ölüm Oranı
14,28 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,06 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 0,93 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
-2,81 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)
Hekim Yoğunluğu
3,63 hekim/1.000 kişi (2022)
Anne Ölüm Oranı
12 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 5,8 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 5,3 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 5,2 ölüm/1.000 canlı doğum |
Tütün Kullanımı
| Erkek | %36,2 (2025 tahmini) |
| Genel | %26,7 (2025 tahmini) |
| Kadın | %17,9 (2025 tahmini) |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %3,3'ü (2022 tahmini) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %8,8'i (2022 tahmini) |
İçme Suyu Erişimi
Nüfusun %100'ü (2022 tahmini)
Nüfus Artış Hızı
%-0,86 (2025 tahmini) — hızla azalan nüfus
Sağlık Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %6,5'i (2021) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %11,2'si (2022 tahmini) |
Okul Yaşam Beklentisi
| Erkek | 13 yıl |
| Genel | 14 yıl (2023 tahmini) |
| Kadın | 14 yıl |
Büyük Kentsel Alanlar
1,776 milyon - BÜKREŞ (başkent) (2023)
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 2,7 (2024 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 24,9 (2024 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 61,3 (2024 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 36,4 (2024 tahmini) |
Yetişkin Obezite Oranı
%22,5 (2016)
Toplam Doğurganlık Hızı
1,63 çocuk/kadın (2025 tahmini)
Hastane Yatağı Yoğunluğu
7,1 yatak/1.000 kişi (2020 tahmini)
Sanitasyon Tesislerine Erişim
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %88,5'i (2022 tahmini) |
Evli Kadın Oranı (15-49 yaş)
%56 (2021 tahmini)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 73,4 yıl |
| Genel | 76,9 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 80,5 yıl |
İlk Doğumda Annenin Ortalama Yaşı
27,1 yıl (2020 tahmini)
Anayasa
21 Kasım 1991'de kabul edilmiş, referandumla onaylanmış ve 8 Aralık 1991'de yürürlüğe girmiştir
Başkent
| Adı | Bükreş |
| Etimoloji | Adın 1457'de kasabayı kurduğu söylenen Bucur adlı bir çobandan geldiği ileri sürülmektedir |
| Yaz saati | +1 saat; Mart'ın son Pazarı - Ekim'in son Pazarı |
| Saat farkı | UTC+2 (Washington DC'nin 7 saat ilerisinde) |
| Coğrafi koordinatlar | 44 26 K, 26 06 D |
Ülke Adı
| Etimoloji | Ad Latince Romani (Roma'dan insanlar) sözcüğünden türemektedir; bölge MS 2. yüzyılda Roma İmparatorluğu'nun bir karakolu idi ve Moldavya ile Eflak 1861'de birleştiğinde bu ad kabul edildi |
| Yerel adı | Romania |
| Eski adları | Romanya Krallığı; Romanya Halk Cumhuriyeti; Romanya Sosyalist Cumhuriyeti |
| Kısa resmi adı | Romanya |
Ulusal Marş
| Başlık | Deșteaptă-te române! (Uyan, Romenler!) |
| Söz/Müzik | Andrei MUREȘANU / Anton PANN |
| Kabul tarihi | 1990; marş 1848 Devrimi sırasında yazılmıştır |
Hukuk Sistemi
Medeni hukuk sistemi
Ulusal Bayram
Birlik Günü (Romanya ve Transilvanya'nın birleşmesi), 1 Aralık (1918)
Ulusal Sembol
Altın kartal
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | En az bir ebeveynin Romanya vatandaşı olması gerekmektedir |
| Çifte vatandaşlık | Tanınır |
| Doğumla vatandaşlık | Hayır |
| Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı | 5 yıl |
Hükümet Tipi
Yarı başkanlık cumhuriyeti
Ulusal Renkler
Mavi, sarı, kırmızı
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | İstinaf mahkemeleri; bölgesel mahkemeler; ilk derece mahkemeleri; askeri ve tahkim mahkemeleri |
| En yüksek mahkemeler | Yüksek Temyiz ve Adalet Mahkemesi (medeni, ceza, ticari, idari ve mali konular ile ortak daireler halinde organize edilmiş 111 yargıçtan oluşur); Yüksek Anayasa Mahkemesi (9 üyeden oluşur) |
Yasama Organı
Yapı
İki meclisli
Alt Meclis
| Adı | Milletvekilleri Meclisi (Camera Deputaților) |
| Görev süresi | 4 yıl |
| Seçim sistemi | Orantılı temsil |
| Koltuk sayısı | 331 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 1 Aralık 2024 |
| Bir sonraki seçim | Kasım 2028 |
| Seçim sonuçları | PSD: 86; AUR: 63; PNL: 49; USR: 40; S.O.S. Romanya: 28; POT: 24; UDMR: 22 |
| Kadın temsilci oranı | %22,4 |
Meclis adı
Romanya Parlamentosu (Parlamentul României)
Üst Meclis
| Adı | Senato (Senatul) |
| Görev süresi | 4 yıl |
| Seçim sistemi | Orantılı temsil |
| Koltuk sayısı | 136 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 1 Aralık 2024 |
| Seçim sonuçları | PSD: 36; AUR: 28; PNL: 22; USR: 19; S.O.S.: 12; UDMR: 10; POT: 7 |
| Kadın temsilci oranı | %20,9 |
Bağımsızlık
9 Mayıs 1877 (Osmanlı İmparatorluğu'ndan bağımsızlık ilan edildi); 13 Temmuz 1878 (Berlin Antlaşması ile tanındı); 26 Mart 1881 (krallık ilan edildi); 30 Aralık 1947 (cumhuriyet ilan edildi)
Siyasi Partiler
AUR; UDMR; PNL; PSD; USR; S.O.S. Romanya; POT; PNT-CD; PRO ve diğerleri
İdari Birimler
41 ilçe (judet) ve 1 belediye (Bükreş)
Yürütme Organı
| Seçim süreci | Cumhurbaşkanı gerektiğinde 2 turlu mutlak çoğunluk halk oyuyla doğrudan 5 yıllık dönem için seçilmektedir |
| Devlet başkanı | Cumhurbaşkanı Nicuşor DAN (26 Mayıs 2025'ten itibaren) |
| Son seçim tarihi | 18 Mayıs 2025 |
| Bir sonraki seçim | 2030 |
| Seçim sonuçları | 2025: Nicuşor DAN (bağımsız) ikinci turda %53,6 oranıyla seçildi |
| Hükümet başkanı (Başbakan) | Ilie BOLOJAN (23 Haziran 2025'ten itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
18 yaş ve üzeri; evrensel
UNESCO Dünya Mirası
11 alan (9 kültürel, 2 doğal): Tuna Deltası (d); Moldova Kiliseleri (k); Horezu Manastırı (k); Transilvanya'daki Surlu Kiliseler (k); Orăștie Dağları'ndaki Dacia Kaleleri (k); Sighișoara Tarihi Merkezi (k); Maramureș'in Ahşap Kiliseleri (k); Karpatlar'ın Antik ve İlkel Kayın Ormanları (d); Roșia Montană Madencilik Peyzajı (k); Târgu Jiu'daki Brâncuși Anıt Topluluğu (k); Roma İmparatorluğu Sınırları - Dacia (k)
Askeri Not
Romanya 2004'te NATO'ya, 2007'de AB'ye katılmıştır. Türkiye ile Romanya, hem NATO hem de Karadeniz ülkeleri olarak yakın ilişkiler sürdürmektedir. Türkiye Romanya'nın NATO müttefiki olup iki ülke arasında önemli ekonomik ve kültürel bağlar mevcuttur (2025)
Askeri Harcamalar
| Not | GSYİH'nin yaklaşık %2,5'i; NATO taahhütlerini karşılamakta ve Ukrayna savaşı nedeniyle artış eğilimindedir |
Askeri Personel Gücü
Yaklaşık 70.000 aktif personel (2025)
Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri
Romanya Silahlı Kuvvetleri (Forțele Armate Române): Kara Kuvvetleri, Deniz Kuvvetleri, Hava Kuvvetleri; Jandarma İçişleri Bakanlığı'na bağlıdır (2025)
Askerlik Hizmeti Yaşı ve Yükümlülüğü
18-35 yaş; gönüllü askerlik; zorunlu askerlik 2006'da kaldırılmıştır (2025)
