Uruguay
Güney Güney Amerika; Güney Atlantik Okyanusu kıyısında, Arjantin ile Brezilya arasında
Uruguay ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile Uruguay arasındaki ticaret ilişkileri, iki ülke arasındaki coğrafi mesafeye oranla oldukça sınırlı kalmaktadır; ikili ticaret hacminin 50-100 milyon dolar düzeyinde olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye, Uruguay'a başta makine ve ekipman, tekstil ve hazır giyim ile inşaat malzemeleri ihraç etmektedir. Uruguay ise Türkiye'ye sığır eti, koyun eti ve yün gibi tarımsal ürünler ile selüloz ve deri ürünleri göndermektedir. Her iki ülke de MERCOSUR-Türkiye serbest ticaret anlaşması müzakerelerinde daha kapsamlı bir çerçeve arayışında olup bu sürecin ilerlemes ile birlikte ikili ticaret hacminin önemli ölçüde artması beklenmektedir.
Döviz
Uruguay Pesosu (UYU) / ABD Doları
İhracat
| İhracat Ortakları | Çin ~%30, Brezilya ~%12, ABD ~%6, AB ~%8, Arjantin ~%4 (tahmin) |
| İhraç Edilen Mallar | Sığır eti, soya fasulyesi, selüloz/kağıt hamuru, süt ürünleri, pirinç, yün, otomobil, kimyasallar |
İthalat
| İthalat Ortakları | Brezilya ~%27, Çin ~%19, Arjantin ~%12, ABD ~%8 (tahmin) |
| İthal Edilen Mallar | Ham petrol ve rafine petrol ürünleri, otomobil, makine ve ekipman, plastik, elektrikli aletler |
Sanayiler
Gıda işleme, elektrik makineleri, taşımacılık ekipmanları, petrol ürünleri, tekstil ve deri, kimyasallar, içecek
Doğal Kaynaklar
İşlemeye elverişli arazi, hidroelektrik, küçük ölçekli mineral yatakları, balıkçılık
Tarım Ürünleri
Sığır eti, soya fasulyesi, selüloz/kağıt hamuru, pirinç, buğday, arpa, mısır, süt ürünleri, yün, balık
Genel Değerlendirme
Yüksek gelirli, ihracat odaklı Güney Amerika ekonomisi; Güney Amerika'nın en geniş orta sınıfına sahip ülke; düşük sosyoekonomik eşitsizlik; artan cinayet oranları; Çin ve AB ile büyüyen ilişkiler; 2019 Arjantin durgunluğundan olumsuz etkilenme; süt, sığır eti, pirinç ve yün başlıca ihracat kalemleri
Kişi Başına GSYİH
| 2024 | 32.000 dolar |
| 2023 | 31.100 dolar |
| 2022 | 30.800 dolar |
GSYİH Büyüme Hızı
| 2024 | %3,1 |
| 2023 | %0,7 |
| 2022 | %4,5 |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
80,962 milyar dolar (2024 tahmini)
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Hizmetler | %65,3 (2024 tahmini) |
| Sanayi | %16,8 (2024 tahmini) |
| Tarım | %6,4 (2024 tahmini) |
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2024 | %4,8 |
| 2023 | %5,9 |
| 2022 | %9,1 |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2024 | 108,502 milyar dolar |
| 2023 | 105,231 milyar dolar |
| 2022 | 104,456 milyar dolar |
Diller
İspanyolca (resmi; en yaygın konuşulan lehçe Rioplatense İspanyolcasıdır)
Dinler
| Dini bağı olmayan | %47,3 |
| Roma Katolik | %36,5 |
| Belirtilmemiş | %3,4 (2023 tahmini) — Latin Amerika'nın en laik ülkelerinden biri |
| Afrika kökenli kültler/Umbanda | %2,8 |
| Dine inanan ancak kiliseye bağlı olmayan | %1,8 |
| Ateist | %1,3 |
| Yehova Şahidi | %0,6 |
| Protestan | %5 (Evangelik %4,6; Adventist %0,2; diğer Protestan %0,3) |
| Agnostik | %0,3 |
| İsa Mesih Kilisesi | %0,2 |
| Diğer | %1 |
Milliyet
| İsim | Uruguaylı(lar) |
| Sıfat | Uruguaylı |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %0,4 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %95,8'i (2023) — Latin Amerika'nın en yüksek kentleşme oranlarından biri |
Medyan Yaş
| Erkek | 34,9 yıl |
| Genel | 37,4 yıl (2025 tahmini) |
| Kadın | 38,2 yıl |
Doğum Oranı
9,05 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
Beyaz %87,7; Siyah %4,6; Yerli %2,4; Diğer %0,3; Belirtilmemiş veya yok %5 (2011 tahmini)
Okuryazarlık
| Kadın | %99,2 |
| Toplam nüfus | %98,9 (2024 tahmini) |
| Erkek | %98,6 |
Toplam Nüfus
| Erkek | 1.678.419 |
| Genel | 3.449.444 (2025 tahmini) |
| Kadın | 1.771.025 |
Yaş Yapısı
| 15-64 yaş | %65,4 (Erkek: 1.112.622 / Kadın: 1.128.418) |
| 0-14 yaş | %18,9 (Erkek: 329.268 / Kadın: 317.925) |
| 65 yaş ve üzeri | %15,7 (Erkek: 218.242 / Kadın: 318.855) (2024 tahmini) |
Ölüm Oranı
9,88 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,04 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 0,94 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
0,19 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)
Hekim Yoğunluğu
4,67 hekim/1.000 kişi (2022) — Latin Amerika'nın en yüksek hekim yoğunluklarından biri
Anne Ölüm Oranı
15 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 9,1 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 6,9 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 6,8 ölüm/1.000 canlı doğum |
Tütün Kullanımı
| Erkek | %21,3 (2025 tahmini) |
| Kadın | %14,9 (2025 tahmini) |
| Genel | %18 (2025 tahmini) |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %4,8'i (2023 tahmini) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %15,6'sı (2023 tahmini) |
İçme Suyu Erişimi
Toplam nüfusun %99,5'i (2022 tahmini)
Nüfus Artış Hızı
%-0,06 (2025 tahmini) — hafif nüfus kaybı
Sağlık Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %9,4'ü (2021) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %20,9'u (2022 tahmini) |
Okul Yaşam Beklentisi
| Erkek | 16 yıl |
| Genel | 18 yıl (2022 tahmini) |
| Kadın | 19 yıl |
Büyük Kentsel Alanlar
1,774 milyon - MONTEVİDEO (başkent) (2023) — nüfusun yaklaşık yarısı başkentte yaşamaktadır
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 4,4 (2025 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 26,2 (2025 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 48,7 (2025 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 22,5 (2025 tahmini) |
Yetişkin Obezite Oranı
%27,9 (2016)
Toplam Doğurganlık Hızı
1,27 çocuk/kadın (2025 tahmini) — nüfus yenileme düzeyinin oldukça altında
Hastane Yatağı Yoğunluğu
2,5 yatak/1.000 kişi (2021 tahmini)
Sanitasyon Tesislerine Erişim
Nüfusun %99,3'ü (2022 tahmini)
Evli Kadın Oranı (15-49 yaş)
%55,4 (2023 tahmini)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 75,8 yıl |
| Genel | 78,9 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 82,1 yıl |
5 Yaş Altı Çocuklarda Yetersiz Beslenme
%1,8 (2018 tahmini)
Anayasa
Birkaç önceki anayasa; son anayasa 27 Kasım 1966'da halk oylamasıyla kabul edilmiş; 15 Şubat 1967'de yürürlüğe girmiş; askeri yönetim sonrasında 1985'te yeniden uygulamaya konulmuştur
Başkent
| Adı | Montevideo |
| Etimoloji | Adın kökeni tartışmalı; en yaygın teoriye göre İspanyolca monte (dağ) ile Latince video (görüyorum) sözcüklerinin birleşiminden oluşmaktadır |
| Saat farkı | UTC-3 (Washington DC'nin 2 saat ilerisinde) |
| Coğrafi koordinatlar | 34 51 G, 56 10 B |
Ülke Adı
| Etimoloji | Ad, ülkenin batı sınırını oluşturan Uruguay Nehri'nden gelmektedir; nehrin adı Guaraní dilinde uru (kuş) ve guay (kuyruk) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir |
| Eski adları | Banda Oriental; Cisplatine Eyaleti |
| Uzun resmi adı | Doğu Uruguay Cumhuriyeti |
| Yerel uzun adı | República Oriental del Uruguay |
| Kısa resmi adı | Uruguay |
Ulusal Marş
| Başlık | Himno Nacional (Uruguay Ulusal Marşı) |
| Söz/Müzik | Francisco Esteban ACUNA de Figueroa / Francisco Jose DEBALI |
| Kabul tarihi | 1848; müzik açısından dünyanın en uzun ulusal marşı (105 ölçü; yaklaşık 5 dakika) |
Hukuk Sistemi
İspanyol medeni kanununa dayalı medeni hukuk sistemi
Ulusal Bayram
Bağımsızlık Günü, 25 Ağustos (1825)
Ulusal Sembol
Mayıs Güneşi (yüzlü güneş sembolü)
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | Evet |
| Çifte vatandaşlık | Evet |
| Doğumla vatandaşlık | Evet |
| Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı | 3-5 yıl |
Hükümet Tipi
Başkanlık cumhuriyeti
Ulusal Renkler
Mavi, beyaz, sarı
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | Temyiz Mahkemeleri; Bölge Mahkemeleri (Juzgados Letrados); Sulh Ceza Mahkemeleri; Kırsal Mahkemeler |
| Yargıç seçimi | Cumhurbaşkanı tarafından aday gösterilir; Genel Meclis ortak toplantısında üçte iki çoğunlukla atanır; 10 yıllık görev süresi |
| En yüksek mahkeme | Yüksek Adalet Mahkemesi (5 yargıçtan oluşmaktadır) |
Yasama Organı
Yapı
İki meclisli
Alt Meclis
| Adı | Temsilciler Meclisi (Cámara de Representantes) |
| Görev süresi | 5 yıl |
| Seçim sistemi | Orantılı temsil |
| Koltuk sayısı | 99 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 27 Ekim 2024 |
| Bir sonraki seçim | Ekim 2029 |
| Seçim sonuçları | Geniş Cephe (FA): 48; Ulusal Parti (PN): 29; Colorado Partisi (PC): 17; Diğer: 5 |
| Kadın temsilci oranı | %31,3 |
Meclis adı
Genel Meclis (Asamblea General)
Üst Meclis
| Adı | Senato (Cámara de Senadores) |
| Görev süresi | 5 yıl |
| Seçim sistemi | Orantılı temsil |
| Koltuk sayısı | 31 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 27 Ekim 2024 |
| Bir sonraki seçim | Ekim 2029 |
| Seçim sonuçları | Geniş Cephe (FA): 16; Ulusal Parti (PN): 9; Colorado Partisi (PC): 5 |
| Kadın temsilci oranı | %32,3 |
Bağımsızlık
25 Ağustos 1825 (Brezilya'dan)
Siyasi Partiler
Geniş Cephe (FA — 34 fraksiyonu kapsayan sol koalisyon); Ulusal Parti (PN); Colorado Partisi (PC); Açık Cabildo; Bağımsız Parti; Halk Birliği; Aşırı Köktenci Ekolojist Parti (PERI)
İdari Birimler
19 departman: Artigas, Canelones, Cerro Largo, Colonia, Durazno, Flores, Florida, Lavalleja, Maldonado, Montevideo, Paysandú, Rio Negro, Rivera, Rocha, Salto, San José, Soriano, Tacuarembó, Treinta y Tres
Yürütme Organı
| Seçim süreci | Cumhurbaşkanı ve yardımcısı, gerekirse 2 turlu mutlak çoğunluk oyuyla doğrudan seçilmektedir; 5 yıllık görev süresi, kesintisiz olmayan dönemler için yeniden seçilebilir |
| Son seçim tarihi | 27 Ekim 2024 (birinci tur); 24 Kasım 2024 (ikinci tur) |
| Bir sonraki seçim | 28 Ekim 2029 |
| Seçim sonuçları | 2024: Yamandú ORSI Martínez (FA) ikinci turda seçildi; birinci tur — ORSI %46,2; DELGADO %28,2; OJEDA %16,9; ikinci tur — ORSI %52,1; DELGADO %47,9 |
| Devlet ve hükümet başkanı | Cumhurbaşkanı Yamandú ORSI Martínez (1 Mart 2025'ten itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
18 yaş ve üzeri; evrensel ve zorunlu
UNESCO Dünya Mirası
3 alan (tümü kültürel): Colonia del Sacramento Tarihi Şehri; Fray Bentos Sanayi Peyzajı; Mühendis Eladio Dieste'nin eserleri — Atlántida Kilisesi
Askeri Not
Uruguay, BM barış gücü operasyonlarına orantılı olarak en fazla katkı sağlayan ülkeler arasında yer almakta; bu durum ülkenin dış politika kimliğinin temel bir unsurunu oluşturmaktadır. Türkiye ile Uruguay arasındaki askeri ilişkiler sınırlı olmakla birlikte her iki ülke de NATO ve BM çerçevesinde diyalogu sürdürmektedir (2025)
Askeri Harcamalar
| Not | GSYİH'nin yaklaşık %2'si (2024 tahmini) |
Askeri Personel Gücü
Yaklaşık 22.000-24.000 aktif personel (2025)
Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri
Uruguay Silahlı Kuvvetleri: Kara Kuvvetleri, Deniz Kuvvetleri (Deniz Piyadeleri dahil), Hava Kuvvetleri; İçişleri Bakanlığı bünyesindeki Ulusal Polis (2025)
Askerlik Hizmeti Yaşı ve Yükümlülüğü
18-30 yaş; gönüllülük esasına dayalı askerlik hizmeti (2025)
