Venezuela
Kuzey Güney Amerika; Karayip Denizi ve Kuzey Atlantik Okyanusu kıyısında; Kolombiya ile Guyana arasında
Venezuela ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile Venezuela arasındaki ticari ilişkiler, özellikle 2018-2020 döneminde dikkat çekici bir ivme kazanmıştır. Bu süreçte MADURO yönetiminin ABD yaptırımlarından kaçınmak için Türkiye'yi alternatif bir ticaret ve finans merkezi olarak kullandığı gözlemlenmiştir. İkili ticaret hacminin 1-2 milyar dolar bandında seyrettiği tahmin edilmektedir; Venezuela'nın ihracat ortakları listesinde Türkiye %5 ile beşinci, ithalat ortakları listesinde ise %4 ile beşinci sıradadır. Türkiye Venezuela'dan başta ham petrol ve ham maddeler olmak üzere hurdaç demir, alkoller ve tarımsal ürünler ithal etmekte; Venezuela'ya ise gıda maddeleri, tüketim ürünleri, inşaat malzemeleri ve tekstil ihraç etmektedir. HALKBANK ve çeşitli Türk ticaret şirketlerinin 2018-2020 yılları arasında Venezuela altın ve petrol işlemlerine artan ölçüde dahil olduğu belgelenmiştir. ABD yaptırımlarının sürmesi halinde bu ticaret bağlantısının hem hacminin hem de niteliğinin kısıtlı kalmaya devam etmesi öngörülmektedir.
Döviz
Dijital Bolivar (VED) / ABD Doları — dolarsız işlemler yaygınlaşmaktadır
İhracat
Değer
| 2018 | 83,401 milyar dolar |
| 2017 | 93,485 milyar dolar |
İhracat Ortakları
ABD %50, Çin %10, İspanya %9, Brezilya %6, Türkiye %5 (2023)
İhraç Edilen Mallar
Ham petrol, petrol koku, hurdaç demir, alkoller, gübreler (2023)
İthalat
Değer
| 2018 | 18,432 milyar dolar |
| 2017 | 18,376 milyar dolar |
İthalat Ortakları
Çin %35, ABD %24, Brezilya %12, Kolombiya %7, Türkiye %4 (2023)
İthal Edilen Mallar
Rafine petrol, soya küspesi, mısır, plastik ürünler, araç parçaları/aksesuarlar (2023)
Sanayiler
Tarımsal ürünler, hayvancılık, ham madde, makine ve ekipman, taşımacılık ekipmanları, yapı malzemeleri, tıbbi ekipman, ilaç, kimyasallar, demir ve çelik ürünleri, ham petrol ve petrol ürünleri
İş Gücü
11,136 milyon (2024 tahmini)
Tarım Ürünleri
Süt, şeker kamışı, mısır, pirinç, muz, yağ palmiyesi meyvesi, muz (meyve), tavuk, ananas, patates (2023)
İşsizlik Oranı
| 2024 | %5,5 |
| 2023 | %5,5 |
Genel Değerlendirme
Güney Amerika ekonomisi; 2010'ların ortasından bu yana süregelen kronik hiperenflasyon; siyasi yolsuzluk, altyapı çöküşü ve insan hakları ihlallerinin yarattığı kaotik ekonomi; borç temerrüdünde; petrol ihracatçısı; hidroelektriğe bağımlı enerji sistemi; Çin ile büyüyen ilişkiler
Kişi Başına GSYİH
| 2023 | 4.900 dolar |
| 2022 | 4.600 dolar |
| 2021 | 4.000 dolar |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
139,395 milyar dolar (2023 tahmini)
GSYİH Büyüme Hızı (geçmiş)
| Not | 2021-2023 döneminde düşük tabandan toparlanma gözlenmektedir |
| 2017 | -%15,76 |
| 2018 | -%19,67 |
Hane Halkının Gıdaya Harcaması
Hane halkı harcamalarının %52'si (2023 tahmini) — ekonomik krizin boyutunu gösteren çarpıcı bir oran
Yoksulluk Sınırı Altındaki Nüfus
%33,1 (2015 tahmini) — bugün çok daha yüksek olduğu tahmin edilmektedir
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2022 | %200,9 |
| 2021 | %1.588,5 — hiperenflasyon dönemi |
| 2020 | %2.355,1 |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2023 | 110,943 milyar dolar (2014'te yaklaşık 500 milyar dolar olan zirve düzeyinin çok altında) |
| 2022 | 106,672 milyar dolar |
| 2021 | 98,768 milyar dolar |
Diller
İspanyolca (resmi) %98,2; Yerli diller %1,3; Portekizce %0,1; Diğer %0,4 (2023 tahmini)
Dinler
| Roma Katolik | %48,1 |
| Protestan | %31,6 (Evangelik %31,4; Adventist %0,2) |
| Dini bağı olmayan | %13,6 |
| İnançlı (kiliseye bağlı olmayan) | %3,5 |
| Yehova Şahidi | %1,4 |
| Afrika kökenli kültler/Umbanda | %0,7 |
| Belirtilmemiş | %0,6 (2023 tahmini) |
| Ateist | %0,4 |
| Diğer | %0,1 |
| Agnostik | %0,1 |
Milliyet
| İsim | Venezuelalı(lar) |
| Sıfat | Venezuelalı |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %1,16 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %88,4'ü (2023) |
Medyan Yaş
| Erkek | 30,3 yıl |
| Genel | 31,3 yıl (2025 tahmini) |
| Kadın | 31,7 yıl |
Doğum Oranı
16,45 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
İspanyol, İtalyan, Portekiz, Arap, Alman, Afrikalı ve Yerli kökenli (belirtilmemiş)
Okuryazarlık
| Kadın | %97,3 |
| Erkek | %97,2 |
| Toplam nüfus | %97,2 (2017 tahmini) |
Toplam Nüfus
| Erkek | 15.808.263 |
| Genel | 31.755.435 (2025 tahmini) — yaklaşık 8 milyon kişi ülkeyi terk ettiğinden gerçek yerleşik nüfus daha düşüktür |
| Kadın | 15.947.172 |
Yaş Yapısı
| 15-64 yaş | %65,9 (Erkek: 10.264.353 / Kadın: 10.330.376) |
| 65 yaş ve üzeri | %9,1 (Erkek: 1.303.737 / Kadın: 1.553.172) (2024 tahmini) |
| 0-14 yaş | %25 (Erkek: 3.987.361 / Kadın: 3.811.307) |
Ölüm Oranı
6,54 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,05 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 0,99 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
-1,15 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)
Hekim Yoğunluğu
1,66 hekim/1.000 kişi (2017)
Anne Ölüm Oranı
227 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini) — Latin Amerika'nın en yüksek oranlarından biri; ekonomik çöküşün sağlık sistemine yansıması
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 15,4 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 13,6 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 12,2 ölüm/1.000 canlı doğum |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %0'ı (2023 tahmini) — raporlanan rakam çöküşün boyutunu yansıtmaktadır |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %10,3'ü (2024 tahmini) |
İçme Suyu Erişimi
Nüfusun %93,3'ü (2022 tahmini)
Nüfus Artış Hızı
%0,88 (2025 tahmini)
Sağlık Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %4'ü (2021) — ekonomik krizin sağlık sistemini derinden zayıflattığı görülmektedir |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %6'sı (2022 tahmini) |
Büyük Kentsel Alanlar
2,972 milyon - CARACAS (başkent); 2,368 milyon - Maracaibo; 1,983 milyon - Valencia; 1,254 milyon - Barquisimeto; 1,243 milyon - Maracay; 964.000 - Ciudad Guayana (2023)
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 7 (2025 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 37,5 (2025 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 51,8 (2025 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 14,3 (2025 tahmini) |
Yetişkin Obezite Oranı
%25,6 (2016)
Toplam Doğurganlık Hızı
2,16 çocuk/kadın (2025 tahmini)
Hastane Yatağı Yoğunluğu
1 yatak/1.000 kişi (2020 tahmini)
Sanitasyon Tesislerine Erişim
Nüfusun %98,4'ü (2022 tahmini)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 71,5 yıl |
| Genel | 74,5 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 77,7 yıl |
Anayasa
Birçok önceki anayasa; son anayasa 15 Aralık 1999'da kabul edilmiş; 30 Aralık 1999'da yürürlüğe girmiştir
Başkent
| Adı | Caracas |
| Etimoloji | Bölgeye aslen yerleşmiş olan Caracas kabilesinin adından gelmektedir |
| Saat farkı | UTC-4 (Washington DC'nin 1 saat ilerisinde) |
| Coğrafi koordinatlar | 10 29 K, 66 52 B |
Ülke Adı
| Etimoloji | 1499'da Alonso de OJEDA ve Amerigo VESPUCCİ, Maracaibo Gölü kıyısındaki kazık üzerine inşa edilmiş evlerin İtalya'daki Venedik'i anımsattığını düşünerek bölgeye 'Küçük Venedik' anlamına gelen Venezuola adını vermişlerdir |
| Eski adları | Venezuela Devleti; Venezuela Cumhuriyeti; Venezuela Birleşik Devletleri |
| Uzun resmi adı | Bolivarcı Venezuela Cumhuriyeti |
| Yerel uzun adı | República Bolivariana de Venezuela |
| Kısa resmi adı | Venezuela |
Ulusal Marş
| Başlık | Gloria al bravo pueblo (Cesur Halka Övgü) |
| Söz/Müzik | Vicente SALIAS / Juan Jose LANDAETA |
| Kabul tarihi | 1881; sözler 1810'da yazılmıştır |
Hukuk Sistemi
İspanyol medeni kanununa dayalı medeni hukuk sistemi
Ulusal Bayram
Bağımsızlık Günü, 5 Temmuz (1811)
Ulusal Sembol
Troupial (kuş)
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | Evet |
| Çifte vatandaşlık | Evet |
| Doğumla vatandaşlık | Evet |
| Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı | 10 yıl; İspanya, Portekiz, İtalya veya Latin Amerika/Karayip ülkesi vatandaşları için 5 yıl |
Hükümet Tipi
Federal başkanlık cumhuriyeti (uygulamada otoriter eğilimli)
Ulusal Renkler
Sarı, mavi, kırmızı
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | Üst/Temyiz Mahkemeleri; Bölge Mahkemeleri; İlk Derece Mahkemeleri; Mahalle Mahkemeleri |
| Yargıç seçimi | Ulusal Meclis tarafından atanır; yenilenemeyen 12 yıllık görev süresi |
| En yüksek mahkeme | Yüksek Adalet Mahkemesi (32 yargıç; anayasal, siyasi-idari, seçim, medeni, cezai ve sosyal bölümler halinde örgütlenmiş) |
Yasama Organı
| Yapı | Tek meclisli |
| Meclis adı | Ulusal Meclis (Asamblea Nacional) |
| Görev süresi | 5 yıl |
| Seçim sistemi | Karma sistem |
| Koltuk sayısı | 277 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 6 Aralık 2020 |
| Bir sonraki seçim | Mayıs 2025 |
| Kadın temsilci oranı | %32,1 |
Bağımsızlık
5 Temmuz 1811 (İspanya'dan)
Siyasi Partiler
Birleşik Sosyalist Parti (PSUV — iktidar); Demokratik Eylem (AD); Adalet Önce (PJ); Halk İradesi (VP); Venezuela Geliyor (Vente Venezuela); Özgür Yurttaşlık Hareketi (CMC); Demokrasi için Ileri (AP); Hristiyan Demokratlar (COPEI) ve diğerleri
İdari Birimler
23 eyalet, 1 başkent bölgesi (Distrito Capital) ve 1 federal bağımlı bölge (bağımlı federal bölgeler): Amazonas, Anzoátegui, Apure, Aragua, Barinas, Bolivar, Carabobo, Cojedes, Delta Amacuro, Falcón, Guárico, La Guairá, Lara, Mérida, Miranda, Monagas, Nueva Esparta, Portuguesa, Sucre, Táchira, Trujillo, Yaracuy, Zulia
Yürütme Organı
| Not | Temmuz 2024 seçim sonuçları uluslararası alanda tartışmalı; Nicolás MADURO MOROS'un zafer ilanı muhalefet ve pek çok uluslararası aktör tarafından reddedilmiştir |
| Seçim süreci | Cumhurbaşkanı, basit çoğunluk halk oylamasıyla doğrudan 6 yıllık dönem için seçilir; dönem sınırı yoktur |
| Son seçim tarihi | 28 Temmuz 2024 |
| Bir sonraki seçim | Belirsiz |
| Seçim sonuçları | 2024: Resmi sonuçlar tartışmalı; MADURO kontrolündeki Ulusal Seçim Konseyi MADURO'yu kazanan ilan etti — MADURO (PSUV) %52; GONZÁLEZ Urrutia (Bağımsız) %43,2; MARTÍNEZ (AD) %1,2; 2018: MADURO yeniden seçildi — %67,9 |
| Devlet ve hükümet başkanı (Geçici Cumhurbaşkanı) | Delcy Eloína RODRÍGUEZ Gómez (5 Ocak 2026'dan itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
18 yaş ve üzeri; evrensel
UNESCO Dünya Mirası
3 alan (2 kültürel, 1 doğal): Coro Şehri ve Limanı (k); Canaima Ulusal Parkı (d); Caracas Üniversite Şehri (k)
ABD ile Diplomatik Temsil
Venezuela, ABD'deki büyükelçilik işlevlerini 5 Ocak 2023'te sona erdirdi; ABD Venezuela işleri birimi Bogota'daki ABD Büyükelçiliği bünyesinde yürütülmektedir
Askeri Not
Venezuela Silahlı Kuvvetleri, siyasi açıdan MADURO rejimiyle iç içe geçmiş bir yapıya sahiptir. Rusya ve Çin, Venezuela'nın başlıca silah tedarikçileri ve savunma ortakları konumundadır. Kolombiya ile uzun soluklu sınır gerilimleri yaşanmaktadır. Türkiye ile Venezuela arasında sınırlı düzeyde askeri ilişkiler mevcut olmakla birlikte, özellikle Maduro hükümetinin Türk iş dünyasına yönelik kapıları açık tuttuğu dönemde insansız hava araçları ve savunma teknolojileri konusundaki ilgi artış göstermiştir (2025)
Askeri Harcamalar
| Not | GSYİH'nin yaklaşık %3-4'ü — ekonomik küçülme nedeniyle mutlak değer önemli ölçüde gerilemiştir |
Askeri Personel Gücü
Yaklaşık 125.000-150.000 aktif personel (2025)
Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri
Venezuela Ulusal Silahlı Kuvvetleri (FANB): Kara Kuvvetleri, Deniz Kuvvetleri (Deniz Piyadeleri dahil), Hava Kuvvetleri, Ulusal Muhafızlar, Ulusal Milis; İçişleri Bakanlığı bünyesindeki Bolivarcı Ulusal Polis (2025)
Askerlik Hizmeti Yaşı ve Yükümlülüğü
18-30 yaş; gönüllülük esasına dayalı askerlik; zorunlu askerlik ancak gönüllü başvuruların yetersiz kalması durumunda uygulanmaktadır (2025)
