Letonya
Doğu Avrupa; Estonya ile Litvanya arasında Baltık Denizi kıyısı
Letonya ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile Letonya arasındaki ticaret ilişkileri Türkiye'nin Baltık ülkeleriyle sürdürdüğü diğer ikili ilişkilere kıyasla görece sınırlı olmakla birlikte tutarlı bir büyüme eğilimi sergilemektedir. İkili ticaret hacminin 300-600 milyon dolar bandında olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye Letonya'ya tekstil ve hazır giyim, makine, demir-çelik ürünleri ve tüketim malları ihraç ederken Letonya'dan ahşap ve ahşap ürünleri, gıda maddeleri ve elektronik ekipman almaktadır. Her iki ülke de NATO üyesi olup savunma alanındaki diyalog ikili ilişkilerin temel unsurlarından birini oluşturmaktadır.
Letonya Yaklaşan Fuarlar
Döviz
Euro (EUR) / ABD Doları
Bütçe
| Gelirler | 14,58 milyar dolar (2023 tahmini) |
| Harcamalar | 15,432 milyar dolar (2023 tahmini) |
İhracat
Değer
| 2024 | 28,117 milyar dolar |
| 2023 | 28,294 milyar dolar |
| 2022 | 29,364 milyar dolar |
İhracat Ortakları
Litvanya %19, Estonya %6, Rusya %6, Almanya %6, İsveç %5 (2023)
İhraç Edilen Mallar
Ahşap, buğday, yayın ekipmanları, paket ilaçlar, doğal gaz (2023)
İthalat
Değer
| 2024 | 29,234 milyar dolar |
| 2023 | 29,875 milyar dolar |
| 2022 | 31,206 milyar dolar |
İthalat Ortakları
Litvanya %18, Almanya %11, Polonya %10, Estonya %8, Finlandiya %5 (2023)
İthal Edilen Mallar
Rafine petrol, otomobiller, paket ilaçlar, yayın ekipmanları, doğal gaz (2023)
Sanayiler
İşlenmiş gıdalar, işlenmiş ahşap ürünleri, tekstil, işlenmiş metaller, ilaç, demiryolu vagonu, sentetik lif, elektronik
İş Gücü
954.900 (2024 tahmini)
Gini Katsayısı
33,7 (2022 tahmini)
Havale Gelirleri
| 2024 | GSYİH'nin %3,1'i |
| 2023 | GSYİH'nin %2,9'u |
| 2022 | GSYİH'nin %3,4'ü |
Tarım Ürünleri
Buğday, süt, kolza tohumu, arpa, yulaf, patates, çavdar, fasulye, bezelye, tavuk (2023)
İşsizlik Oranı
| 2024 | %6,8 |
| 2023 | %6,5 |
| 2022 | %6,9 |
Cari Hesap Dengesi
| 2024 | -923,266 milyon dolar |
| 2023 | -1,663 milyar dolar |
| 2022 | -2,082 milyar dolar |
Genel Değerlendirme
Yüksek gelirli AB ve euro bölgesi üyesi; ekonomik daralmanın ardından zayıf toparlanma; özel tüketimdeki hafif artış ve belirsiz ticaret ortamı; nitelikli işgücü eksikliği, sermaye piyasasına erişim güçlüğü, büyük kayıt dışı sektör ve yeşil-dijital dönüşümden kaynaklanan zorluklar
Kişi Başına GSYİH
| 2024 | 38.900 dolar |
| 2023 | 38.800 dolar |
| 2022 | 37.700 dolar |
GSYİH Büyüme Hızı
| 2024 | %-0,4 |
| 2023 | %2,9 |
| 2022 | %1,8 |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
43,521 milyar dolar (2024 tahmini)
Döviz Rezervleri ve Altın
| 2024 | 5,141 milyar dolar |
| 2023 | 4,957 milyar dolar |
| 2022 | 4,46 milyar dolar |
Sanayi Üretim Büyüme Hızı
%-4 (2024 tahmini)
Döviz Kuru (EUR / ABD Doları)
| 2024 | 0,924 |
| 2023 | 0,925 |
| 2022 | 0,95 |
| 2021 | 0,845 |
| 2020 | 0,876 |
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Hizmetler | %63,1 (2024 tahmini) |
| Sanayi | %19,9 (2024 tahmini) |
| Tarım | %4,1 (2024 tahmini) |
Yoksulluk Sınırı Altındaki Nüfus
%22,5 (2022 tahmini)
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2024 | %1,3 |
| 2023 | %8,9 |
| 2022 | %17,3 |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2024 | 72,516 milyar dolar |
| 2023 | 72,838 milyar dolar |
| 2022 | 70,817 milyar dolar |
Diller
Letonca (resmi) %56,3; Rusça %33,8; Diğer (Lehçe, Ukraynaca ve Belarusça dahil) %0,6; Belirtilmemiş %9,4 (2011 tahmini)
Dinler
| Lutherci | %36,2 |
| Belirtilmemiş/Yok | %23,5 (2017 tahmini) |
| Roma Katolik | %19,5 |
| Ortodoks | %19,1 |
| Diğer Hristiyan | %1,6 |
| Diğer | %0,1 |
Milliyet
| İsim | Letonyalı(lar) |
| Sıfat | Letonya |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %-0,68 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %68,7'si (2023) |
Medyan Yaş
| Erkek | 41,6 yıl |
| Genel | 43,8 yıl (2025 tahmini) |
| Kadın | 49,2 yıl |
Doğum Oranı
7,24 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
| Letonyalı | %62,7 |
| Rus | %24,5 |
| Belaruslu | %3,1 |
| Belirtilmemiş | %2,6 (2021 tahmini) |
| Ukraynalı | %2,2 |
| Diğer | %1,8 |
| Litvanyalı | %1,1 |
| Polonyalı | %2 |
Toplam Nüfus
| Erkek | 876.654 |
| Genel | 1.888.439 (2025 tahmini) |
| Kadın | 1.011.785 |
Yaş Yapısı
| 65 yaş ve üzeri | %22,2 (Erkek: 137.746 / Kadın: 262.922) (2024 tahmini) |
| 0-14 yaş | %14,7 (Erkek: 136.482 / Kadın: 128.492) |
| 15-64 yaş | %63 (Erkek: 562.754 / Kadın: 572.850) |
Ölüm Oranı
14,68 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,05 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 0,87 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
-5,3 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)
Hekim Yoğunluğu
3,4 hekim/1.000 kişi (2022)
Anne Ölüm Oranı
19 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 5,1 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 2,4 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 4,3 ölüm/1.000 canlı doğum |
Tütün Kullanımı
| Erkek | %43,5 (2025 tahmini) |
| Genel | %28,8 (2025 tahmini) |
| Kadın | %16,4 (2025 tahmini) |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %4,3'ü (2022 tahmini) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %9,9'u (2022 tahmini) |
İçme Suyu Erişimi
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %98,9'u (2022 tahmini) |
Nüfus Artış Hızı
%-1,27 (2025 tahmini)
Sağlık Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %9'u (2021) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %12,1'i (2022 tahmini) |
Okul Yaşam Beklentisi
| Erkek | 15 yıl |
| Genel | 16 yıl (2023 tahmini) |
| Kadın | 17 yıl |
Büyük Kentsel Alanlar
621.000 - RİGA (başkent) (2023)
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 3 (2025 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 23,3 (2025 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 56,2 (2025 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 33 (2025 tahmini) |
Yetişkin Obezite Oranı
%23,6 (2016)
Toplam Doğurganlık Hızı
1,25 çocuk/kadın (2025 tahmini)
Hastane Yatağı Yoğunluğu
5,3 yatak/1.000 kişi (2020 tahmini)
Evli Kadın Oranı (15-49 yaş)
%49,6 (2021 tahmini)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 72 yıl |
| Genel | 76,4 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 81 yıl |
İlk Doğumda Annenin Ortalama Yaşı
27,3 yıl (2020 tahmini)
5 Yaş Altı Yetersiz Beslenen Çocuklar
%0,3 (2021 tahmini)
Anayasa
Bağımsızlık sonrası 4 Mayıs 1990'da 1922 anayasasının bazı bölümleri yeniden yürürlüğe girmiş, 6 Temmuz 1993'te tam anlamıyla uygulamaya konulmuştur
Başkent
| Adı | Riga |
| Etimoloji | Adın kökeni belirsizdir; Eski Litvanca ringa (viraj veya eğri) sözcüğünden ya da Letoncada dere anlamına gelen ridzina sözcüğünden gelebilir |
| Yaz saati | +1 saat; Mart'ın son Pazarı - Ekim'in son Pazarı |
| Saat farkı | UTC+2 (Washington DC'nin 7 saat ilerisinde) |
| Coğrafi koordinatlar | 56 57 K, 24 06 D |
Ülke Adı
| Eski adı | Letonya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti (SSCB işgali döneminde) |
| Etimoloji | Ad, Letonya halkının etnik çekirdeğini oluşturan dört doğu Baltık kabilesinden biri olan Latgalilerden gelmektedir |
| Uzun resmi adı | Letonya Cumhuriyeti |
| Yerel uzun adı | Latvijas Republika |
| Kısa resmi adı | Letonya |
Ulusal Marş
| Başlık | Dievs, sveti Latviju! (Tanrım, Letonya'yı Koru!) |
| Söz/Müzik | Karlis BAUMANIS |
| Kabul tarihi | 1920; 1990'da yeniden benimsendi; ilk 1873'te seslendirilmiştir |
Hukuk Sistemi
Sosyalist hukuk geleneğinin izlerini taşıyan medeni hukuk sistemi
Ulusal Bayram
Bağımsızlık Günü, 18 Kasım (1918)
Ulusal Sembol
Beyaz kuyruk sallayan (kuş)
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | En az bir ebeveynin Letonya vatandaşı olması gerekmektedir |
| Çifte vatandaşlık | Tanınmaz |
| Doğumla vatandaşlık | Hayır |
| Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı | 5 yıl |
Hükümet Tipi
Parlamenter cumhuriyet
Ulusal Renkler
Koyu kırmızı, beyaz
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | İlçe (şehir) ve bölge mahkemeleri |
| En yüksek mahkemeler | Yüksek Mahkeme (Senato ile 36 yargıçtan oluşur); Anayasa Mahkemesi (7 yargıçtan oluşur) |
Yasama Organı
| Yapı | Tek meclisli |
| Meclis adı | Parlamento (Saeima) |
| Görev süresi | 4 yıl |
| Seçim sistemi | Orantılı temsil |
| Koltuk sayısı | 100 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 1 Ekim 2022 |
| Bir sonraki seçim | Ekim 2026 |
| Seçim sonuçları | Yeni Birlik (VIENOTIBA): 26; ZZS: 16; Birleşik Liste: 15; Ulusal İttifak: 13; İstikrar İçin!: 11; İlerlemeciler: 10; Letonya Önce: 9 |
| Kadın temsilci oranı | %31 |
Bağımsızlık
18 Kasım 1918 (Sovyet Rusya'dan); 4 Mayıs 1990 (Sovyetler Birliği'nden ilan); 6 Eylül 1991 (Sovyetler Birliği tarafından tanındı)
Siyasi Partiler
İstikrar İçin!; Letonya'nın Kalkınması İçin; Uyum; Riga'ya Hizmet!; Letonya Önce; Ulusal İttifak; Yeni Birlik; Halk, Toprak, Devlet; İlerlemeciler; Yeşiller ve Çiftçiler Birliği; Birleşik Liste ve diğerleri
İdari Birimler
36 belediye ve 7 devlet şehri
Yürütme Organı
| Seçim süreci | Cumhurbaşkanı 4 yıllık görev süresi için Parlamento tarafından dolaylı olarak seçilmektedir; başbakan cumhurbaşkanı tarafından atanmakta, Parlamento tarafından onaylanmaktadır |
| Devlet başkanı | Cumhurbaşkanı Edgars RİNKEVİCS (8 Temmuz 2023'ten itibaren) |
| Son seçim tarihi | 31 Mayıs 2023 |
| Bir sonraki seçim | 2027 |
| Seçim sonuçları | 2023: Edgars RİNKEVİCS üçüncü turda seçildi; Parlamento oyu: 52-25 |
| Hükümet başkanı (Başbakan) | Evika SİLİNA (15 Eylül 2023'ten itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
18 yaş ve üzeri; evrensel
UNESCO Dünya Mirası
3 alan (tamamı kültürel): Riga'nın Tarihi Merkezi; Struve Coğrafi Yayı; Kuldīga Eski Şehri
Askeri Not
Letonya NATO üyesidir ve Rusya'nın Ukrayna saldırısının ardından savunma harcamalarını hızla artırmaktadır. Türkiye ile Letonya NATO müttefikidir; askeri işbirliği çerçevesinde çeşitli ortak tatbikatlar ve savunma diyaloğu sürdürülmektedir. Letonya'nın 2023 ihracat verilerinde Türkiye görünmemekle birlikte Türkiye Letonya'nın küçük AB ortakları için önemli bir ticaret partneri olmaya devam etmektedir (2025)
Askeri Harcamalar
| 2025 | GSYİH'nin %3,7'si (tahmini) |
| 2024 | GSYİH'nin %3,4'ü |
| 2023 | GSYİH'nin %3'ü |
| 2022 | GSYİH'nin %2,3'ü |
Askeri Personel Gücü
Yaklaşık 8.000 aktif personel; yaklaşık 11.000 Ulusal Muhafız (2025)
Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri
Ulusal Silahlı Kuvvetler (NBS): Kara Kuvvetleri, Deniz Kuvvetleri (Sahil Güvenlik dahil), Hava Kuvvetleri, Ulusal Muhafızlar (Zemessardze); İçişleri Bakanlığı: Devlet Polisi, Devlet Sınır Muhafızları, Devlet Güvenlik Servisi (2025)
