Lesotho
Güney Afrika; Güney Afrika Cumhuriyeti'nin içinde bir enklave
Lesotho ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile Lesoto arasındaki ticaret son derece sınırlıdır. 2023 verilerinde Türkiye Lesoto'nun başlıca ticaret ortakları arasında görünmemektedir; ülkenin ticareti büyük ölçüde Güney Afrika üzerinden yürütülmektedir. Coğrafi uzaklık ve ekonomik ölçeğin küçüklüğü kapsamlı ikili ticaret ilişkisi kurulmasını güçleştirmektedir.
Bütçe
| Gelirler | 1,13 milyar dolar (2022 tahmini) |
| Harcamalar | 1,256 milyar dolar (2022 tahmini) |
İhracat
Değer
| 2024 | 983,027 milyon dolar |
| 2023 | 885,789 milyon dolar |
| 2022 | 1,07 milyar dolar |
İhracat Ortakları
Güney Afrika %31, Belçika %26, ABD %20, BAE %8, Hindistan %8 (2023)
İhraç Edilen Mallar
Elmas, hazır giyim, yün, güç ekipmanları, yatak ürünleri (2023)
İthalat
Değer
| 2024 | 2,083 milyar dolar |
| 2023 | 2,077 milyar dolar |
| 2022 | 2,247 milyar dolar |
İthalat Ortakları
Güney Afrika %78, Çin %10, Tayvan %3, Japonya %1, Hindistan %1 (2023)
İthal Edilen Mallar
Rafine petrol, kumaş, kamyonlar, hazır giyim, pamuk kumaş (2023)
Sanayiler
Gıda, içecek, tekstil, giyim üretimi, el sanatları, inşaat, turizm
Dış Borç
928,019 milyon dolar (2023 tahmini)
İş Gücü
884.200 (2024 tahmini)
Gini Katsayısı
44,9 (2017 tahmini)
Havale Gelirleri
| 2024 | GSYİH'nin %22'si |
| 2023 | GSYİH'nin %22,9'u |
| 2022 | GSYİH'nin %22,6'sı |
Tarım Ürünleri
Süt, patates, mısır, sebzeler, meyveler, sorgum, buğday, av eti, fasulye, yün (2023)
İşsizlik Oranı
| 2024 | %16,2 |
| 2023 | %16,5 |
| 2022 | %16,7 |
Cari Hesap Dengesi
| 2024 | 84,393 milyon dolar |
| 2023 | -151,577 milyon dolar |
| 2022 | -268,876 milyon dolar |
Genel Değerlendirme
Güney Afrika Cumhuriyeti tarafından çevrilmiş alt-orta gelirli ekonomi; çevresel açıdan kırılgan ve siyasi açıdan istikrarsız; temel altyapı ve yenilenebilir enerji yatırımları; ciddi yoksulluk; COVID-19 nedeniyle kentsel iş ve gelir kayıpları; sistemik yolsuzluk
Kişi Başına GSYİH
| 2024 | 2.600 dolar |
| 2023 | 2.600 dolar |
| 2022 | 2.600 dolar |
GSYİH Büyüme Hızı
| 2024 | %2,8 |
| 2023 | %1,8 |
| 2022 | %2,4 |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
2,272 milyar dolar (2024 tahmini)
Döviz Rezervleri ve Altın
| 2024 | 1,008 milyar dolar |
| 2023 | 854,089 milyon dolar |
| 2022 | 771,278 milyon dolar |
Sanayi Üretim Büyüme Hızı
%2,6 (2024 tahmini)
Döviz Kuru (Maloti / ABD Doları)
| 2024 | 18,329 |
| 2023 | 18,45 |
| 2022 | 16,356 |
| 2021 | 14,779 |
| 2020 | 16,459 |
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Tarım | %6,5 (2024 tahmini) |
| Hizmetler | %48 (2024 tahmini) |
| Sanayi | %31 (2024 tahmini) |
Yoksulluk Sınırı Altındaki Nüfus
%49,7 (2017 tahmini)
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2024 | %6,1 |
| 2023 | %6,3 |
| 2022 | %8,3 |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2024 | 6,166 milyar dolar |
| 2023 | 6 milyar dolar |
| 2022 | 5,893 milyar dolar |
Diller
Sesotho (resmi), İngilizce (resmi), Phuthi, Xhosa, Zulu
Dinler
| Protestan | %47,8 (Pentekostal %23,1, Lesoto Evanjelik %17,3, Anglikan %7,4) |
| Roma Katolik | %39,3 |
| Diğer Hristiyan | %9,1 |
| Dini bağı olmayan | %2,3 (2014 tahmini) |
| Hristiyan olmayan | %1,4 |
Milliyet
| İsim | Mosotho (tekil), Basotho (çoğul) |
| Sıfat | Basotho |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %2,77 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %30,4'ü (2023) |
Medyan Yaş
| Erkek | 23,4 yıl |
| Genel | 24 yıl (2025 tahmini) |
| Kadın | 24,3 yıl |
Doğum Oranı
21,68 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
| Sotho | %99,7 |
| Diğer | %0,3 (Kwena, Nguni (Hlubi ve Phuthi), Zulu dahil) |
Okuryazarlık
| Kadın | %96,6 (2024 tahmini) |
| Toplam nüfus | %90,4 (2024 tahmini) |
| Erkek | %83,2 (2024 tahmini) |
Toplam Nüfus
| Erkek | 1.099.314 |
| Genel | 2.222.962 (2025 tahmini) |
| Kadın | 1.123.648 |
Yaş Yapısı
| 15-64 yaş | %62,7 (Erkek: 699.197 / Kadın: 696.626) |
| 65 yaş ve üzeri | %5,4 (Erkek: 44.625 / Kadın: 75.345) (2024 tahmini) |
| 0-14 yaş | %32 (Erkek: 358.137 / Kadın: 353.618) |
Ölüm Oranı
10,2 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,03 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 0,98 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
-4,21 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)
Hekim Yoğunluğu
0,24 hekim/1.000 kişi (2022)
Anne Ölüm Oranı
478 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 51 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 52,2 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 40,2 ölüm/1.000 canlı doğum |
Tütün Kullanımı
| Erkek | %42,4 (2025 tahmini) |
| Genel | %22,8 (2025 tahmini) |
| Kadın | %4,1 (2025 tahmini) |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %6,6'sı (2024 tahmini) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %10,4'ü (2024 tahmini) |
İçme Suyu Erişimi
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %74'ü (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kentsel | Nüfusun %93'ü (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kırsal | Nüfusun %65,9'u (2022 tahmini) |
Nüfus Artış Hızı
%0,73 (2025 tahmini)
Sağlık Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %10,2'si (2021) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %13,1'i (2022 tahmini) |
Okul Yaşam Beklentisi
| Genel | 11 yıl (2017 tahmini) |
Büyük Kentsel Alanlar
202.000 - MASERU (başkent) (2018)
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 11,6 (2025 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 48,2 (2025 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 56,8 (2025 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 8,6 (2025 tahmini) |
Yetişkin Obezite Oranı
%16,6 (2016)
Toplam Doğurganlık Hızı
2,49 çocuk/kadın (2025 tahmini)
Sanitasyon Tesislerine Erişim
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %71,7'si (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kentsel | Nüfusun %93,6'sı (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kırsal | Nüfusun %62,4'ü (2022 tahmini) |
Evli Kadın Oranı (15-49 yaş)
%46,9 (2021 tahmini)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 58,1 yıl |
| Genel | 60,2 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 62,3 yıl |
İlk Doğumda Annenin Ortalama Yaşı
20,9 yıl (2014 tahmini)
5 Yaş Altı Yetersiz Beslenen Çocuklar
%12,5 (2024 tahmini)
Anayasa
2 Nisan 1993'te kabul edilmiş (1967 versiyonunu fiilen yeniden yürürlüğe getirmiştir)
Başkent
| Adı | Maseru |
| Etimoloji | Sesotho dilinde '[kırmızı kumtaşlarının bulunduğu yer]' anlamına gelmektedir |
| Saat farkı | UTC+2 (Washington DC'nin 7 saat ilerisinde) |
| Coğrafi koordinatlar | 29 19 G, 27 29 D |
Ülke Adı
| Eski adı | Basutoland |
| Etimoloji | Ad, Sotho halkından gelmektedir; Sotho adı 'koyu tenli' anlamına gelir; Le- tekil isim önekidir; eski ad Basutoland çoğul isim öneki Ba-'yı kullanmaktadır |
| Uzun resmi adı | Lesoto Krallığı |
| Kısa resmi adı | Lesoto |
Ulusal Marş
| Başlık | Lesotho fatse la bo ntat'a rona (Lesoto, Atalarımızın Toprağı) |
| Söz/Müzik | Francois COILLARD / Ferdinand-Samuel LAUR |
| Kabul tarihi | 1967; müzik 1823 tarihli bir İsviçre şarkı kitabından alınmıştır |
Hukuk Sistemi
İngiliz ortak hukuku ve Roma-Hollanda hukukunun karma sistemi; Yüksek Mahkeme ve İstinaf Mahkemesi yasama işlemlerini denetler
Ulusal Bayram
Bağımsızlık Günü, 4 Ekim (1966)
Ulusal Sembol
Mokorotio (Basotho şapkası)
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | Evet |
| Çifte vatandaşlık | Tanınmaz |
| Doğumla vatandaşlık | Evet |
| Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı | 5 yıl |
Hükümet Tipi
Parlamenter anayasal monarşi
Ulusal Renkler
Mavi, beyaz, yeşil, siyah
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | Magistrа mahkemeleri; örf-adet veya geleneksel mahkemeler; askeri mahkemeler |
| En yüksek mahkemeler | İstinaf Mahkemesi (mahkeme başkanı ve Parlamento'nun belirlediği sayıda üye yargıçtan oluşur); Yüksek Mahkeme |
Yasama Organı
Yapı
İki meclisli
Alt Meclis
| Adı | Ulusal Meclis |
| Görev süresi | 5 yıl |
| Seçim sistemi | Karma sistem |
| Koltuk sayısı | 122 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 2 Kasım 2022 |
| Bir sonraki seçim | Ekim 2027 |
| Seçim sonuçları | RFP: 56; DC: 29; ABC: 8; BAP: 6; Diğer: 20 |
| Kadın temsilci oranı | %25 |
Meclis adı
Parlamento
Üst Meclis
| Adı | Senato |
| Görev süresi | 5 yıl |
| Koltuk sayısı | 33 (11'i atama ile) |
| Son seçim tarihi | 7 Ekim 2022 |
| Bir sonraki seçim | Kasım 2027 |
| Kadın temsilci oranı | %21,2 |
Bağımsızlık
4 Ekim 1966 (Birleşik Krallık'tan)
Siyasi Partiler
ABC; AD; BAP; BNP; DC; DPL; LPC; MEC; NIP; PFD; RCL; RFP ve diğerleri
İdari Birimler
10 ilçe: Berea, Butha-Buthe, Leribe, Mafeteng, Maseru, Mohale's Hoek, Mokhotlong, Qacha's Nek, Quthing, Thaba-Tseka
Yürütme Organı
| Seçim süreci | Monarşi kalıtsaldır ancak anayasa kapsamında yürütme veya yasama yetkisi yoktur; başbakan Ulusal Meclis'teki çoğunluk partisi veya koalisyonun lideridir |
| Devlet başkanı (Kral) | Kral LETSIE III (7 Şubat 1996'dan itibaren) |
| Hükümet başkanı (Başbakan) | Ntsokoane Samuel MATEKANE (28 Ekim 2022'den itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
18 yaş ve üzeri; evrensel
UNESCO Dünya Mirası
1 alan (karma): Maloti-Drakensberg Parkı
Askeri Not
Lesoto Savunma Kuvveti tarih boyunca siyasi krizlere müdahil olmuştur. Güney Afrika Lesoto'nun ana güvenlik ortağıdır. Türkiye ile Lesoto arasındaki askeri ilişkiler son derece sınırlıdır (2025)
Askeri Harcamalar
| Not | GSYİH'nin yaklaşık %2 düzeyinde seyretmektedir |
Askeri Personel Gücü
Yaklaşık 2.000 aktif LDF personeli (2025)
Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri
Lesoto Savunma Kuvveti (LDF): Kara Kuvvetleri, Hava Kolu; Lesoto Jandarması ve Lesoto Mounted Police Service İçişleri Bakanlığı'na bağlıdır (2025)
Askerlik Hizmeti Yaşı ve Yükümlülüğü
18-24 yaş; gönüllü askerlik (2025)
