Lübnan
Orta Doğu; İsrail ile Suriye arasında Akdeniz kıyısı
Lübnan ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile Lübnan arasındaki ticaret ilişkileri bu zorlu koşullara rağmen canlılığını korumaktadır. 2023 verilerine göre Türkiye Lübnan'ın ihracat ortakları arasında %5 payla 3. sıradadır; ithalatta ise %8 payla 4. sıraya yükselmiştir. Türkiye Lübnan'a hazır giyim, tekstil, makine, inşaat malzemeleri ve gıda ürünleri ihraç ederken Lübnan'dan mücevher ve değerli taşlar ile tarım ürünleri ithal etmektedir. İkili ticaret hacminin 500 milyon - 1 milyar dolar bandında olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye, ekonomik kriz sürecinde de Lübnan'a insani yardım ve siyasi destek sunmayı sürdürmüştür.
İhracat
Değer
| 2023 | 11,77 milyar dolar |
| 2022 | 12,445 milyar dolar |
| 2021 | 9,684 milyar dolar |
İhracat Ortakları
BAE %26, Mısır %7, Türkiye %5, Irak %5, ABD %4 (2023)
İhraç Edilen Mallar
Mücevher, otomobiller, elmas, hurda demir, altın (2023)
İthalat
Değer
| 2023 | 23,313 milyar dolar |
| 2022 | 24,536 milyar dolar |
| 2021 | 17,667 milyar dolar |
İthalat Ortakları
İsviçre %12, Çin %11, Yunanistan %9, Türkiye %8, İtalya %6 (2023)
İthal Edilen Mallar
Rafine petrol, altın, otomobiller, paket ilaçlar, hazır giyim (2023)
Sanayiler
Bankacılık, turizm, gayrimenkul ve inşaat, gıda işleme, şarap, mücevher, çimento, tekstil, mineral ve kimyasal ürünler, ahşap ve mobilya, petrol rafinerisi, metal işleme
Kamu Borcu
GSYİH'nin %146,8'i (2017 tahmini)
Dış Borç
41,936 milyar dolar (2023 tahmini)
İş Gücü
1,939 milyon (2023 tahmini)
Havale Gelirleri
| 2023 | GSYİH'nin %33,3'ü |
| 2022 | GSYİH'nin %30,7'si |
| 2021 | GSYİH'nin %27,5'i |
Tarım Ürünleri
Patates, süt, domates, elma, portakal, zeytin, salatalık, tavuk, limon, buğday (2023)
İşsizlik Oranı
| 2023 | %11,6 |
| 2022 | %11,6 |
| 2021 | %12,7 |
Cari Hesap Dengesi
| 2023 | -5,643 milyar dolar |
| 2022 | -7,265 milyar dolar |
| 2021 | -4,556 milyar dolar |
Genel Değerlendirme
Alt-orta gelirli Orta Doğu ekonomisi; hiperenflasyon ve keskin yoksulluk artışı; bankalar kredi vermeyi durdurdu; İsrail-Hizbullah çatışmasından kaynaklanan ekonomik daralma, tahrip olan altyapı ve azalan tüketici talebi
Kişi Başına GSYİH
| 2023 | 11.300 dolar |
| 2022 | 11.500 dolar |
| 2021 | 11.600 dolar |
GSYİH Büyüme Hızı
| 2023 | %-0,8 |
| 2022 | %-0,6 |
| 2021 | %-7 |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
20,079 milyar dolar (2023 tahmini)
Döviz Rezervleri ve Altın
| 2024 | 33,301 milyar dolar |
| 2023 | 27,49 milyar dolar |
| 2022 | 32,513 milyar dolar |
Sanayi Üretim Büyüme Hızı
%0,1 (2023 tahmini)
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Hizmetler | %42,4 (2023 tahmini) |
| Sanayi | %2,1 (2023 tahmini) |
| Tarım | %1 (2023 tahmini) |
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2024 | %45,2 |
| 2023 | %221,3 |
| 2022 | %171,2 |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2023 | 65,415 milyar dolar |
| 2022 | 65,917 milyar dolar |
| 2021 | 66,329 milyar dolar |
Döviz Kuru (Lübnan Lirası / ABD Doları)
| 2024 | 89.500 |
| 2023 | 13.875,625 |
| 2022 | 1.507,5 |
| 2021 | 1.507,5 |
| 2020 | 1.507,5 |
Diller
Arapça (resmi), Fransızca, İngilizce, Ermenice
Dinler
| Dürzi | %4,5 |
| Hristiyan | %32,4 (Maronit Katolikler en büyük Hristiyan grubunu oluşturur) |
| Müslüman | %67,8 (Sünni %31,9, Şii %31,2; küçük Alevi ve İsmaili toplulukları) |
| Yahudi, Bahai, Budist ve Hindu | Çok küçük sayılar (2020 tahmini) |
Milliyet
| İsim | Lübnanlı (tekil ve çoğul) |
| Sıfat | Lübnanlı |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %-1,23 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %89,4'ü (2023) |
Medyan Yaş
| Erkek | 35,6 yıl |
| Genel | 29,4 yıl (2025 tahmini) |
| Kadın | 36,9 yıl |
Doğum Oranı
16,73 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
| Arap | %95 |
| Ermeni | %4 |
| Diğer | %1 |
Okuryazarlık
| Erkek | %94,8 (2019 tahmini) |
| Kadın | %89,5 (2019 tahmini) |
| Toplam nüfus | %92 (2019 tahmini) |
Toplam Nüfus
| Erkek | 2.678.543 |
| Genel | 5.364.482 (2024 tahmini) |
| Kadın | 2.685.939 |
Yaş Yapısı
| 15-64 yaş | %71,6 (Erkek: 1.939.311 / Kadın: 1.900.574) |
| 0-14 yaş | %18,9 (Erkek: 519.352 / Kadın: 495.591) |
| 65 yaş ve üzeri | %9,5 (Erkek: 219.880 / Kadın: 289.774) (2024 tahmini) |
Ölüm Oranı
6,23 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,05 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 1 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
-18,23 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)
Hekim Yoğunluğu
2,68 hekim/1.000 kişi (2020)
Anne Ölüm Oranı
15 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 7,3 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 7,3 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 6,2 ölüm/1.000 canlı doğum |
Tütün Kullanımı
| Erkek | %43,8 (2025 tahmini) |
| Genel | %34,1 (2025 tahmini) |
| Kadın | %25,4 (2025 tahmini) |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %1,2'si (2024 tahmini) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %8,6'sı (2025 tahmini) |
İçme Suyu Erişimi
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %92,6'sı (2022 tahmini) |
Nüfus Artış Hızı
%-0,77 (2025 tahmini)
Sağlık Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %10,1'i (2021) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %15,5'i (2022 tahmini) |
Okul Yaşam Beklentisi
| Erkek | 12 yıl |
| Genel | 11 yıl (2023 tahmini) |
| Kadın | 11 yıl |
Büyük Kentsel Alanlar
2,421 milyon - BEYRUT (başkent) (2023)
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 8,8 (2024 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 39 (2024 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 50,3 (2024 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 11,3 (2024 tahmini) |
Yetişkin Obezite Oranı
%32 (2016)
Toplam Doğurganlık Hızı
2,2 çocuk/kadın (2025 tahmini)
Hastane Yatağı Yoğunluğu
2,7 yatak/1.000 kişi (2021 tahmini)
Sanitasyon Tesislerine Erişim
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %100'ü (2022 tahmini) |
Evli Kadın Oranı (15-49 yaş)
%52,4 (2019 tahmini)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 77,8 yıl |
| Genel | 79,2 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 80,7 yıl |
5 Yaş Altı Yetersiz Beslenen Çocuklar
%5,1 (2023 tahmini)
Anayasa
15 Mayıs 1926'da kaleme alınmış, 23 Mayıs 1926'da kabul edilmiştir
Başkent
| Adı | Beyrut |
| Etimoloji | Fenikelice veya İbranicede be'erot sözcüğünden türemiş olup 'kuyular' anlamına gelir |
| Yaz saati | +1 saat; Mart'ın son Pazarı - Ekim'in son Pazarı |
| Saat farkı | UTC+2 (Washington DC'nin 7 saat ilerisinde) |
| Coğrafi koordinatlar | 33 52 K, 35 30 D |
Ülke Adı
| Eski adı | Büyük Lübnan |
| Etimoloji | Semitik lbn kökünden türemiş olup 'beyaz' anlamına gelir; muhtemelen ülkenin karla kaplı dağlarına atıfta bulunmaktadır |
| Uzun resmi adı | Lübnan Cumhuriyeti |
| Yerel uzun adı | Al Jumhuriyah al Lubnaniyah |
| Kısa resmi adı | Lübnan |
Ulusal Marş
| Başlık | Kulluna lil-watan (Hepimiz Vatanımız İçin!) |
| Söz/Müzik | Rachid NAKHLE / Wadih SABRA |
| Kabul tarihi | 1927 |
Hukuk Sistemi
Fransız medeni kanununa, Osmanlı hukuk geleneğine ve Yahudi, İslam ve Hristiyan toplulukların kişisel statü, evlilik ve boşanma gibi aile ilişkilerini düzenleyen dini yasalara dayanan karma sistem
Ulusal Bayram
Bağımsızlık Günü, 22 Kasım (1943)
Ulusal Sembol
Sedir ağacı
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | Babanın Lübnan vatandaşı olması gerekmektedir |
| Çifte vatandaşlık | Tanınır |
| Doğumla vatandaşlık | Hayır |
| Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı | Bilinmiyor |
Hükümet Tipi
Parlamenter demokratik cumhuriyet
Ulusal Renkler
Kırmızı, beyaz, yeşil
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | İstinaf Mahkemeleri; Birinci Derece Mahkemeleri; özel mahkemeler; dini mahkemeler; askeri mahkemeler |
| En yüksek mahkemeler | Temyiz Mahkemesi veya Yüksek Mahkeme (her biri başkan ve 2 üye yargıçtan oluşan 8 daireden oluşur); Anayasa Konseyi (10 üyeden oluşur) |
Yasama Organı
| Yapı | Tek meclisli |
| Meclis adı | Ulusal Meclis (Majlis Al-Nuwwab) |
| Görev süresi | 4 yıl |
| Seçim sistemi | Orantılı temsil |
| Koltuk sayısı | 128 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 15 Mayıs 2022 |
| Bir sonraki seçim | Mayıs 2026 |
| Seçim sonuçları | Güçlü Cumhuriyet: 19; Güçlü Lübnan: 18; Kalkınma ve Kurtuluş: 15; Direniş'e Bağlılık: 15; Bağımsız Milletvekilleri: 9; Demokratik Toplantı: 8; Bağımsızlar: 20; Diğer: 24 |
| Kadın temsilci oranı | %6,3 |
Bağımsızlık
22 Kasım 1943 (Fransız yönetimindeki Milletler Cemiyeti mandası altından)
Siyasi Partiler
Al-Ahbash; Amal Hareketi; Azm Hareketi; Lübnan Baas Partisi; Özgür Yurtsever Hareket (FPM); Gelecek Hareketi; Hizbullah; İslami Eylem Cephesi; Kata'ib Partisi; Lübnanlı Demokratik Parti; Lübnan Kuvvetleri (LF); Marada Hareketi; İlerici Sosyalist Parti; Suriye Milliyetçi Sosyal Partisi; Taşnag
İdari Birimler
8 il: Akkar, Baalbek-Hermel, Bekaa, Beyrut, Kuzey Lübnan, Güney Lübnan, Dağ Lübnanı, Nabatiye
Yürütme Organı
| Seçim süreci | Cumhurbaşkanı 6 yıllık dönem için Parlamento üyelerinin üçte iki nitelikli çoğunluğuyla dolaylı olarak seçilmektedir; başbakan Ulusal Meclis'le istişare halinde cumhurbaşkanı tarafından atanmaktadır |
| Devlet başkanı | Cumhurbaşkanı Joseph AOUN (9 Ocak 2025'ten itibaren) |
| Son seçim tarihi | 9 Ocak 2025 |
| Bir sonraki seçim | 2031 |
| Seçim sonuçları | 2025: Joseph AOUN ikinci turda seçildi; Ulusal Meclis oyu: 128 üzerinden 99 |
| Hükümet başkanı (Başbakan) | Nawaf SALAM (8 Şubat 2025'ten itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
21 yaş ve üzeri; din ayrımı gözetilmeksizin tüm erkek ve kadınlar için yetkili; mahkûm edilmiş ağır suçlular ve hapistekiler ile askeri ve güvenlik personeli dışındaki tüm rütbelerden ayrı tutulmuştur
UNESCO Dünya Mirası
6 alan (tamamı kültürel): Anjar; Baalbek; Biblos; Tir; Ouadi Qadisha (Kutsal Vadi) ve Tanrı'nın Sedir Ormanı; Raşid Karameh Uluslararası Fuarı-Trablus
Askeri Not
Lübnan Silahlı Kuvvetleri ülkenin en önemli kurumsal bütünleşme araçlarından biri olmayı sürdürmektedir. 2019'dan bu yana yaşanan ekonomik çöküş orduyu da derinden etkilemiş; donanım temini ve personel maaşları ciddi sorunlar haline gelmiştir. Türkiye ile Lübnan arasındaki askeri ilişkiler görece sınırlıdır; ancak Türkiye UNIFIL kapsamında BM barış gücü misyonuna destek vermektedir (2025)
Askeri Harcamalar
| Not | Ekonomik kriz nedeniyle savunma harcamaları büyük ölçüde azalmış; GSYİH'nin yaklaşık %2-3'ü düzeyinde seyretmektedir |
Askeri Personel Gücü
Yaklaşık 80.000 aktif LAF personeli (2025)
Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri
Lübnan Silahlı Kuvvetleri (LAF): Ordu (Cumhurbaşkanlığı Muhafız Tugayı ve Kara Sınır Alayları dahil), Deniz Kuvvetleri, Hava Kuvvetleri; İçişleri Bakanlığı: İç Güvenlik Kuvvetleri Genel Müdürlüğü (polis ve jandarma dahil) (2025)
