Surinam
Kuzey Güney Amerika; Fransız Guyanası ile Guyana arasında, Kuzey Atlantik Okyanusu'na kıyılı
Surinam ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile Surinam arasındaki ticari ilişkiler son derece sınırlı düzeyde kalmaktadır. İkili ticaret hacminin 20-50 milyon dolar bandında olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye Surinam'a makine ve ekipman, tekstil ve hazır giyim, inşaat malzemeleri ihraç edebilirken Surinam'dan altın, kakao ve tarım ürünleri alabilmektedir. Uzak coğrafya ve sınırlı doğrudan ulaşım imkânları ikili ticaretin gelişmesinin önündeki başlıca engellerdir. Birleşmiş Milletler ve uluslararası platformlarda her iki ülke zaman zaman ortak pozisyonlar almaktadır.
Döviz
Surinam Doları (SRD) / ABD Doları
İhracat
Değer
| 2024 | 2,793 milyar dolar |
| 2023 | 2,533 milyar dolar |
İhracat Ortakları
İsviçre %49, BAE %28, Guyana %5, ABD %4, Fransa %3 (2023)
İhraç Edilen Mallar
Altın, balık, rafine petrol, kereste, tütün (2023)
İthalat
Değer
| 2024 | 2,571 milyar dolar |
| 2023 | 2,203 milyar dolar |
İthalat Ortakları
ABD %22, Çin %12, Hollanda %11, Trinidad ve Tobago %9, Guyana %8 (2023)
İthal Edilen Mallar
Rafine petrol, gemiler, kazı makineleri, kamyonlar, tütün (2023)
Sanayiler
Altın madenciliği, petrol, kereste, gıda işleme, balıkçılık
İş Gücü
255.500 (2024 tahmini)
Gini Katsayısı
39,2 (2022 tahmini)
Tarım Ürünleri
Pirinç, şeker kamışı, portakal, sebzeler, tavuk, manyok, muz, ananas, yumurta, narenciye (2023)
İşsizlik Oranı
| 2024 | %7,4 |
| 2023 | %7,7 |
| 2022 | %8,2 |
Genel Değerlendirme
Üst orta gelirli Güney Amerika ekonomisi; yeni dalgalı kur rejimi; önemli altın, hidrokarbon ve alüminyum ihracatçısı; IMF programıyla ekonomik toparlanma ve mali sürdürülebilirlik hedefi; tartışmalı sert odun sektörü
Kişi Başına GSYİH
| 2024 | 19.400 dolar |
| 2023 | 19.000 dolar |
| 2022 | 18.700 dolar |
GSYİH Büyüme Hızı
| 2024 | %2,8 |
| 2023 | %2,5 |
| 2022 | %2,4 |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
4,714 milyar dolar (2024 tahmini)
Döviz Rezervleri ve Altın
| 2024 | 1,632 milyar dolar |
| 2023 | 1,346 milyar dolar |
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Hizmetler | %48,3 (2023 tahmini) |
| Sanayi | %39,9 (2023 tahmini) |
| Tarım | %7,5 (2023 tahmini) |
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2024 | %16,2 |
| 2023 | %51,6 |
| 2022 | %52,4 |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2024 | 12,316 milyar dolar |
| 2023 | 11,976 milyar dolar |
| 2022 | 11,68 milyar dolar |
Diller
Hollandaca (resmi), İngilizce (yaygın), Sranang Tongo (Surinamca; Kreolların ve gençlerin ana dili), Karayip Hintçesi (Hintçe lehçesi), Cava dili
Dinler
| Protestan | %23,6 (Evanjelik %11,2; Moravian %11,2; Reform %0,7; Lutherci %0,5) |
| Hindu | %22,3 |
| Roma Katolik | %21,6 |
| Müslüman | %13,8 |
| Dini bağı olmayan | %7,5 |
| Belirtilmemiş | %3,2 (2012 tahmini) |
| Diğer Hristiyan | %3,2 |
| Winti | %1,8 |
| Diğer | %1,7 |
| Yehova Şahitleri | %1,2 |
Milliyet
| İsim | Surinamlı(lar) |
| Sıfat | Surinamlı |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %0,88 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %66,4'ü (2023) |
Medyan Yaş
| Erkek | 31 yıl |
| Genel | 32,3 yıl (2025 tahmini) |
| Kadın | 32,9 yıl |
Doğum Oranı
14,63 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
Hintistanlı (Hindistanlı; 19. yüzyılın sonlarında Kuzey Hindistan'dan göç etmiştir) %27,4; Maroon (17-18. yüzyılda köle olarak getirilen ve iç bölgelere kaçan Afrika kökenli) %21,7; Kreol (karma Beyaz ve Siyah) %15,7; Cava kökenli %13,7; Karma %13,4; Diğer %7,6; Belirtilmemiş %0,6 (2012 tahmini)
Toplam Nüfus
| Erkek | 323.747 |
| Genel | 653.605 (2025 tahmini) |
| Kadın | 329.858 |
Yaş Yapısı
| 0-14 yaş | %22,5 (Erkek: 73.864 / Kadın: 71.573) |
| 65 yaş ve üzeri | %7,5 (Erkek: 20.071 / Kadın: 28.598) (2024 tahmini) |
| 15-64 yaş | %70 (Erkek: 226.417 / Kadın: 226.235) |
Ölüm Oranı
6,74 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,07 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 0,98 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
2,46 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)
Hekim Yoğunluğu
1,36 hekim/1.000 kişi (2023)
Anne Ölüm Oranı
84 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)
Çocuk Evlilikleri
| 18 yaşından önce evlenen erkekler | %19,6 (2018) |
| 18 yaşından önce evlenen kadınlar | %36 (2018) — yüksek oran |
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 37,6 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 29,3 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 21 ölüm/1.000 canlı doğum |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %2,9'u (2023 tahmini) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %8,6'sı (2024 tahmini) |
İçme Suyu Erişimi
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %98'i (2022 tahmini) |
Nüfus Artış Hızı
%1,04 (2025 tahmini)
Sağlık Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %5,7'si (2021) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %13,1'i (2022 tahmini) |
Okul Yaşam Beklentisi
| Erkek | 10 yıl |
| Genel | 11 yıl (2021 tahmini) |
| Kadın | 11 yıl |
Büyük Kentsel Alanlar
239.000 - PARAMARİBO (başkent) (2018)
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 8,9 (2025 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 31,8 (2025 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 43 (2025 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 11,2 (2025 tahmini) |
Yetişkin Obezite Oranı
%26,4 (2016)
Toplam Doğurganlık Hızı
1,87 çocuk/kadın (2025 tahmini)
Hastane Yatağı Yoğunluğu
2,9 yatak/1.000 kişi (2020 tahmini)
Sanitasyon Tesislerine Erişim
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %96,1'i (2022 tahmini) |
Evli Kadın Oranı (15-49 yaş)
%52,2 (2018 tahmini)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 69 yıl |
| Genel | 72,7 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 76,7 yıl |
5 Yaş Altı Çocuklarda Düşük Kilolu Oranı
%6,7 (2018 tahmini)
Anayasa
30 Eylül 1987'de onaylanmış, 30 Ekim 1987'de yürürlüğe girmiştir
Başkent
| Adı | Paramaribo |
| Etimoloji | Ad, Guaraní sözcükleri para (su veya nehir) ve maribo (sakinler) sözcüklerinden gelmektedir |
| Saat farkı | UTC-3 (Washington DC'nin 2 saat ilerisinde) |
| Coğrafi koordinatlar | 5 50 K, 55 10 B |
Ülke Adı
| Etimoloji | Ad, Avrupalılarla ilk temas sırasında bölgede yaşayan Surinen halkından kaynaklanıyor olabilir |
| Eski adları | Hollanda Guyanası, Hollandaca Guyana |
| Uzun resmi adı | Surinam Cumhuriyeti |
| Yerel uzun adı | Republiek Suriname |
| Kısa resmi adı | Surinam |
Ulusal Marş
| Başlık | God zij met ons Suriname! (Allah Surinamimizle Olsun!) |
| Söz/Müzik | Cornelis Atses HOEKSTRA ve Henry DE ZİEL / Johannes Corstianus DE PUY |
| Kabul tarihi | 1959; 1893'te yazılmış bir Pazar okulu şarkısından uyarlanmıştır; sözler hem Hollandaca hem Sranang Tongo içermektedir |
Hukuk Sistemi
Hollanda medeni hukukundan etkilenmiş medeni hukuk sistemi
Ulusal Bayram
Bağımsızlık Günü, 25 Kasım (1975)
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | En az bir ebeveynin Surinam vatandaşı olması gerekmektedir |
| Çifte vatandaşlık | Tanınmaz |
| Doğumla vatandaşlık | Hayır |
| Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı | 5 yıl |
Hükümet Tipi
Başkanlık cumhuriyeti
Ulusal Renkler
Yeşil, beyaz, kırmızı, sarı
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | Kanton mahkemeleri |
| En yüksek mahkeme | Surinam Yüksek Adalet Mahkemesi (mahkeme başkanı, başkan yardımcısı ve 4 yargıçtan oluşur) |
Yasama Organı
| Yapı | Tek meclisli |
| Meclis adı | Ulusal Meclis (Nationale Assemblee) |
| Görev süresi | 5 yıl |
| Seçim sistemi | Orantılı temsil |
| Koltuk sayısı | 51 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 25 Mayıs 2025 |
| Bir sonraki seçim | Mayıs 2030 |
| Seçim sonuçları | NDP: 18; VHP: 17; NPS: 6; ABOP: 6; Diğer: 4 |
| Kadın temsilci oranı | %31,4 |
Bağımsızlık
25 Kasım 1975 (Hollanda'dan)
Siyasi Partiler
NDP; VHP; NPS; ABOP; BEP; DA91; KTPI; PL; PALU; HVB; SPA
İdari Birimler
10 ilçe (distrikt): Brokopondo, Commewijne, Coronie, Marowijne, Nickerie, Para, Paramaribo, Saramacca, Sipaliwini, Wanica
Ulusal Semboller
Kraliyet palmiyesi, faya lobi çiçeği
Yürütme Organı
| Seçim süreci | Cumhurbaşkanı ve cumhurbaşkanı yardımcısı Ulusal Meclis tarafından dolaylı olarak seçilmektedir; 5 yıllık dönem, dönem sınırı yoktur |
| Son seçim tarihi | 6 Temmuz 2025 |
| Bir sonraki seçim | 2030 |
| Seçim sonuçları | 2025: Jennifer GEERLINGS-SİMONS tek aday olarak seçildi |
| Devlet ve hükümet başkanı | Cumhurbaşkanı Jennifer GEERLINGS-SİMONS (16 Temmuz 2025'ten itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
18 yaş ve üzeri; evrensel
UNESCO Dünya Mirası
3 alan (2 kültürel, 1 doğal): Orta Surinam Doğa Rezervi (d); Paramaribo Tarihi İç Şehir (k); Jodensavanne Arkeolojik Alanı (k)
Askeri Not
Surinam'ın küçük askeri yapısı esas olarak iç güvenlik ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadeleye odaklanmaktadır. Türkiye ile Surinam arasında doğrudan askeri ilişki son derece sınırlıdır (2025)
Askeri Harcamalar
| Not | GSYİH'nin yaklaşık %1-1,5'i |
Askeri Personel Gücü
Yaklaşık 2.000-3.000 aktif personel (2025)
Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri
Surinam Ulusal Ordusu (Nationaal Leger, NL): Kara Kuvvetleri, Hava Kuvvetleri, Deniz Kuvvetleri; Jandarma ve Polis İçişleri Bakanlığı'na bağlıdır (2025)
Askerlik Hizmeti Yaşı ve Yükümlülüğü
18 yaş ve üzeri; gönüllü askerlik (2025)
