Kanada
Kuzey Kuzey Amerika; doğuda Kuzey Atlantik Okyanusu, batıda Kuzey Pasifik Okyanusu ve kuzeyde Arktik Okyanusu ile çevrili; ABD'nin kuzeyinde
Kanada ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile Kanada arasındaki ticaret ilişkileri mevcut düzeyde oldukça sınırlı kalmaktadır. 2023 yılı dış ticaret verilerinde Türkiye, Kanada'nın ihracat veya ithalat ortakları arasında kayda değer bir yer tutmamaktadır; iki ülke arasındaki yıllık ticaret hacminin yaklaşık 2-3 milyar dolar düzeyinde seyrettiği tahmin edilmektedir. Kanada, Türkiye'ye başta buğday, maden ve orman ürünleri olmak üzere hammaddeler ihraç ederken Türkiye'den tekstil, makine ve otomotiv parçaları ithal etmektedir. Her iki ülkenin de NATO üyesi ve G20 ekonomisi olması ortak bir zemin sunmaktadır. Bununla birlikte Kanada ile Türkiye arasında bir Serbest Ticaret Anlaşması bulunmamakta; ikili ticaret potansiyelinin tam anlamıyla hayata geçirilmesi için kapsamlı bir ticaret çerçevesine ihtiyaç duyulmaktadır. Kanada'nın yaklaşık 75.000-100.000 kişilik Türk diasporası da iki ülke arasındaki ekonomik bağları güçlendirme açısından değerlendirilebilecek bir kanal olarak öne çıkmaktadır.
Bütçe
| Gelirler | 428,312 milyar dolar (2023 tahmini) |
| Harcamalar | 417,421 milyar dolar (2023 tahmini) |
İhracat
Değer
| 2024 | 727,831 milyar dolar |
| 2023 | 724,754 milyar dolar |
| 2022 | 743,782 milyar dolar |
İhracat Ortakları
ABD %71, Çin %5, Birleşik Krallık %3, Japonya %2, Meksika %2 (2023)
İhraç Edilen Mallar
Ham petrol, otomobil, altın, doğal gaz, rafine petrol (2023)
İthalat
Değer
| 2024 | 733,778 milyar dolar |
| 2023 | 723,399 milyar dolar |
| 2022 | 731,058 milyar dolar |
İthalat Ortakları
ABD %51, Çin %11, Meksika %6, Almanya %3, Japonya %3 (2023)
İthal Edilen Mallar
Otomobil, kamyonlar, araç parçaları/aksesuarları, rafine petrol, ham petrol (2023)
Sanayiler
Ulaşım ekipmanları, kimyasallar, işlenmiş ve işlenmemiş madenler, gıda ürünleri, odun ve kağıt ürünleri, balık ürünleri, petrol, doğal gaz
Kamu Borcu
GSYİH'nin %61,3'ü (2023 tahmini)
İş Gücü
22,868 milyon (2024 tahmini)
Gini Katsayısı
29,9 (2020 tahmini)
Tarım Ürünleri
Buğday, kanola, mısır, süt, arpa, soya fasulyesi, patates, bezelye, yulaf, domuz eti (2023)
İşsizlik Oranı
| 2024 | %6,5 |
| 2023 | %5,5 |
| 2022 | %5,3 |
Cari Hesap Dengesi
| 2024 | -10,349 milyar dolar |
| 2023 | -13,764 milyar dolar |
| 2022 | -6,318 milyar dolar |
Genel Değerlendirme
Yüksek gelirli ekonomi ve ABD'nin ikinci büyük ticaret ortağı; kereste, petrol ve gaz başta olmak üzere kritik sektörler; ticaret belirsizlikleri ve zayıf iş yatırımları ekonomik yavaşlamaya katkıda bulunmaktadır; yüksek ve artan kamu borcu; enflasyon düşmekte olmakla birlikte hedef aralığın üzerinde seyretmeye devam etmektedir
Kişi Başına GSYİH
| 2024 | 56.700 dolar |
| 2023 | 57.500 dolar |
| 2022 | 58.300 dolar |
GSYİH Büyüme Hızı
| 2024 | %1,5 |
| 2023 | %1,5 |
| 2022 | %4,2 |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
2,241 trilyon dolar (2024 tahmini)
Döviz Rezervleri ve Altın
| 2024 | 119,778 milyar dolar |
| 2023 | 117,551 milyar dolar |
| 2022 | 106,952 milyar dolar |
Sanayi Üretim Büyüme Hızı
%0 (2024 tahmini)
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Hizmetler | %66,4 (2021 tahmini) |
| Sanayi | %25,3 (2021 tahmini) |
| Tarım | %1,6 (2021 tahmini) |
Genç İşsizlik Oranı (15-24 yaş)
| Erkek | %13,8 (2024 tahmini) |
| Kadın | %12,1 (2024 tahmini) |
| Genel | %13 (2024 tahmini) |
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2024 | %2,4 |
| 2023 | %3,9 |
| 2022 | %6,8 |
Kullanım Amacına Göre GSYİH Bileşimi
| Hane halkı tüketimi | %54,4 (2023 tahmini) |
| Mal ve hizmet ihracatı | %33,3 (2023 tahmini) |
| Sabit sermaye yatırımı | %22,9 (2023 tahmini) |
| Devlet tüketimi | %20,9 (2023 tahmini) |
| Mal ve hizmet ithalatı | %-33,3 (2023 tahmini) |
Döviz Kuru (Kanada Doları / ABD Doları)
| 2024 | 1,369 |
| 2023 | 1,35 |
| 2022 | 1,302 |
| 2021 | 1,254 |
| 2020 | 1,341 |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2024 | 2,341 trilyon dolar |
| 2023 | 2,305 trilyon dolar |
| 2022 | 2,271 trilyon dolar |
Diller
İngilizce (resmi) %87,1; Fransızca (resmi) %29,1; Çince dilleri %4,2; İspanyolca %3,2; Pencapça %2,6; Arapça %2,4; Tagalogca %2,3; İtalyanca %1,5 (2022 tahmini)
Dinler
| Hristiyan | %53,3 |
| Dini bağı olmayan | %34,6 (2021 tahmini) |
| Müslüman | %4,9 |
| Hindu | %2,3 |
| Sih | %2,1 |
| Yahudi | %0,9 |
| Diğer dinler ve geleneksel inançlar | %0,6 |
| Geleneksel (Kuzey Amerika Yerli) | %0,2 |
| Budist | %1 |
Milliyet
| İsim | Kanadalı(lar) |
| Sıfat | Kanadalı |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %0,95 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %81,9'u (2023) |
Medyan Yaş
| Erkek | 41,4 yıl |
| Genel | 42,8 yıl (2025 tahmini) |
| Kadın | 43,8 yıl |
Doğum Oranı
9,12 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
| Kanadalı | %15,6 |
| İngiliz | %14,7 |
| İskoç | %12,1 |
| İrlandalı | %12,1 |
| Alman | %8,1 |
| Çinli | %4,7 |
| İtalyan | %4,3 |
| Hintli | %3,7 |
| Ukraynalı | %3,5 |
| Yerli Halklar (First Nations) | %1,7 |
| Métis | %1,5 (2021 tahmini) |
| Fransız | %11 |
Toplam Nüfus
| Erkek | 19.515.416 |
| Genel | 39.187.155 (2025 tahmini) |
| Kadın | 19.671.739 |
Yaş Yapısı
| 15-64 yaş | %63,4 (Erkek: 12.382.422 / Kadın: 12.227.512) |
| 0-14 yaş | %15,5 (Erkek: 3.098.478 / Kadın: 2.929.148) |
| 65 yaş ve üzeri | %21 (Erkek: 3.753.829 / Kadın: 4.403.424) (2024 tahmini) |
Ölüm Oranı
7,75 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,05 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 0,98 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
5,91 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)
Hekim Yoğunluğu
2,82 hekim/1.000 kişi (2023)
Anne Ölüm Oranı
12 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 4,5 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 3,8 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 4 ölüm/1.000 canlı doğum |
Tütün Kullanımı
| Erkek | %12,3 (2025 tahmini) |
| Genel | %10,1 (2025 tahmini) |
| Kadın | %8 (2025 tahmini) |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %4,9'u (2022 tahmini) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %10,7'si (2022 tahmini) |
İçme Suyu Erişimi
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %99,2'si (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kentsel | Nüfusun %99,3'ü (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kırsal | Nüfusun %99,1'i (2022 tahmini) |
Nüfus Artış Hızı
%0,73 (2025 tahmini)
Sağlık Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %11,2'si (2022) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %19,5'i (2022 tahmini) |
Büyük Kentsel Alanlar
6,372 milyon - Toronto; 4,308 milyon - Montreal; 2,657 milyon - Vancouver; 1,640 milyon - Calgary; 1,544 milyon - Edmonton; 1,437 milyon - OTTAWA (başkent) (2023)
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 2,9 (2025 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 23,8 (2025 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 57,7 (2025 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 33,9 (2025 tahmini) |
Yetişkin Obezite Oranı
%29,4 (2016)
Toplam Doğurganlık Hızı
1,43 çocuk/kadın (2025 tahmini)
Hastane Yatağı Yoğunluğu
2,6 yatak/1.000 kişi (2020 tahmini)
Sanitasyon Tesislerine Erişim
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %98,6'sı (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kentsel | Nüfusun %98,6'sı (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kırsal | Nüfusun %98,8'i (2022 tahmini) |
Evli Kadın Oranı (15-49 yaş)
%51,6 (2021 tahmini)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 81,9 yıl |
| Genel | 84,2 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 86,6 yıl |
İlk Doğumda Annenin Ortalama Yaşı
29,4 yıl (2019 tahmini)
Okul Yaşam Beklentisi (İlkokuldan Yükseköğretime)
| Erkek | 15 yıl (2022 tahmini) |
| Genel | 16 yıl (2022 tahmini) |
| Kadın | 17 yıl (2022 tahmini) |
Anayasa
1763'ten bu yana yazılı ve yazılı olmayan yasalar, gelenekler, yargı kararları ve geleneklerden oluşmaktadır; yazılı bölüm 29 Mart 1867 tarihli Anayasa Yasası ve 17 Nisan 1982 tarihli Anayasa Yasası'ndan meydana gelmektedir
Başkent
| Adı | Ottawa |
| Etimoloji | Şehir, Ottawa Nehri'nin güneyinde yer almakta ve adını bu nehirden almaktadır; nehrin adı Algonkin dilindeki adawe kelimesinden gelmekte olup 'ticaret yapmak' anlamına gelmektedir |
| Yaz saati | +1 saat; Mart'ın ikinci Pazar günü başlar, Kasım'ın ilk Pazar günü sona erer |
| Saat farkı | UTC-5 (Washington DC ile aynı saat, yaz saati uygulaması hariç) |
| Saat dilimi notu | Kanada'nın altı saat dilimi bulunmaktadır |
| Coğrafi koordinatlar | 45 25 K, 75 42 B |
Ülke Adı
| Etimoloji | Ad büyük olasılıkla Huron veya Iroquois dilindeki kanata kelimesinden gelmekte olup 'köy' veya 'kamp' anlamına gelmektedir |
| Uzun resmi adı | Yok |
| Kısa resmi adı | Kanada |
Ulusal Marş
| Not | Milletler Topluluğu ülkesi olarak kraliyet marşı |
| Başlık | God Save the King (Tanrı Kralı Korusun) |
Hukuk Sistemi
Fransa medeni kanununa dayalı Québec hariç olmak üzere ortak hukuk sistemi
Ulusal Bayram
Kanada Günü, 1 Temmuz (1867)
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | Evet |
| Çifte vatandaşlık | Tanınır |
| Doğumla vatandaşlık | Evet |
| Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı | Son 5 yılın en az 3'ünde Kanada'da ikamet |
Hükümet Tipi
Anayasal monarşi altında federal parlamenter demokrasi; Milletler Topluluğu krallığı
Ulusal Renkler
Kırmızı, beyaz
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | Federal düzey: Temyiz Federal Mahkemesi; Federal Mahkeme; Vergi Mahkemesi; federal idare mahkemeleri; savaş mahkemeleri; eyalet/bölge düzeyi: eyalet üst, istinaf, ilk derece ve özel mahkemeler |
| En yüksek mahkeme | Kanada Yüksek Mahkemesi (baş yargıç ve 8 yargıçtan oluşur) |
Yasama Organı
Yapı
İki meclisli
Alt Meclis
| Adı | Avam Kamarası (House of Commons) |
| Görev süresi | 4 yıl |
| Seçim sistemi | Çoğunluk sistemi |
| Koltuk sayısı | 343 (tamamı doğrudan seçimle) |
| Son seçim tarihi | 28 Nisan 2025 |
| Bir sonraki seçim | Ekim 2029 |
| Seçim sonuçları | Liberal Parti: 169; Muhafazakâr Parti: 144; Bloc Québécois: 22; Diğer: 30 |
| Kadın temsilci oranı | %30,3 |
Meclis adı
Kanada Parlamentosu (Parliament of Canada / Parlement du Canada)
Üst Meclis
| Adı | Senato |
| Koltuk sayısı | 105 (tamamı atamayla) |
| Kadın temsilci oranı | %54,8 |
Bağımsızlık
1 Temmuz 1867 (İngiliz Kuzey Amerika kolonilerinin birliği); 11 Aralık 1931 (Westminster Tüzüğü ile Birleşik Krallık tarafından tanındı)
Siyasi Partiler
Bloc Québécois; Kanada Muhafazakâr Partisi (CPC); Kanada Yeşil Partisi; Kanada Liberal Partisi; Yeni Demokratik Parti (NDP)
İdari Birimler
10 eyalet ve 3 bölge: Alberta, Britanya Kolombiyası, Manitoba, New Brunswick, Newfoundland ve Labrador, Kuzeybatı Bölgesi, Nova Scotia, Nunavut, Ontario, Prens Edward Adası, Québec, Saskatchewan, Yukon
Ulusal Semboller
Akçaağaç yaprağı, kunduz
Yürütme Organı
| Kabine | Federal Bakanlık, genellikle başbakan tarafından kendi partisinin Parlamento'daki üyeleri arasından seçilir |
| Seçim süreci | Monarşi kalıtsaldır; Genel Vali, başbakanın tavsiyesi üzerine hükümdar tarafından 5 yıllık görev süresi için atanır; yasama seçimlerinin ardından Genel Vali genellikle Avam Kamarası'nda çoğunluk partisinin veya koalisyonunun liderini başbakan olarak görevlendirir |
| Devlet başkanı (Kral) | Kral III. CHARLES (8 Eylül 2022'den itibaren); Genel Vali Mary SİMON tarafından temsil edilmektedir (26 Temmuz 2021'den itibaren) |
| Hükümet başkanı (Başbakan) | Mark CARNEY (14 Mart 2025'ten itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
18 yaş ve üzeri; evrensel
UNESCO Dünya Mirası
22 alan (10 kültürel, 11 doğal, 1 karma): L'Anse aux Meadows (k); Kanada Kayalık Dağları Parkları (d); Dinozor İl Parkı (d); Eski Québec Tarihi Bölgesi (k); Eski Lunenburg (k); Wood Buffalo Ulusal Parkı (d); Head-Smashed-In Buffalo Jump (k); Gros Morne Ulusal Parkı (d); Pimachiowin Aki (karma); diğerleri
ABD'deki Büyükelçilik
| Adres | 501 Pennsylvania Avenue NW, Washington, DC 20001 |
| Büyükelçi | Kirsten HİLLMAN (17 Temmuz 2020'den itibaren) |
Kanada'daki ABD Büyükelçiliği
| Adres | 490 Sussex Drive, Ottawa, Ontario K1N 1G8 |
| Büyükelçi | Pete HOEKSTRA (29 Nisan 2025'ten itibaren) |
Askeri Not
Kanada Silahlı Kuvvetleri (CAF) dış güvenlikten sorumlu olmakla birlikte terörle mücadele, arama-kurtarma ve doğal afet müdahalesi gibi alanlarda sivil makamlara ve güvenlik güçlerine de destek sağlamaktadır. Kanada, NATO'nun kurucu üyelerinden biridir ve ABD ile birlikte Kuzey Amerika Havacılık Savunma Komutanlığı'nı (NORAD) yönetmektedir. Kanada-ABD savunma ilişkisi 1940 Ogdensburg Bildirgesi'ne dayanmakta; iki ülke arasındaki en üst düzey ikili savunma forumu olan Daimi Ortak Savunma Kurulu (PJBD) bu dayanışmanın süregelen kurumsal simgesidir. Tarihi açıdan Kanada, Güney Afrika Savaşı (1899-1902), Birinci ve İkinci Dünya Savaşları'nda önemli katkılar yapmış köklü bir askeri geleneğe sahiptir (2025)
Askeri Harcamalar
| 2025 | GSYİH'nin %2'si (tahmin) |
| 2024 | GSYİH'nin %1,5'i |
| 2023 | GSYİH'nin %1,3'ü |
| 2022 | GSYİH'nin %1,2'si |
| 2021 | GSYİH'nin %1,3'ü |
Askeri Personel Gücü
Yaklaşık 75.000 aktif personel (2025)
Askeri Ekipman ve Tedarik
CAF envanteri Avustralya, Avrupa, İsrail, Birleşik Krallık ve ABD'den temin edilen yurt içi üretim ile ithal silah sistemlerinin bileşiminden oluşmaktadır; son yıllarda ABD birincil tedarikçi konumundadır; Kanada savunma sanayii uçak, muharebe araçları, deniz gemileri ve ilgili bileşenleri tasarlayıp üretmektedir (2025)
Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri
Kanada Kuvvetleri (CAF): Kanada Ordusu, Kanada Kraliyet Deniz Kuvvetleri, Kanada Kraliyet Hava Kuvvetleri (2025)
Yurt Dışı Askeri Konuşlanmalar
Yaklaşık 2.000 asker Letonya'da (NATO); CAF ayrıca NATO misyonlarını destekleyen hava ve deniz varlığını sürdürmektedir (2025)
Askerlik Hizmeti Yaşı ve Yükümlülüğü
Erkek ve kadınlar için 17 yaşında gönüllü askerlik (veli onayı ile); Yedek ve Harp Okulu başvuruları için 16 yaş; Kanada vatandaşlığı veya daimi ikamet statüsü gerekmektedir; göreve göre 3-9 yıl arasında değişen hizmet yükümlülüğü (2025)
