Myanmar
Güneydoğu Asya; Andaman Denizi ve Bengal Körfezi kıyısında, Bangladeş ile Tayland arasında
Myanmar ve Türkiye Arasındaki Ticaret ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye ile Burma arasındaki ticari ilişkiler son derece sınırlıdır. 2023 yılı dış ticaret verilerinde Türkiye, ülkenin ihracat veya ithalat ortakları arasında kayda değer bir yer tutmamaktadır; Burma'nın ticaret dengesi büyük ölçüde Çin ve Tayland tarafından belirlenmektedir. Türkiye'nin Burma'ya yönelik 2021 darbesini kınayan ve demokratik yönetimi destekleyen tutumu, ikili ticaretin genişlemesini siyasi açıdan da zorlaştırmaktadır. Bununla birlikte Burma'nın hazır giyim ve tarım ürünleri Türkiye'nin tekstil ve gıda ithalatçılarına hitap edebilecek nitelikte olsa da mevcut siyasi ve güvenlik ortamı, yakın vadede herhangi bir ticari ilişki kurulmasını son derece güç kılmaktadır.
Bütçe
| Gelirler | 10,945 milyar dolar (2019 tahmini) |
| Harcamalar | 10,22 milyar dolar (2019 tahmini) |
İhracat
Değer
| 2021 | 20,4 milyar dolar |
| 2019 | 17,523 milyar dolar |
| 2018 | 15,728 milyar dolar |
İhracat Ortakları
Çin %32, Tayland %16, Japonya %7, Almanya %6, Hindistan %5 (2023)
İhraç Edilen Mallar
Hazır giyim, doğal gaz, kuru baklagiller, nadir toprak bileşikleri, değerli taşlar (2023)
İthalat
Değer
| 2021 | 23,1 milyar dolar |
| 2019 | 17,356 milyar dolar |
| 2018 | 18,664 milyar dolar |
İthalat Ortakları
Çin %40, Tayland %18, Singapur %15, Endonezya %4, Malezya %4 (2023)
İthal Edilen Mallar
Rafine petrol, sentetik kumaş, gübre, ham petrol, kumaş (2023)
Sanayiler
Tarımsal işleme; ahşap ve ahşap ürünleri; bakır, kalay, tungsten, demir; çimento, inşaat malzemeleri; ilaç; gübre; petrol ve doğal gaz; hazır giyim; yeşim ve değerli taşlar
Kamu Borcu
GSYİH'nin %35,7'si (2016 tahmini)
Dış Borç
8,748 milyar dolar (2023 tahmini)
İş Gücü
22,742 milyon (2024 tahmini)
Gini Katsayısı
30,7 (2017 tahmini)
Havale Gelirleri
| 2023 | GSYİH'nin %1,6'sı |
| 2022 | GSYİH'nin %2'si |
| 2021 | GSYİH'nin %1,9'u |
Tarım Ürünleri
Pirinç, şeker kamışı, sebzeler, fasulye, mısır, yer fıstığı, muz, meyveler, hindistan cevizi, soğan (2023)
İşsizlik Oranı
| 2024 | %3,1 |
| 2023 | %3,1 |
| 2022 | %3,1 |
Cari Hesap Dengesi
| 2019 | 67,72 milyon dolar |
| 2018 | -2,561 milyar dolar |
| 2017 | -4,917 milyar dolar |
Genel Değerlendirme
Yavaş toparlanmakta olan Güneydoğu Asya ekonomisi; hane gelirlerinin düşmesi iç tüketimi zayıflatmaktadır; büyüyen ticaret açığı; gerileyen istihdam; yüksek enflasyon ve azalan para birimi gücü; tarım sektörü en istikrarlı alan olmayı sürdürmektedir
Kişi Başına GSYİH
| 2024 | 5.300 dolar |
| 2023 | 5.400 dolar |
| 2022 | 5.400 dolar |
GSYİH Büyüme Hızı
| 2024 | %-1 |
| 2023 | %1 |
| 2022 | %4 |
GSYİH (Resmi Döviz Kuru)
74,08 milyar dolar (2024 tahmini)
Döviz Rezervleri ve Altın
| 2023 | 9,338 milyar dolar |
| 2022 | 8,182 milyar dolar |
| 2021 | 9,103 milyar dolar |
Sanayi Üretim Büyüme Hızı
%-0,2 (2024 tahmini)
Döviz Kuru (Kyat / ABD Doları)
| 2023 | 2.100 |
| 2022 | 1.932,543 |
| 2021 | 1.615,367 |
| 2020 | 1.381,619 |
| 2019 | 1.518,255 |
Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi
| Hizmetler | %41,4 (2024 tahmini) |
| Sanayi | %37,8 (2024 tahmini) |
| Tarım | %20,8 (2024 tahmini) |
Genç İşsizlik Oranı (15-24 yaş)
| Erkek | %10,5 (2024 tahmini) |
| Kadın | %9,4 (2024 tahmini) |
| Genel | %10 (2024 tahmini) |
Yoksulluk Sınırı Altındaki Nüfus
%24,8 (2017 tahmini)
Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)
| 2019 | %8,8 |
| 2018 | %6,9 |
| 2017 | %4,6 |
Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH
| 2024 | 287,559 milyar dolar |
| 2023 | 290,381 milyar dolar |
| 2022 | 287,624 milyar dolar |
Diller
Burmaca (resmi)
Dinler
| Budist | %87,9 |
| Hristiyan | %6,2 |
| Müslüman | %4,3 |
| Animist | %0,8 |
| Hindu | %0,5 |
| Diğer | %0,2 |
| Dini bağı olmayan | %0,1 (2014 tahmini) |
Milliyet
| İsim | Burmali (tekil ve çoğul) |
| Sıfat | Burmali |
Kentleşme
| Kentleşme hızı | Yıllık %1,85 değişim (2020-25 tahmini) |
| Kentsel nüfus oranı | Toplam nüfusun %32,1'i (2023) |
Medyan Yaş
| Erkek | 29,9 yıl |
| Genel | 31,1 yıl (2025 tahmini) |
| Kadın | 31,6 yıl |
Doğum Oranı
15,44 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)
Etnik Gruplar
| Burman (Bamar) | %68 |
| Shan | %9 |
| Karen | %7 |
| Diğer | %5 |
| Rakhine | %4 |
| Çinli | %3 |
| Mon | %2 |
| Hintli | %2 |
Okuryazarlık
| Erkek | %94,7 (2020 tahmini) |
| Toplam nüfus | %93,5 (2020 tahmini) |
| Kadın | %92,7 (2020 tahmini) |
Toplam Nüfus
| Erkek | 28.591.467 |
| Genel | 57.931.718 (2025 tahmini) |
| Kadın | 29.340.251 |
Yaş Yapısı
| 15-64 yaş | %68,5 (Erkek: 19.420.361 / Kadın: 19.998.625) |
| 0-14 yaş | %24,4 (Erkek: 7.197.177 / Kadın: 6.843.879) |
| 65 yaş ve üzeri | %7,1 (Erkek: 1.770.293 / Kadın: 2.296.804) (2024 tahmini) |
Ölüm Oranı
7,17 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)
Cinsiyet Oranı
| Doğumda | 1,06 erkek/kadın |
| Toplam nüfus | 0,97 erkek/kadın (2024 tahmini) |
Net Göç Hızı
-1,36 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)
Hekim Yoğunluğu
0,76 hekim/1.000 kişi (2019)
Anne Ölüm Oranı
185 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini)
Bebek Ölüm Oranı
| Erkek | 35,4 ölüm/1.000 canlı doğum |
| Genel | 30,8 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini) |
| Kadın | 28,5 ölüm/1.000 canlı doğum |
Tütün Kullanımı
| Erkek | %68,1 (2025 tahmini) |
| Genel | %42,2 (2025 tahmini) |
| Kadın | %17,1 (2025 tahmini) |
Eğitim Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %2'si (2019 tahmini) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %9,7'si (2019 tahmini) |
İçme Suyu Erişimi
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %82,4'ü (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kentsel | Nüfusun %93,7'si (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kırsal | Nüfusun %77,1'i (2022 tahmini) |
Nüfus Artış Hızı
%0,69 (2025 tahmini)
Sağlık Harcamaları
| GSYİH'nin yüzdesi | GSYİH'nin %5,6'sı (2021) |
| Ulusal bütçenin yüzdesi | Ulusal bütçenin %2,5'i (2022 tahmini) |
Çocuk Yaşta Evlilik
| 15 yaşına kadar evlenen kadın | %1,9 (2016) |
| 18 yaşına kadar evlenen kadın | %16 (2016) |
| 18 yaşına kadar evlenen erkek | %5 (2016) |
Büyük Kentsel Alanlar
5,610 milyon - RANGOON (Yangon) (başkent); 1,532 milyon - Mandalay (2023)
Bağımlılık Oranları
| Potansiyel destek oranı | 9,3 (2025 tahmini) |
| Genç bağımlılık oranı | 35 (2025 tahmini) |
| Toplam bağımlılık oranı | 45,7 (2025 tahmini) |
| Yaşlı bağımlılık oranı | 10,7 (2025 tahmini) |
Yetişkin Obezite Oranı
%5,8 (2016)
Toplam Doğurganlık Hızı
1,95 çocuk/kadın (2025 tahmini)
Hastane Yatağı Yoğunluğu
1,1 yatak/1.000 kişi (2020 tahmini)
Sanitasyon Tesislerine Erişim
| İyileştirilmiş - toplam | Nüfusun %85,9'u (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kentsel | Nüfusun %94,1'i (2022 tahmini) |
| İyileştirilmiş - kırsal | Nüfusun %82'si (2022 tahmini) |
Evli Kadın Oranı (15-49 yaş)
%58 (2019 tahmini)
Doğumda Beklenen Yaşam Süresi
| Erkek | 68,5 yıl |
| Genel | 70,3 yıl (2024 tahmini) |
| Kadın | 72,1 yıl |
İlk Doğumda Annenin Ortalama Yaşı
24,7 yıl (2015/16 tahmini)
5 Yaş Altı Yetersiz Beslenen Çocuklar
%19,5 (2018 tahmini)
Okul Yaşam Beklentisi (İlkokuldan Yükseköğretime)
| Erkek | 11 yıl (2018 tahmini) |
| Genel | 12 yıl (2018 tahmini) |
| Kadın | 12 yıl (2018 tahmini) |
Anayasa
Önceki anayasalar: 1947, 1974 (2008'e kadar askıya alındı); en son anayasa 9 Nisan 2008'de hazırlanmış ve 29 Mayıs 2008 referandumuyla onaylanmıştır
Başkent
| Adı | Rangoon (Yangon) — birincil başkent; Nay Pyi Taw — idari başkent |
| Etimoloji | Rangoon/Yangon, Burmaca'da yan ve koun kelimelerinden gelmekte olup genellikle 'çekişmenin sonu' olarak çevrilmektedir; Nay Pyi Taw ise 'hükümdarların makamı' anlamına gelmektedir |
| Saat farkı | UTC+6.5 (Washington DC'nin 11,5 saat ilerisinde) |
| Coğrafi koordinatlar | 16 48 K, 96 10 D (Rangoon/Yangon) |
Ülke Adı
| Etimoloji | Hem 'Burma' hem de 'Myanmar' adları, çoğunluk Burman (Bamar) etnik grubunun adından gelmektedir; myanma, grubun kendisi için kullandığı ve 'güçlü' anlamına gelen addır |
| Eski adlar | Burma Sosyalist Cumhuriyeti; Myanmar Birliği |
| Uzun resmi adı | Burma Birliği |
| Yerel uzun adı | Pyidaungzu Thammada Myanma Naingngandaw (Myanmar Birliği Cumhuriyeti) |
| Kısa resmi adı | Burma |
| Yerel kısa adı | Myanma Naingngandaw |
Ulusal Marş
| Başlık | Kaba Ma Kyei (Dünyanın Sonuna Dek) |
| Söz/Müzik | SAYA TİN |
| Kabul tarihi | 1948 |
Hukuk Sistemi
Sömürge Hindistanı için derlenen kodifikasyonlarla tanıtılan İngiliz ortak hukuku ile örf-adet hukukunun karışımından oluşan karma hukuk sistemi
Ulusal Sembol
Chinthe (efsanevi aslan)
Vatandaşlık
| Soydan vatandaşlık | Her iki ebeveynin de Burma vatandaşı olması gerekmektedir |
| Çifte vatandaşlık | Tanınmaz |
| Doğumla vatandaşlık | Hayır |
| Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı | Yok |
Hükümet Tipi
Askeri rejim
Ulusal Renkler
Sarı, yeşil, kırmızı, beyaz
Yargı Organı
| Alt mahkemeler | Bölge Yüksek Mahkemeleri; Eyalet Yüksek Mahkemeleri; Öz-Yönetimli Bölge Mahkemesi; Öz-Yönetimli Alan Mahkemesi; ilçe ve kasaba mahkemeleri; özel mahkemeler (çocuk, belediye ve trafik suçları için); askeri mahkemeler |
| En yüksek mahkeme | Birlik Yüksek Mahkemesi (baş yargıç ve 7-11 yargıçtan oluşur) |
Yasama Organı
| Yapı | İki meclisli |
| Meclis adı | Birlik Meclisi (Pyidaungsu Hluttaw) |
| Son seçim tarihi | 28 Aralık 2025 |
Bağımsızlık
4 Ocak 1948 (Birleşik Krallık'tan)
Siyasi Partiler
Askeri rejime göre Aralık 2025 seçimleri için 50'den fazla parti kayıt yaptırmış; ulusal düzeyde yarışan 9 parti: Ulusal Siyaset Demokratik Partisi (DNP); Myanmar Çiftçi Kalkınma Partisi (MFDP); Ulusal Demokratik Kuvvetler Partisi (NDF); Ulusal Birlik Partisi (NUP); Halk Partisi; Halk Öncü Partisi (PPP); Shan ve Etnik Demokratik Parti (SEDP); Birlik Dayanışma ve Kalkınma Partisi (USDP); Kadın Partisi (Mon)
İdari Birimler
7 bölge, 7 eyalet ve 1 birlik toprağı: Bölgeler: Ayeyarwady (Irrawaddy), Bago, Magway, Mandalay, Sagaing, Tanintharyi, Yangon (Rangoon); Eyaletler: Chin, Kachin, Kayah, Karen, Mon, Rakhine, Shan; Birlik Toprağı: Nay Pyi Taw
Ulusal Bayramlar
Bağımsızlık Günü, 4 Ocak (1948); Birlik Günü, 12 Şubat (1947)
Yürütme Organı
| Kabine | Atamalar cumhurbaşkanı ile başkomutan arasında paylaşılır |
| Seçim süreci | 2021 askeri darbesinden önce cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanlığı Seçim Kurulu'nun aday gösterdiği 3 cumhurbaşkanı yardımcısı adayından Birlik Meclisi tarafından dolaylı olarak basit çoğunlukla seçilirdi |
| Son seçim tarihi | 8 Kasım 2020 (son yasal seçim) |
| Bir sonraki seçim | Askeri hükümet Aralık 2025 için seçim planladığını açıkladı |
| Seçim sonuçları | 2020: NLD 396 sandalye kazandı; ancak ordu 1 Şubat 2021'de seçim sonuçlarını tanımayarak darbeyle yönetime el koydu ve AUNG SAN SUU KYİ ile Cumhurbaşkanı WİN MYİNT tutuklandı |
| Devlet başkanı (Vekil) | Kıdemli General MİN AUNG HLAİNG (31 Temmuz 2025'ten itibaren) |
| Hükümet başkanı (Başbakan) | NYO SAW (31 Temmuz 2025'ten itibaren) |
Oy Kullanma Hakkı
18 yaş ve üzeri; evrensel
UNESCO Dünya Mirası
2 alan (her ikisi de kültürel): Pyu Antik Kentleri; Bagan
ABD'deki Büyükelçilik
| Adres | 2300 S Street NW, Washington, DC 20008 |
| Büyükelçi | Büyükelçi (boş); Maslahatgüzar Soe Thet NAUNG (24 Haziran 2025'ten itibaren) |
Burma'daki ABD Büyükelçiliği
| Adres | 110 University Avenue, Kamayut Township, Rangoon |
| Büyükelçi | Büyükelçi (boş); Maslahatgüzar Susan STEVENSON (10 Temmuz 2023'ten itibaren) |
Askeri Not
Tatmadaw, ülkenin kuruluşundan bu yana iç siyasete ve ulusal ekonomiye derinden dahil olmuştur; 1962 darbesinin ardından beş on yıl boyunca ülkeyi yönetmiştir. 2021 darbesinden önce dahi ordu üç kilit güvenlik bakanlığını (Savunma, Sınır ve İçişleri) kontrol etmekte, iki cumhurbaşkanı yardımcılığından birini atamakta, parlamento sandalyelerinin %25'ini doğrudan elinde bulundurmakta ve bir vekil siyasi partiye (USDP) sahip olmaktaydı. Ordu ayrıca bankacılık ve sigortadan otellere, turizme, yeşim ve yakut madenciliğine, keresteye, inşaata ve gayrimenkule kadar uzanan 100'den fazla şirketi olan iki iş konglomerasına sahip ve işletmektedir. Tatmadaw'ın birincil operasyonel odağı iç güvenliktir; 2021 darbesinin ardından silahlı isyan başlatan ve onlarca yıldır merkezi hükümete karşı savaşan çok sayıda etnik silahlı grupla (EAG) sürdürdüğü terörle mücadele/isyan bastırma operasyonlarıdır. 2024 itibarıyla Tatmadaw'ın 14 bölge komutanlığından 10'unda aktif çatışma yürüttüğü bildirilmektedir. Muhalefet Ulusal Birlik Hükümeti, silahlı kolu Halk Savunma Güçleri'nin (PDF) 60.000'den fazla savaşanı olduğunu öne sürmektedir (2024)
Askeri Harcamalar
| 2023 | GSYİH'nin %3,9'u |
| 2022 | GSYİH'nin %3,6'sı |
| 2021 | GSYİH'nin %3,5'i |
| 2020 | GSYİH'nin %3'ü |
| 2019 | GSYİH'nin %4,1'i |
Askeri Personel Gücü
Tahminler farklılık göstermektedir; yaklaşık 150.000 aktif askeri personel (2025)
Askeri Ekipman ve Tedarik
Burmali ordusunun envanteri ağırlıklı olarak Çin, Rusya veya Sovyet dönemi silah sistemlerinden oluşmaktadır; Burma'nın savunma sanayii tersane faaliyetleri ile büyük ölçüde Çin ve Rus tasarımlarına dayalı kara kuvvetleri teçhizatı üretimine odaklanmaktadır (2025)
Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri
Burma Savunma Servisi (Tatmadaw / Sit-Tat): Kara Kuvvetleri (Tatmadaw Kyi), Deniz Kuvvetleri (Tatmadaw Yay), Hava Kuvvetleri (Tatmadaw Lay); Halk Milisi; İçişleri Bakanlığı: Burma Polis Kuvveti, Sınır Muhafız Kuvvetleri/Polisi (2025)
Askerlik Hizmeti Yaşı ve Yükümlülüğü
Erkekler için 18-35 yaş, kadınlar için 18-27 yaş arasında gönüllü ve zorunlu askerlik; 24 aylık hizmet yükümlülüğü; 18-45 yaş arası erkekler ve 18-35 yaş arası kadınlar (doktor, mühendis ve teknisyenler dahil) için 36 aya kadar hizmet; resmi olarak ilan edilen olağanüstü hal durumunda süre 60 aya uzatılabilir (2025)
