Yemen ve Türkiye Arasındaki Ticaret

Yemen, süregelen iç savaş nedeniyle çökmüş bir ekonomiye sahiptir. Savaş öncesi dönemde petrol gelirlerine yüzde seksenin üzerinde bağımlı olan Yemen ekonomisi, üretimin neredeyse tamamen durmasıyla birlikte insani felakete dönüşmüştür. Nüfusun yaklaşık yüzde sekseninden fazlası insani yardıma muhtaç durumdadır. Ülkeye akan döviz havalesinin GSYİH'nin yüzde yirmi-yirmi beşi düzeyinde olduğu tahmin edilmekle birlikte savaş koşulları bu rakamları da olumsuz etkilemektedir.

Türkiye ile Yemen arasındaki ticaret ve insani ilişkiler özel bir anlam taşımaktadır. Türkiye, özellikle Aden merkezli tanınan hükümeti ile yakın siyasi ve insani ilişkiler sürdürmekte; diplomatik süreçlerde Yemenli taraflar arasında arabuluculuk rolü üstlenmektedir. İnsani yardım ve kalkınma alanındaki iş birliğinin yanı sıra ticari ilişkiler de sürmektedir. Yemen'in gıda güvensizliği ve büyük ölçekli insani ihtiyaçlarını göz önünde bulundurduğunda, Türkiye'nin tahıl ve gıda ihracatı kritik bir önem kazanmaktadır. İki ülke arasındaki ticaret hacminin önemli insani yardım bileşenleriyle birlikte 200-400 milyon dolar düzeyinde seyrettiği tahmin edilmektedir.

Yemen Ekonomi Verileri

Döviz

Yemen Riyali (YER) / ABD Doları — para birimi değer kaybı ve çift döviz kuru sistemi

İhracat

İhracat Ortakları	Çin, Hindistan, Tayland, BAE (savaş öncesi dönem verilerine göre)
İhraç Edilen Mallar	Ham petrol, kafasuz karides, kuru ve tuzlu balık, sıvılaştırılmış doğalgaz

İthalat

İthalat Ortakları	BAE, Çin, Türkiye, Hindistan, Suudi Arabistan (tahmin)
İthal Edilen Mallar	Gıda maddesi ve tahıllar, hayvan ürünleri, şeker, bitkisel yağ, sıvılaştırılmış petrol gazı

Sanayiler

Ham petrol üretimi ve petrol rafinerisi; pamuk tekstili, deri ürünleri, gıda işleme, el sanatları, alüminyum ürünleri, çimento, ticari gemi onarımı ve doğalgaz üretimi küçük ölçekli

İş Gücü

7,848 milyon (2024 tahmini)

Tarım Ürünleri

Mango/guava, patates, süt, soğan, baharat, tavuk, sorgum, karpuz, domates, üzüm (2023)

İşsizlik Oranı

2024	%17,1 — gerçek işsizlik çok daha yüksek olduğu tahmin edilmektedir

Genel Değerlendirme

Düşük gelirli Orta Doğu ekonomisi; altyapı, ticaret ve ekonomik kurumlar iç savaşla yıkıma uğradı; azalan rezervlerle petrol/gazı bağımlı ekonomi; yaygın yoksulluk, gıda güvensizliği ve işsizlik; yüksek enflasyon; dünyanın en ağır insani krizlerinden biri

Kişi Başına GSYİH

2024	200 dolar
2023	200 dolar
2022	300 dolar — dünyanın en düşük kişi başına gelir düzeylerinden biri

GSYİH Büyüme Hızı

2018	%0,8
2017	%-5,1
2016	%-9,4

GSYİH (Resmi Döviz Kuru)

8,278 milyar dolar (2024 tahmini)

Sektörlere Göre GSYİH Bileşimi

Hizmetler	%41,8 (2018 tahmini)
Tarım	%28,7 (2018 tahmini)
Sanayi	%25,4 (2018 tahmini)

Enflasyon Oranı (Tüketici Fiyatları)

2022	%29,1
2021	%26
2020	%19,6

Satın Alma Gücü Paritesine Göre GSYİH

2024	18,719 milyar dolar
2023	18,908 milyar dolar
2022	19,294 milyar dolar

Yemen Halk ve Toplum Verileri

Diller

Arapça (resmi)

Dinler

Müslüman (resmi)	%99,1 (vatandaşların tamamına yakını; tahminen %65 Sünni, %35 Şii)
Diğer	%0,9 (Yahudi, Bahai, Hindu ve Hristiyan; büyük bölümü mülteci veya geçici yabancı sakinlerdir) (2020 tahmini)

Milliyet

İsim	Yemenli(ler)
Sıfat	Yemenli

Kentleşme

Kentleşme hızı	Yıllık %3,71 değişim (2015-20 tahmini)
Kentsel nüfus oranı	Toplam nüfusun %39,8'i (2023)

Medyan Yaş

Erkek	21,9 yıl
Genel	20,5 yıl (2025 tahmini) — dünya ortalamasının oldukça altında
Kadın	22,2 yıl

Doğum Oranı

29,07 doğum/1.000 kişi (2025 tahmini)

Etnik Gruplar

Büyük çoğunluğu Arap; Afro-Arap, Güney Asyalı, Avrupalı azınlıklar da bulunmaktadır

Okuryazarlık

Kadın okuryazarlığı

%54,1 (2023 tahmini) — erkek verisi eksik; büyük cinsiyet uçurumu

Toplam Nüfus

Erkek	17.275.539
Genel	34.505.496 (2025 tahmini)
Kadın	17.229.957

Yaş Yapısı

15-64 yaş	%62,2 (Erkek: 10.112.603 / Kadın: 9.865.805)
0-14 yaş	%34,4 (Erkek: 5.622.998 / Kadın: 5.430.285) — genç nüfus yapısı
65 yaş ve üzeri	%3,4 (Erkek: 485.538 / Kadın: 623.214) (2024 tahmini)

Ölüm Oranı

6,21 ölüm/1.000 kişi (2025 tahmini)

Cinsiyet Oranı

Toplam nüfus

1,02 erkek/kadın (2024 tahmini)

Net Göç Hızı

-0,65 göçmen/1.000 kişi (2025 tahmini)

Hekim Yoğunluğu

0,10 hekim/1.000 kişi (2023) — kritik düzeyde düşük

Anne Ölüm Oranı

118 ölüm/100.000 canlı doğum (2023 tahmini) — iç savaşın etkisiyle yüksek

Bebek Ölüm Oranı

Erkek	49,9 ölüm/1.000 canlı doğum
Genel	42,4 ölüm/1.000 canlı doğum (2025 tahmini)
Kadın	39 ölüm/1.000 canlı doğum

Tütün Kullanımı

Erkek	%33,1 (2025 tahmini)
Genel	%20,2 (2025 tahmini)
Kadın	%7,3 (2025 tahmini)

Erken Yaşta Evlilik

18 yaşından önce evlenen kadın	%29,6 (2023)
15 yaşından önce evlenen kadın	%6,5 (2023)

İçme Suyu Erişimi

Toplam nüfusun %61,8'i (2022 tahmini) — ciddi su krizi

Nüfus Artış Hızı

%2,22 (2025 tahmini)

Sağlık Harcamaları

GSYİH'nin yüzdesi	GSYİH'nin %4,3'ü (2015)
Ulusal bütçenin yüzdesi	Ulusal bütçenin %2,5'i (2022 tahmini) — savaş koşullarında son derece düşük

Büyük Kentsel Alanlar

3,292 milyon - SANA (başkent); 1,080 milyon - Aden; 941.000 - Taiz; 772.000 - İbb (2023)

Bağımlılık Oranları

Potansiyel destek oranı	18,4 (2025 tahmini)
Genç bağımlılık oranı	64,8 (2025 tahmini)
Toplam bağımlılık oranı	70,2 (2025 tahmini)
Yaşlı bağımlılık oranı	5,4 (2025 tahmini)

Yetişkin Obezite Oranı

%17,1 (2016)

Toplam Doğurganlık Hızı

3,65 çocuk/kadın (2025 tahmini)

Sanitasyon Tesislerine Erişim

Toplam nüfusun %59,9'u (2022 tahmini)

Evli Kadın Oranı (15-49 yaş)

%63,9 (2023 tahmini)

Doğumda Beklenen Yaşam Süresi

Erkek	65,8 yıl
Genel	68,2 yıl (2024 tahmini)
Kadın	70,6 yıl

İlk Doğumda Annenin Ortalama Yaşı

20,8 yıl (2013 tahmini)

5 Yaş Altı Çocuklarda Yetersiz Beslenme

%40,7 (2022 tahmini) — küresel insani kriz boyutunda

Yemen Hükümet Verileri

Anayasa

16 Mayıs 1991'de referandumla kabul edilmiştir (birleşmenin ardından)

Başkent

Not	Sana, 2014'ten bu yana Husiler (Husi hareketi) tarafından kontrol altında tutulmaktadır; tanınan hükümet güneydeki Aden'den faaliyet göstermektedir
Adı	Sana
Etimoloji	Eski bir dilde 'tahkimatlı yer' anlamına geldiği bilinmektedir
Saat farkı	UTC+3 (Washington DC'nin 8 saat ilerisinde)
Coğrafi koordinatlar	15 21 K, 44 12 D

Ülke Adı

Etimoloji	Adın kökeni belirsizdir; Arapça al-yamin sözcüğünden geldiği düşünülmekte olup 'sağ taraf' anlamına gelmekte ve Mekke'ye göre coğrafi konumuna gönderme yapmaktadır
Eski adları	Yemen Arap Cumhuriyeti (Kuzey Yemen); Güney Yemen Halk Demokratik Cumhuriyeti
Uzun resmi adı	Yemen Cumhuriyeti
Yerel uzun adı	Al Jumhuriyah al Yamaniyah
Kısa resmi adı	Yemen

Ulusal Marş

Başlık	Al-qumhuriyatu l-muttahida (Birleşik Cumhuriyet)
Söz/Müzik	Abdullah Abdulwahab NOA'MAN / Ayyoab Tarish ABSİ
Kabul tarihi	1990; müzik ilk olarak 1990'da Kuzey Yemen ile birleşmeden önce Güney Yemen'in marşı olarak kullanılmıştır

Hukuk Sistemi

İslam hukuku (şeriat), Napolyon hukuku, İngiliz ortak hukuku ve örf-adet hukukunun karma sistemi

Ulusal Bayram

Birleşme Günü, 22 Mayıs (1990)

Ulusal Sembol

Altın kartal

Vatandaşlık

Soydan vatandaşlık	Babanın Yemenli olması gerekmektedir; baba bilinmiyorsa annenin vatandaş olması şartı aranır
Çifte vatandaşlık	Hayır
Doğumla vatandaşlık	Hayır
Vatandaşlığa kabul için ikamet şartı	10 yıl

Hükümet Tipi

Geçiş dönemi yönetimi

Ulusal Renkler

Kırmızı, beyaz, siyah

Yargı Organı

Alt mahkemeler	Temyiz mahkemeleri; ilçe veya ilk derece mahkemeleri; ticaret mahkemeleri
En yüksek mahkeme	Yüksek Mahkeme (mahkeme başkanı, 2 başkan yardımcısı ve yaklaşık 50 yargıç; anayasa, hukuk, ticaret, aile, idare, ceza, askeri ve temyiz denetim bölümlerine ayrılmıştır)

Yasama Organı

Yapı

İki meclisli

Alt Meclis

Adı	Temsilciler Meclisi (Majlis Annowab)
Koltuk sayısı	301 (tamamı doğrudan seçimle)
Son seçim tarihi	27 Nisan 2003 — iç savaş nedeniyle seçim yapılamamaktadır
Kadın temsilci oranı	%0

Meclis adı

Parlamento (Majlis)

Üst Meclis

Adı	Şura Konseyi (Majlis Alshoora)
Koltuk sayısı	111 (tamamı atama ile)
Kadın temsilci oranı	%1,1

Bağımsızlık

22 Mayıs 1990 (Yemen Arap Cumhuriyeti ile Güney Yemen Halk Demokratik Cumhuriyeti'nin birleşmesiyle); önemli önceki tarihler: 1 Kasım 1918 (Kuzey Yemen'in Osmanlı İmparatorluğu'ndan bağımsızlığı); 30 Kasım 1967 (Güney Yemen'in İngiltere'den bağımsızlığı)

Siyasi Partiler

Genel Halk Kongresi (GHK — 3 hizip: Hadi yanlısı, Husi yanlısı, Salih yanlısı); Yemen Islah Grubu; Yemen Sosyalist Partisi; Güney Geçiş Konseyi; Nasırcı Birlikçi Halk Teşkilatı; Arap Sosyalist Baas Partisi

İdari Birimler

22 valilik: Abyan, Aden, Ad Dali', Al Bayda', Al Hudaydah, Al Jawf, Al Mahrah, Al Mahwit, Amanat al Asimah (Sana Şehri), Amran, Arkhabil Suqutra (Socotra Takımadaları), Dhamar, Hadramawt, Hajjah, İbb, Lahij, Ma'rib, Raymah, Sa'dah, San'a', Shabwah, Ta'izz

Yürütme Organı

Not	Ülke fiilen Husi kuvvetleri (kuzey ve batı), tanınan hükümet kuvvetleri (güney ve doğu) ve Güney Geçiş Konseyi (Aden çevresi) olmak üzere parçalı bir yönetim altındadır
Kabine	Kuzey ve Güney Yemen'den 24 üye; Yemen'in başlıca siyasi partilerinden temsilciler
Devlet başkanı	Başkanlık Liderlik Konseyi Başkanı Dr. Rashad Muhammed al-ALİMİ (19 Nisan 2022'den itibaren)
Son seçim tarihi	21 Şubat 2012 (son gerçek seçim)
Hükümet başkanı (Başbakan)	Salim Salih BİN BURAYK (9 Mayıs 2025'ten itibaren)

Oy Kullanma Hakkı

18 yaş ve üzeri; evrensel

UNESCO Dünya Mirası

5 alan (4 kültürel, 1 doğal): Şibam Eski Surlu Şehri (k); Sana Eski Şehri (k); Zabid Tarihi Kenti (k); Socotra Takımadaları (d); Sebe Antik Krallığı Anıtları, Ma'rib (k)

Yemen Askeri ve Güvenlik Verileri

Askeri Not

Yemen, 2014-15'ten bu yana Husi kuvvetleri (İran destekli), Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon kuvvetleri (BAE dahil) ve birden fazla yerel silahlı grup arasında yaşanan çok taraflı bir çatışmanın sahnesine dönmüştür. BM, çatışmayı dünyanın en kötü insani krizlerinden biri olarak nitelendirmekte; on binlerce sivil hayatını kaybetmiş, yaklaşık 4,5 milyon kişi ülke içinde yerinden edilmiştir. Türkiye, BM insani yardım koordinasyonu çerçevesinde Yemen'e önemli miktarda insani yardım ulaştırmış; Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) çeşitli yardım programları yürütmüştür (2025)

Askeri Harcamalar

Not	İç savaş koşullarında anlamlı bir bütçe verisi bulunmamaktadır

Askeri ve Güvenlik Kuvvetleri

Yemen Silahlı Kuvvetleri (tanınan hükümet): Cumhurbaşkanlık Muhafızları, Ordu, Hava Kuvvetleri, Hava Savunması, Deniz Kuvvetleri/Sahil Güvenlik; Husi kuvvetleri (Ensarullah) — iç savaş koşullarında çok sayıda silahlı grup sahada bulunmaktadır (2025)

Yemen